Footer

Hoy, maiparit ti agsida iti turati, kunam! (Umuna a paset)

SADIAY Cebu, awaganda ti whale shark iti balilan, kangrunaan a pamastrekan ti turismo ti Cebu, lalo kadagiti beach resort. Adu a turista, lokal man ken ganggannaet, ti maguyugoy a mapmapan iti Cebu gapu iti balilan.  Masingir tunggal maysa iti US$ 460.00 iti uneg ti lima nga aldaw ken uppat a rabii! Maupaan ti diving equipment nga agpateg iti US$ 50-70 per diving session. Sabali pay ti upa ti motorboat. Adda met bayad dagiti tour guide. No kayat ti maikkan iti sertipiko (diving certificate) kadayta a whale shark session, agpateg daytoy iti US$35.00.

turati

 

 Oktubre 11, 2006 a naala daytoy a ladawan ti Turati ken piniktiur ni Rod Abrena, taga Umingan, Pangasinan. Nagkaluganda iti bilog ti impormante a napan nangala iti ladawan. Para iti ad-adu pay a ladawan, makiuman iti author.

 

 

SADIAY Cebu, awaganda ti whale shark iti balilan, kangrunaan a pamastrekan ti turismo ti Cebu, lalo kadagiti beach resort. Adu a turista, lokal man ken ganggannaet, ti maguyugoy a mapmapan iti Cebu gapu iti balilan.  Masingir tunggal maysa iti US$ 460.00 iti uneg ti lima nga aldaw ken uppat a rabii! Maupaan ti diving equipment nga agpateg iti US$ 50-70 per diving session. Sabali pay ti upa ti motorboat. Adda met bayad dagiti tour guide. No kayat ti maikkan iti sertipiko (diving certificate) kadayta a whale shark session, agpateg daytoy iti US$35.00.

Nagtubo a kasla uong dagiti beach resort iti Cebu gapu iti balilan. Agasem dayta a pamastrekan ti turismo iti Cebu?

Ti sistema ti whale shark tour: lima a tao laeng, maikanem ti guide. Adda nakasagana a motorboat ken diving equipment. Apaman nga adda agparang a whale shark, agiinnunan dagiti motorboat nga umasideg! Add sumakay, umabay a lumangoy, agpiktiur iti abayna wenno sumurot iti uneg ti danum a papanan daytoy.

Sadiay Cebu ken Sorsogon, manipud iti siam agingga iti innem a pulo ket maysa ti panagparang dagiti whale shark. Daytoy pay ti kangrunaan nga atraksion ti Puerto Galera, maysa a nalatak unay nga international beach resort.

Sadiay Donsol, Sorsogon, awaganda ti whale shark iti butanding. Kangrunaan met nga atraksion dagiti nakaad-adu a beach resort iti Sorsogon. Nalatak unay ti scuba diving ditoy gapu iti butanding. Adda pay idi indarumda a tallo nga agkakabsat a nagparti iti butanding.
Kulit, kuna met ti awag ti butanding kadagiti dadduma pay a lugar iti Katagalogan. Ngamin,  “makulit” daytoy nga agsikbab kadagiti babassit a pangen, kadagiti plankton, ket no mabsogen, agsirkosirko metten. Dayta a buya ti kaay-ayo dagiti turista lalo kadagiti beach resort a mangipatpateg ken mangsalsaluad kadaytoy nga ikan. Yad-adda pay daytoy ti agpalastog no adu ti agbuybuya ken makiangtot kenkuana. Mannakigayyem, wen kasta ni kulit!

Iti Ilocos, awaganda met iti Turati. Immuna a naireport ti panagparangna ken binuybuyada sadiay Aringay, La Union idi bulan ti Setiembre 2006. Binaybay-an laeng dagiti mangngalap idinto a  pinapaliiw ti Bureau of Fisheries and Aquatic Resources. Adda met nagsiksikbab iti pangen ti aramang idi oras ti alas: 7:00 a.m. agingga iti alas 10:00 a.m. Oktubre 11, 2006 sadiay Brgy. San Nicolas, Agoo, La Union.

“Alaem ti ladawanna!” inteksko a dagus apaman a naalak ti impormasion.

“Awan kamerak!”

“Iremediom!”

Madamdama pay: “Adda sugatna iti yan ti pigarna! Adda mangngalap a napan nangsakay!”

“Siputam amangan no isu met laeng (mangngalap) ti nangsugat!”

“Innak met kitaen, agluganak iti bilogko!” Motorboat ti kayatna a sawen.

No adda sugatna, adda ngarud  nangdangran daytoy. Saan ngata aya nga ammo dagiti umili a maiparit ti agparti ken agtiliw iti turati? Section 97 of Republic Act 8550, penalizes persons capturing, killing or trading protected and endangered marine species. Maibilang ti turati, (wenno butanding wenno balilan wenno kulit) nga endangered marine species.

(Adda tuloyna)