Footer

WB report – paratignay koma tapno maparmek ti korapsion

KAS ninamnama sinupiat dagiti kaaliado ti administrasion ti report ti World Bank: “Governance Matters 2006: Worldwide Governance Indicator.”

Impakita ti nasao a report a nangsaklaw iti 209 a pagilian a mangiladawan iti nainlubongan a tarayen iti panangituray ken naibatay iti responde dagiti nasurok a 120,000 nga umili, negosio ken eksperto manipud kadagiti 25 a nadumaduma nga organisasion iti sangalubongan, a bimmaba ti ranggo ti Pilipinas mainaig iti kurapsion iti napalabas a walo a tawen.

Segun pay iti report, bimmaba ti ranggo ti Pilipinas iti sabali pay a benchmark iti nasayaat a panangituray, kas kadagiti sumaganad:

  • Boses ken akauntabilidad – manipud iti 58.9 porsiento, bimmaba iti 47.8 porsiento. Saklawen daytoy ti kawaya dagiti umili a makipartisipar iti panagpilida iti gobierno, wayawaya ti ekspresion, wayawaya ti asosasion ken nawaya a media.
  • Kinatalingenngen ti politika ken kinaawan ti kinadamsak – manipud iti 39.2 porsiento, bimmaba iti 17.5 porsiento. Saklaw daytoy ti panirigan a posibilidad iti destabilisasion ti gobierno wenno pannakapadisi ti turay babaen ti saan a konstitusional wenno nadamsak a wagas, kas iti nadamsak a politika ken terorismo.
  • Kinaepektibo ti gobierno – manipud iti 63.2 porsiento, nagbalin a 55.5 porsiento. Saklaw daytoy ti kalidad ti serbisio publiko ken serbisio sibil, ti kauneg ti kinaindependiente ti serbisio sibil iti pideg ti politika, kalidad iti pormulasion dagiti polisia ken implementasionda, ken ti kredibilidad ti gobierno a mangipakat kadagitoy a polisia.
  • Kalidad ti regulasion – manipud iti 68.5 porsiento, bimmaba iti 52 porsiento. Saklaw daytoy ti abilidad ti gobierno a mangaramid ken mangiwayat iti natalged a polisia ken regulasion a mangipalubos ken mangitag-ay iti panagdur-as iti pribado a sektor.
  • Panagturay ti linteg – manipud iti 55.3 porsiento, nagsuek iti 38.6 porsiento. No kasano kapigsa ti panagtalek ken panagtungpal dagiti ahente kadagiti paglintegan ti sosiedad, partikular iti kalidad ti pannakaipatungpal iti kontrata, dagiti polis, ken dagiti korte, kasta met iti krimen ken kinadamsak.

Kadagiti 10 a pagilian iti akin-abagatan a daya nga Asia, adda iti nagtengnga a puesto ti Pilipinas iti rukod ti WB mainaig iti kurapsion. Kasayaatan ti ranggo ti Singapore, simmaruno ti Malaysia, Brunei, Thailand sa ti Pilipinas. Adda iti babaen ti Pilipinas ti Vietnam, Laos, Cambodia ken Myanmar.

Iti daytoy a report, ngimmato ti ranggo ti Singapore, Indonesia ken Cambodia ngem nagalus-os ti Malaysia, Brunei, Thailand, Pilipinas, Vietnam, Laos, ken Myanmar.

Kas nadakamaten, supiaten la ketdi dagiti kaaliado ti agdama a turay daytoy a report ti WB.

“Makatikaw, saan a maikanatad, saan a husto,” kunada.

Kasapulan nga itudo ti WB dagiti ispesipiko a kaso ti korapsion sada ipatulod ti takuatda iti Opisina ti Ombudsman tapno mairugi ti proseso a legal, kunada pay.

Inkalintegan met ti Malakaniang nga adun ti inwayatna a kampania maikontra iti korapsion ket dakkel ti nagnaanna isu a sinuportaran pay dagiti internasional nga ahensia, kas iti $300,000 nga inted ti WB iti pagilian para iti pannakapapigsa iti internal nga audit ken ti $21 milion grant manipud iti Millennium Challenge Account.

Ala, adda nga agpayso dagiti inwayat ti turay a gannuat tapno maparukma ti panagkunniber ken korapsion nangruna kadagiti nadumaduma nga ahensia ti gobierno.

Ngem uray saan a deretsa nga ibagbaga ti WB babaen iti nabatad ken nadagsen a balikas, nalawag ti pammaliiwna a saan a makapnek dagiti iwaywayat ti gobierno tapno maparmekna ti korapsion iti pagilian.

Mabalin a nasakit nga annugoten wenno pagimbubulsekan dagitoy nga agtuturay ti kinapudno ngem saan a mailibak a nakaro ti panagkunniber ken kurapsion kadagiti ahensia ti turay. Apay a dida akuen a daytoy ti maysa kadagiti kangrunaan a pagpukawan ken pagdaraan ti gobierno?

Saan koma nga ibilang dagiti agtuturay a negatibo daytoy a pammaliiw ti World Bank ken maigapu kadagiti smear campaign maikontra iti Presidente.

Saanda koma nga itudo dagiti kritiko ken oposision a puon iti negatibo nga imahen ti turay ni Arroyo iti internasional a komunidad. Kas tay pagsasao: No adda asuk, sigurado nga adda mapuypuypoyan a beggang.

Ibilang koma ketdi ti gobierno daytoy a report ti WB a kas pammalagip ken paratignay tapno mangiwayat iti naing-inget nga addang tapno maipaayan iti naan-anay a solusion daytoy a problema ti gobierno.

Ti ketdi nasken, agtitinnulong koma dagiti agtuturaytayo, kaaliado man ti Presidente wenno biang ti oposision, tapno mapugipog ti korapsion iti pagilian.

Kas nadakamaten, gapu iti kadakkel ti mapukpukaw iti korapsion, agpadpadara ti pagilian. No dagiti koma pundo a mapukpukaw iti korapsion ket maipaay laeng para kadagiti programa iti edukasion, salun-at, inprastruktura ken napinpintas a serbisio, adayo nga amang a nadurdur-as koman ti ekonomia ti pagiliantayo ket sagsagrapen koma metten dagiti umili dagiti pagimbagan ken benepisio nga itden ti naprogprogreso ken nataltalged a panagbiag.