Footer

Fr. Jose A. Burgos: taga-Vigan wenno Candon? (Umuna iti Tallo a Paset)

MAYSA kadagiti komplikado a suraten dagiti banag a mamagbalbaliw iti panirigan dagiti agbasbasa. Kas koma iti historia. Saan a mabalin ti panagbiddut. Saan met a mabalin a sumobra wenno agkurang dagiti datos ti impormasion.

Adu dagiti biddut nga impormasion iti historia gapu kadagitoy a banag: 1) panangidatag kadagiti datos a naibasar laeng iti teoria; 2) panangadaw ti/kadagiti datos iti mapagduaduaan a source; 3) panangsakay iti popularidad — napateg la unay ti popularidad ti maysa a pagteng wenno persona ta “ilakona” met ti lugar a “simmakay” ken mangited iti dakkel a dur-as iti turismo ken negosio; ken 4) adda sabali a gagem ti historiador.

Ti umuna ket naibasar laeng iti teoria, saan a nasukisok, napagadalan, naamiris iti sientipiko ken balido a wagas.

Dumteng a dumteng ti panawen a tuntonen ti pagteng ti maitutop kenkuana a hustisia.

Nagadu dagiti nakadlaw, nangibagbaga, dimlaw ken nagreklamo iti saan a patas ken ti allilaw nga impormasion kadagiti biddut, lalo kadagiti naipablaak kadagiti libro ti historia.

Sumagmamano laeng dagiti banag a kayatko a dakamaten ditoy a popular a naikabil kadagiti historia.

Ti Historia ti Probinsia

Iti libro a sinurat ni Gregorio F. Zaide a napauluan iti Philippine History and Government, ken impablaak ti National Bookstore Printing Press idi 1984, nalawag a mabasa a taga-Vigan, Ilocos Sur ni (daydi) Fr. Jose Burgos, martir a padi, a kadua da Fr. Gomez ken Zamora.

Kastoy ti mabasa a linaonna: “Fr. Burgos was born in Vigan, Ilocos Sur on February 9, 1837 to a Spanish officer, Don José Tiburcio Burgos, and a mestiza mother named Florencia Garcia. He obtained three undergraduate degrees with honors, two masters degrees and two doctorate degrees from the Colegio de San Juan de Letran and from the University of Santo Tomas. He conducted his first mass in the Intramuros.”

Mabasa pay daytoy iti nalatak nga online encyclopedia:http://en.wikipedia.org/wiki/Jos%C3%A9_Burgos.

Dagiti libro ni Zaide idi ti aramat iti historia. Namatitayo kadayta a banag agsipud ta daytoy ti insuro ti titser ken insurat ti nalatak a historian. Ngem apay a limtaw dagiti nagduduma a bersion dagiti historia?

Rimmuar, dua a tawen (ngatan) iti napalabas iti kolum ni Atty. Pablito Sanidad a napauluan iti Overview iti Baguio Midland Courier ti maysa a natakuatanna bayat ti panagpasiarna iti Candon, Ilocos Sur.

Ni Atty. Sanidad, taga-Narvacan, ti bise ni Gov. Chavit Singson idi pinadisida ni gobernador Carmeling Crisologo ken abogado man met laengen ni Chavit idi pinadisida ni nag-presidente Erap babaen ti impeachment proceeding.

Nagpasiar (wenno impasiar) ni Atty. Sanidad iti Candon City a karaman dagiti annakna. Nabasada daydiay marker iti sango ti simbaan ti Candon a ni Fr. Jose Burgos ket anak ti Candon! Ne, apayen? kunada. Saan kadi a kadagiti history books ket taga-Vigan ni Fr. Burgos?

Pagsayaatan ti Vigan ken Candon no masolbar ken malawlawagan daytoy nga isyo.

Dagiti dadduma pay a nagsusupadi a datos:

Iti Philippine Daily Inquirer, by Rowena C. Burgos, March 06, 2004 ken (wenno) itoy a website: http://www.inq7.net/lif/2004/mar/07/lif_2-1.htm, nailanad ti kastoy:

“Father Burgos is considered one of the most illustrious sons of Vigan. He fought for ecclesiastical reforms during the Spanish colonial period, and was falsely charged, together with Fathers Mariano Gomez and Jacinto Zamora, as masterminds of the Cavite mutiny of 1872. The three were executed by guillotine at Bagumbayan Field (now Luneta Park ) on Feb. 17 of the same year.”

Ngem iti salaysay ni Brigitte Belen Toquero, a naipablaak iti www.iluko.com, ayonanna a taga-Candon ni Fr. Burgos.

[ Adda tuloyna ]