Footer

Oras ti kamkamaten

Nasurok a dua a lawasen manipud pannakaarinebneb ti MT Solar I iti kabaybayan ti Guimaras Island, parikut pay laeng ti pannakalapped ti lumawlawa a panagwaras iti Kabisayaan ti nangisit a lana nga agub-ubo manipud iti tanker.

Indeklara payen ni Pres. Gloria Arroyo a nasional a kalamidad ti Guimaras oil spill a pagamkan dagiti autoridad ti aglawlaw a posible nga agtunda iti didigra iti ekonomia ken ekolohia no saan a madagdagus a maiyaon ti bunker fuel a karga pay laeng ti nalned nga MT Solar I.

Nakalua pay ti gobernador ti Guimaras iti nagbalinan ti probinsiana. Sakbay ti oil spill, ipagtangtangsitda ti isla gapu kadagiti naruay a marine life, katangriban ken ti nabaknang ken mala-paraiso a natural a kinapintasna a magusgustuan dagiti turista a sarungkaran. Ngem itan, nadarnapan ti kadaratan ken kabaybayan iti nangisit ken nagalis a lana a namagbalin a kasla manto ken nangisit a tanem dagiti dati a naraber ken berde a kamuyongan idinto a timpaw dagiti ikan ken nadumaduma a nabiag iti baybay.

Gapu iti maam-amak a pannakaungaw dagitoy a natural a kinabaknang ti baybay, naparnuay ti ngatangata iti barukong dagiti agindeg a napaidaman iti pagsapulanda, ti panagkalap, no ania ti sanguenda a masakbayanda.

Mapattapatta a 15% pay laeng ti naibel-a nga asete ti nalned a tanker ngem sinaknarannan ti sistema ti ekolohia ti Guimaras.

Kitaentayo dagitoy:

  • Nagwarasen ti nangisit a lana iti kalawa a 66 kilometro iti kabaybayan
  • Nasurok a 220 kilometro ti kalawa ti simmagepsepan ti nangisit a lana nga inyanud ti allon iti igid ti baybay.
  • Naapektaran ti aganay 1,150 ektaria ti national marine reserve ti Guimaras. Ditoy ti pakasarakan kadagiti naruay nga specie ti lames ken nabiag ti baybay a saan a mabirokan iti sabsabali a paset ti kabaybayan ti pagilian.
  • Nasurok a 450 ektaria a mangrove ti nadadael gapu iti oil spill. Dagitoy ti magusgustuan dagiti lames a pagayuyangan ken pagboggian.
  • Naapektartan ti pagsapulan dagiti agindeg a kaadduanna ti agpampannuray iti makalapanda manipud iti baybay.
  • Naglusdoy ti industria ti turismo ditoy gapu iti ramaram a panagpanaw dagiti turista ken panangkansela dagiti agpangpanggep nga agbakasion iti isla iti reserbasion kadagiti resort.

Adda pay la 1.7 milion a litro a karga nga in-inut nga agub-ubo manipud iti nasao a tanker ket maam-amak a no saan a madagdagus a maiyaon, dakdakkel nga amang a problema, lumawlawa ti pagwarasan ti nangisit a lana a mangapektar kadagiti kabangibang ti Guimaras a probinsia.

Ala, impatalged ti Petron nga adda P300-M manipud iti International Oil Pollution Compensation (IOPC) a nakasagana para iti madagdagus a pannakadalus iti kabaybayan ken kadaratan ti Guimaras.

Kasta met a nakapatangdan ti maysa a salvage ship manipud Japan para iti pannakatunton iti limnedan ti tanker para iti madagdagus a pannakaiyaonna. Kasapulan ditoy iti madagdagus a rescue operations. Kasta met a maakkal koma a dagus ti bunker fuel nga agub-ubo lattan iti lansad ti taaw.

Ngem saan nga agpatingga lattan kadagitoy nga operasion no di iti pannakaipaay iti nalawlawa a pannarabay ken panangsaluad kadagiti nakurang a 4,000 a pamilia wenno aganay a 16,800 a tattao a biktima iti oil spill.

Kasapulan dagiti agindeg iti Guimaras ti tulong pinansial ken medisina aglalo ket addan nasukalan nga aganay 330 a nagsakit a parnuay iti malanglang-abda a lana. Kasapulanda iti pannarabay tapno maallangon ida iti nakatanggaya a nasipnget a masakbayan gapu iti pannakaluspak iti kakaisuna a pagsapulanda. Kasapulanda iti pannalaknib tapno matulonganda nga umaddang bayat ti panawen a kaawan ti parabur nga agtaud iti kabaybayan a kayariganna iti nakumotlan iti nangisit a manto ni patay gapu iti oil spill.

Dagiti apektado nga umili ti nangnangruna a maipaayan iti imatang iti daytoy a tiempo. Oras ti kamkamaten ditoy. Panagtignay iti nasnasken, saan a pammatibker laeng a waragawag.

Comments are closed.