Footer

Ti selpon ni Lilong Tomas (Maudi a paset)

“Pimmogitayo, a, Lilong?” imbuladas ni Angkel Charlie.

“Narigat met no uk-ukopan lattan ti sakit ti nakem,” kinunana. “Dumteng latta gayam iti pannakaawat iti amin.”

“Addan sa ket baro a liwliwayo ita, ‘ya, Lilong?” inamad ni Manong Darwin.

“Ti la madamdamagmo, sika Darwin!” intubngar ni Angkel Charlie. “An’a koma ti pakaseknam kadayta?” Mayat ti dalukappitna iti suli bayat ti panagpaypayna iti kard a dina us-usaren. Katibok pay laeng ti kalgaw.

“Adda kadin baro a kateksmeytmo, Kumpad?” inamad met ni Lakay Idot. Uppat ti kardna ngem dina payen tulnekan ti dadduma ta kasano, ti met la mangparparukib ken ni Baket Vangie ti obrana. “Adu ket ti mabasbasak a mayat a makiteksmeyt iti binulodko kenka a Bannawag idi kasangaldaw. Adu pay ti agpili ti kateksmeytna, yos! “Tay kano taga-ballasiw-taaw! Ipakitada la ti kinamanagbibisinda! Adda pay dagiti agpupungtot ta di kano met laengen maipablis ti naganda wenno numeroda. Pagsasawanda payen dagiti editor! Dida ket agbain, a! Apay, nalaka, ‘ya, ti agbalin nga editor iti kunada? Ken siempre, perskam perserb!”

“Saan met nga amin, Kumpad,” inyatur ni Lilong Tomas. “Ad-adu dagiti serioso. Kas kadaydiay nakiteksmeyt kaniak.”

“’Pay, impaipablaakmo ti numberyo, ‘ya, Lilong?” inimtuod ni Manang Unnang.

“Wen man, ‘Basangko. ‘Bag ta impablaak ni Editor. Awan met la ti ob-obraek, kinunak, isu a napanunotko ti nagteks iti Bannawag. Pangiliwliwagan iti napasamak, kinunak man.”

“’Nia ngay ti naganna, Lilong? Ken taga-sadino ti kateksmeytyo a nangpagungar iti pusoyo manen nga agayat?” kunam no nakangngeg a tuleng ni Manang Pallang. Insardengna pay a mulmulenglengan dagiti nasurok a sangapulo a kardna.

“Ferlyn kan’ ti naganna a taga-Caboloan iti kabangibang nga ili.”

“Asideg la ngarud, a, Lilong a pangdanonanyo!” impurngiit ni Manong Atong. “Nasayaat met no kasta tapno dikay’ maperdision unay a dumanon.”

Diak ammo ngem no apay a pilio ti isem ni Lakay Idot a nasiimak.

ITI sumuno a Domingo, saan a nagpaili ni Lilong Tomas. Nasapa ketdi a nagpabaybay. Mapan kano lumang-ab iti presko nga angin. Iti ngamin amianan ti barangaymi a Namubuan, ti nabaknang a baybay a maipagpannakkel pay laeng ti kinadalusna. Nagadu ngarud dagiti taga-sabsabali nga ili nga umay agdidigos no kastoy a kalgaw. Iti dayta met a gundaway, diak ammo no ania ti naknakan ni Lakay Idot. Inawisnakami amin a nadanonna iti kantina ni Anti Anjang a mapan iti baybay. Nagadu pay dagiti innalana iti kantina a balonmi.

“Kasangaymo kadi, Uliteg?” inamad ni Angkel Charlie idi addakamin iti bangkag ni Lakay Pistong a sinaldaan ni Angkel Rilo a dalanmi nga agpabaybay. Iggemna ti dua a gin.

“Adayo pay?” insungbat ni Lakay Idot. “Adda ngamin bassit impaw-it ‘diay adiyo isu a napanunotko man met ti agpaala bassit.” Maestro idiay Quezon City ni Angkel Crispin a kakaisuna a bungada kadaydi Baket Irma.

“Nagsayaaten no kasta, Uliteg,” kinuna met ni Angkel Badol. “Nabayagen ket a di naayusan ‘toy karabukob iti nagitgita met bassit a marka-demonio. Pagan-anusan lattan ti arak-nipa!” Kurangna laengen nga isakmolna ti iggemna a tallo a kornbip.

