Footer

Paggapuan ti pundo?

ADDAANEN iti kabaelan ti gobierno a mangtaming iti sosial a di panagpapatas ken giwang iti ekonomia, sitatalek nga inwaragawag ni Pres. Gloria Macapagal-Arroyo bayat iti State of the Nation Addressna a nangibinsabinsaanna kadagiti programana iti sumaruno a nakurang nga uppat a tawen a a nabatbati pay a panagtakemna.

Saklawen ti sapasap a pagilian ti programa nga indatag ni Pres. Arroyo kas iti pannakaipasdek dagiti kalsada a mamagkakamang kadagiti probinsia ken siudad, kalsada, puerto, eropuerto, pasilidad ti danum, irigasion ken dadakkel a proyekto a kunana a mangitunda iti pagilian iti naan-anay a kinatalingenngen iti ekonomia.

“Kalpasan ti tallo a tawen, sangapulo ket maysa a bulan, ken innem nga aldaw, ipasublatko ti presidensia, a nalpasen ti kaadduanna, no di man amin nga imbalabalak. Ngarud, diak kayat nga ibalikas nga iti maudi, pinarmekko dagiti kabusorko. Kaykayatko nga ibaga a datayo amin, sika ken siak, aggayyem ken agkabusor ita, nagtipontayo a manggun-od iti maysa a pagilian a progresibo, narang-ay ken agmaymaysa,” sitatalged nga insawang ni Pres. Arroyo a sinaruno ti napigsa a sipsipat manipud kadagiti kaaliadona nga agilinlinteg, kameng ti militar ken local government officials.

Ingget-lawa ti saklaw ti balabala ti Presidente a programana a mangitag-ay iti pagilian iti let-ang ti panagrang-ay idinto nga inyunay-unayna a babaen laeng ti naballigian a reporma iti ekonomia a maagasan ti sosial a pannakabingbingay ken inhustisia.

Imbinsana dagiti dakkel a planona nga itandudo dagiti maipasdek a “super regions”: agribusiness iti Amianan a Luzon ken iti akin-abagatan a rehion ti Mindanao, turismo iti Sentral a Luzon a pagsaltekan ti kaguddua kadagiti ganggannaet a turista, ken iti nababbaba a magasto iti koriente ken nalaklaka a taraon iti Manila ken aglawlawna a lugar ti industria.

Umuna nga umapay iti panunot a maysa daytoy nga ambisioso ken ingget-lawa a programa ti ekonomia nga agkasapulan iti naburnok a pundo. Ti saludsod: kabaelan kadi ti gobierno a suportaran dagitoy nadumaduma a programa ti inprastruktura kas paset ti plano a pannakaipasdek dagiti “super regions” a mangisuyop iti panagdur-as iti countryside?

Iti apagbiit laeng a panangtaliaw iti indatag ni Pres. Arroyo a programana iti ekonomia, dagus nga umappayaw ti panagduadua a maragpat dagitoy iti las-ud ti nakurang nga uppat pay a tawen a panagtakemna.

Iti pannakipatpatangna iti ANC, daytoy ti karirikna nga impeksa ni Prof. ti UP Benjamin Diokno, ta dakkel ti panagduaduana nga addaan ti gobierno iti pinansial a kabaelan tapno maipatungpalna dagitoy a programa.

Iti pattapatta ni Diokno, kagudua ti trillion a pisos ti mabusbos iti indatag ti Presidente a programana ti inprastruktura.

Pangalaan ti gobierno iti kasta a kantidad?

Kuna ni Pres. Arroyo nga addan pundo ti gobierno para kadagitoy a programa.

“Nakagun-odtayo iti record a revenue collections… iti kamaudianan nagun-od ti pagilian ti respeto ti internasional a komunidad kalpasan ti serioso ken naipanurok a piskal a disiplina ken binillion a pisos iti tinawen nga interest savings a maipan itan kadagiti napateg a publiko a pagpuonan,” kinuna ti Presidente.

Iti met biang dagiti kaaliado ni Pres. Arroyo, matun-oyan dagitoy a plano ti administrasion agsipud iti pannakaiwayat dagiti piskal a reporma, natimbeng a panaggasto, ken iti dumakdakkel a remittances dagiti kakailian nga agtrabtrabaho iti ballasiw-taaw ken iti pumigpigsa a panagtalek dagiti agipupuonan iti negosio iti gobierno.

Sabali pay nga economic adviser ti nagkuna a saan a problema ti pundo a mabusbos kadagitoy a proyekto agsipud ta addanto countepart nga agtaud manipud kadagiti local government units, government corporations, ken pribado a sektor.

Ngem adda maysa a banag a liniklikan a dakamaten dagiti mamasirib a mamalballakad iti Presidente: agpannuray iti naballigi nga implementasion dagitoy a proyekto iti makolekta ti gobierno iti buis manipud iti expanded vat, nangatngato a koleksion ti Bureau of Internal Revenue ken Bureau of Customs ken dadduma pay a pamastrekan ti gobierno.

Itay laeng nabiit, inwaragawag ti Bureau of Customs a dina natun-oyan ti puntiriana a kolektaen a buis ket nabitin iti agdagup iti P3 bilion.

Daytoy ngarud ti dakkel a saludsod: kasano kasigurado a dumakkel ti koleksion dagitoy nga ahensia iti baet ti rekordda a dida nagungun-od dagiti puntiriada a koleksion ti buis gapu kadagiti alegasion ti panagkunniber, panagsuitik ken dadduma pay nga anomalia?

[ Adda tuloyna ]