Footer

Dagiti nadumaduma a rupa ti daniw

ACCENTUAL VERSE

TA ANIA ngamin aya ti accentual verse?

Definition:

1. of accent: involving or associated with accent or stress
2. based on stress: employing a structure based on the number of stresses in a poetic line instead of the number of syllables.

Accentual verse has a fixed number of stresses per line or stanza regardless of the number of syllables that are present. It is common in languages that are stress-timed such as English as opposed to syllabic verse, which is common in syllable-timed languages such as classical Latin.

Fixed number of stress.

Ket nagmayat ti pananggennegenned daydi Manong Pel iti daniw a “The Tree” nga insuratna iti pisara. Inuged-ugedanna ti stress ken unstress. Iti panangidaniwna, igiddanna pay ti panag-beat ti imana.

3. Ti presidente ti UP-Baguio, Dr. Priscilla S. Macansantos ken ti kaingungotna a ni Manong Butch ket nasasaoda met ti maipapan iti accentual verse. Lalo no pagtutungtonganmi ti maipapan ti daniw. Agpadada nga academician. Uray ni Dr. Leoncio Deriada, nailektiurna met ti maipapan ti stress ken unstress.

Ngem English a daniw dagitoy.

Kasano koma ngarud a maaddaan ti Iluko iti accentual verse? Iti taray ti Daniw-Iluko, nalatlatak nga adayo ti nawaya a panagiyebkas (free verse) ngem dagiti nametro, nag-stress, nag-unstress, ken dadduma pay a porma, tekniko ken devices.

Siempre nasurot latta ti popular. In na in.

No ti syllabic verse ken dadduma pay a berberso, wen, nalaka ti agaramid. Ngem no accentual verse, siguro idisso pay laeng dayta ta dumtengto (no adda) met ti panawenna. Ta kasano koma a maaddaan iti accentual verse ti lengguahe nga addaan iti nagduduma nga accent, prosody, analogy ken syntax?

Adda no adda, a kas iti ehemplo a rima. Ngem no ita a kapator ken kalatak ti free verse wenno blank verse, maidisso pay laeng. Addanto latta met mangpidut iti umno a panawen.

Ti Cinquian

Hmn, maliplipatan met daytoy a topiko nga ituloy. Sapay no di nasurok a pitogasut a kita, tipo, istilo, porma, device, etc? etc? basta maipapan iti daniw a kayatko a suraten.

Napianto la nga ilibro.

Napianto la nga ipadawat a libro kadagiti mangisakit iti libro.

Iti Makata.com nga intay pagipospostean kadagiti daniwtayo iti Iluko, Filipino ken Pangalatok, adda sadiay a mabasa ti CINQUAIN.

Idi saanak pay nga agipabpablaak kadagiti daniwko, circa 1985 agpababa, maysa kadagiti paboritok nga estilo ti cinquian.

Idi ngamin agtutubotayo pay laeng nga agikur-itkur-it kadagiti daniw, essemantayo dagiti narukod ken porporma ken estilo dagiti daniw.

Maysa kadagiti paboritotayo ti cinquain. Paboritotayo pay a rebisaren ti pormana lalo no agay-ayamtayo kadagiti balikas. Ta maysa laeng met a panagay-ayam kadagiti balikas ti daniw a saan ket a panagpanunot kadagiti balikas a kas naynay a kunaen kadagiti dadduma a mannaniw.

A, ditay pay la ammo idi a cinquain gayam iti pangnagan kadayta a porma ti daniw.

Ta ania aya ti cinquain?

Cinquain is five line poem.

Ngem saan a bastabasta five line laeng ta addaan dagiti linia iti rukod.

The traditional cinquain is based on a syllable count.

line 1 – 2 syllables
line 2 – 4 syllables
line 3 – 6 syllables
line 4 – 8 syllables
line 5 – 2 syllables

Kastoy man ti rukod dagiti linia.

Padasentayo ngarud ti agikur-it iti cinquain.

Ket agsipud ta panagtutudo, maipapan man iti tudo ti intay daniwen.

Tudo

1. Nalpay
Ti abaga
Nasulek a mata
Ti tudo iti Kunnotan
Samal

wenno ti maika-2 a daniw:

kappi
kinnarab-as
ta nagtupat bileg
ti awanan pula
deppa

 

Yos, nagganas ti agay-ayam kadagiti balikas, ania? Ngem daytoy laeng, limned met ti maysa ket kagudua nga orasko.

DODOITSU

The Dodoitsu is a fixed folk song form of Japanese origin and is often about love or humor. It has 26 syllables made of four lines of 7, 7, 7, 5 syllables respectively. It is unrhymed and non-metrical.

Panamagdilig:

Ti Haiku ket addaan iti tallo a linia iti silaba a 7, 5, 7 ken daniw a para laeng iti nature.

Ti senryu ket kas met laeng iti haiku nga addaan iti tallo a linia ken iti silaba a 7, 5, 7 ken maaramat kadagiti saan a mabalin iti haiku.

Ti Tanka ket at-atiddog ngem iti haiku ken senryu. Addaan daytoy iti lima a linia iti silaba a 7, 5, 7, 5, 7

Ngem daytoy dodoitsu ket uppat laeng a linia iti silaba a 7, 7, 7, 5 ken maaramat daytoy a daniw para kadagiti ayat wenno nakakatkatawa.

TI NONET

A nonet has nine lines. The first line has nine syllables, the second line eight syllables, the third line seven syllables, etc… until line nine that finishes with one syllable. It can be on any subject and rhyming is optional.

line 1 – 9 syllables
line 2 – 8 syllables
line 3 – 7 syllables
line 4 – 6 syllables
line 5 – 5 syllables
line 6 – 4 syllables
line 7 – 3 syllables
line 8 – 2 syllables
line 9 – 1 syllable

Padasentayo man ti mangikur-it iti nonet:

Liday

nagarit’ manto iti daga
ngamin nanglangeb ti langit
diak ammo no kaano
sumingising init
isem napukaw
utek-ubbaw
naliday
unay
siak

 

Kadagiti porporma ti daniw, naganas ti agay-ayam kadagiti balikas. No dadduma, saan laeng a dagiti balikas ti inka ay-ayamen, no di pay mismon a dagiti porma.

Sabaliam dayta a porma

Nayonam dayta a porma.

Balinsuekem dayta a porma.

Pagtuonem dayta a porma.

Nayonam ti silaba dayta a porma.

Ken uray ania ti kayatmo nga aramiden.

Iti kasta, makaputarka met iti makunkuna a pormam.

No ekspertoka kadagiti porporma, nalakanto laengen ti panagaramidmo iti free verse wenno iti general poetry.

Comments are closed.