“Adda koma nayon dagitoy a kilawen, a!”

“Dika kad’ agdanag ta no adda maranaantayo nga agsang-at a barangayan, saan a ditayo mangala. Mailiwak metten nga agkilaw!” insungbat ni Lakay Idot. “Napanunotko pay daytoy tapno saan lattan nga iti pagbibingoan ti pagrikrikusan ti biagtayo.”

“Kanayon koma a kasta, Lilong,” kinuna ni Manong Bago. “Mabalinyo no kuan ti agkan-didato a konsehal ti barangay. Wenno kapitan ketdi!”

Permi man nga isem ni Lakay Idot. Mangigis!

“Agsapulkay’ koma metten iti kasukat ‘di nagawan, Lilong?” pagammuan ta kinuna ni Manong Itong Lanec. “Tuladenyo ni Lilong Tomas.”

“Suska met Itong!” inngilangil kenkuana ni Angkel Charlie. “Dimo, ‘ya, ammo a nabayagen a palpaludipanna ni Baket Vangie no kasta nga agaayamtayo? Ngem permi met nga atap ‘diay a balo!”

“Kasta, ‘ya? Diak man ammo?”

“Kasano ket ni met lattan Pallang ti sangkasiimmo aglalo no kasta a nakasiorts laeng!” Bimtak ti katkatawami.

“Naatap ni Vangie,” pagammuan ta kinuna ni Lakay Idot idi agnadnad ti katkatawami. “Nakasubsubirbiada! Dinak kano pagan-ano!”

“Pinadasmon, ‘ya, nga imbaga ti riknam, Uliteg?” sinaludsod ni Manong Atong.

“Namin-adun, a!” inlangit pay ti lakay. “Aglalo no kasta nga agsisinatayon nga aga-ayam.” Nagsennaay. “Ngem talaga a naatap!”

“Paloapem, a, Lilong!” indurog ni Manong Bago.

“Saanen a mabalin. Agsapulak laengen iti kateksmeytko idiay Bannawag!”

“Ne, adda kadi metten selponmo, Lilong?” imbullad ni Angkel Charlie.

“Wen. Nagpaipaw-itak iti anakko idi nadamagko a nakanobia ni Kumpad Tomas gapu laeng iti selpon. Immapalak!” Kasta unay ti paggaakna. “Ngem ita laeng nga ibagak kadakayo ta amangan no ibagayo met nga agraramanak.”

“Nasayaat ngarud no kasta, Lilong, tapno makasapulkayo metten iti kadkaduayo iti rabii. Adu kano ket ti makaasawa a tabbed ti dilana gapu laeng iti selpon!” inggarakgak ni Manong Ullang. “Ngem, ne, diak kunaen a kastakayo!”

Addakamin iti pantok. Nalinak ti baybay. Arig di agbangon dagiti dalluyon. Dikami pay nakaplastar idi mapasungadanmi da Lilong Tomas ken Baket Vangie a naggapu iti daya. Nagdeytda? Nasdaaw met dagiti kaduami. Ngem awan man la ti nadlawko a pannakakellaat ni Lakay Idot. Nasiimak ketdi manen ti sutil nga isemna. Nagsarimadeng pay dagiti dua idi mabigbigdakami. Ngem intuloyda met laeng ti nagna a nagpalaud. Atiwda payen dagiti agtutubo iti kinaswitda.

“Kallaysa daytoyen!” kinuna ni Angkel Badol.

“La ketdi, a!” intams-ap pay ni Angkel Charlie. “Aniat’ makunayo, Lilong?” kinitana ni lakay Idot a pilio ti isemna. Masaksaktan?

“Kitaem laeng,” kinuna laeng ni Lakay Idot. “Nabileg a talaga ti selpon,” addayta manen ti nabagas a panagisemna. “Dakkel a talaga ti maaramidan daytoy!” intag-ayna ti selponna. Nakaragragsak man. Nagmamalanga dagiti kakaduami. Siak, kellaat lattan a simmiplot iti isipko ti panangala ni Lakay Idot idi iti numero da Lilong Tomas ken Baket Vangie ken ni Anti Anjang.