Footer

Isasangbay

Naliday unay ni Manang Lucing. Lalo no tiempo ti pannangan. Ti laeng katulongda a ni Inday ti kaduana iti balayda a mangan. Bale duada lattan nga agsango a mangan. Rabiinto unayen no sumangpet ni Mang Bert nga asawana, maysa nga arkitekto. Siempre, mangan metten iti ruar. Iti bigat, lalo no agdardaras a mapan iti trabahona, iti laengen opisinana a mammigat ken mangaldaw.

Ni Irish, ti balasangda,  agtrabtrabaho iti maysa a banko ket manmano met a mangan iti balayda. Rabiinton no sumangpet gapu iti pappapananna a gimmick kadagiti kaopisinaanna ken kabarkadana. Kamkamakamenna met ti orasna.

Ni Denver, nga inaunaan, ken agtartrabaho iti maysa a line agency ti gobierno ket rabii met daytoy a sumangsangpet. Agdardarasto man met laengen a rummuar iti agsapa lalo no kamakamenna ti trabahona. Saan met nga agaw-awid a mangaldaw.

Ni Lovelyn, estudiante. Adu met ti gimmick daytoy kadagiti kabarkadana. Masansan nga iti ruar a mangan. Iti bigat, kamakamenna met ti orasna a mapan agiskuela. Isu a manmano a mangan iti balayda. Ad-adda a kadagiti fastfood joint ti pangpangananna. No yawis ni Manang Lucing ti pannangan, irason daytoy nga itinton Jollibee wenno McDonald wenno Chowking wenno sadino la ditan ti pangananna.

Iti laeng Sabado wenno Domingo nga adda mailaw-an a makilanglang ken ni Manang Lucing. Banag a pagsensennaayan la unay ti ina. Addan kabukbukodan a taray ti tunggal kameng ti pamiliana idinto ta ditoy lattan balayda.   

No sika ti ina, mapespes la ketdi ti pusom. Ngem nasken a maawatam ti kasasaadmo. Addan bukod a lubong ti kameng ti pamiliam. Idedmam lattan. Ania ngarud, soluem ti sainnek.

Awanen dagidi tiempo nga aggigiddankami a mangan iti pammigat,  pangaldaw, ken pangrabii, pasaray isaning-i ni Manang Lucing. Ala, nalaing met nga agluto. Ngem apay itan a nagbaliw ti ayug ti panawen?

“Kamkamatenda ngamin ti orasda, manang. Uray ta addaak met a kaduam,” yandingay latta met ni Inday.

“Agyamanak unay, Inday. Naimbag kenka ta makaawatka.”

Iti maysa nga aldaw a binaon ni Manang Lucing ni Inday a mapan makitienda, adda  insangpetna nga aso. Maysa a poodle. Nakapimpintas nga aso. Bibo nga aso.

“Nangalaam?” dinamag ni Manang Lucing.

“Simmursurot kaniak, manang. Agan-aneng-eng. Kasla agsangsangit. Awan met ti nakitak a makinkukua, intugotkon. Kasla ngarud maragsakan idi inubbak. Isublinto met laeng a, no matuntonan ti makinkukua.”

“Siguro, naiyaw-awan…”

“Inyawidkon, manang ta amangan no masalamaan pay dagita pumupulotan ket silianda pay ti kaldona,” inyellek ni Inday.

“Ala wen, itedtayonto met laeng iti makinkukua no sapulenda…”

Nalaing a makiangtot ti aso. Nalangay unay. Ket daytoy ti nangited iti ragsak iti balay. Saan nga agrugit daytoy ta ammona ti mapan iti comfort room, iti inidoro ken agi-flash. Nalaing a sumala. Mabaon daytoy. Ammona ti agiyawat iti kasapulan, kas iti sinelas, sapatos ken pagiwarnak.

Gapu iti aso, masapa nga agawid iti malem ni Mang Bert. Adda latta pasalubong nga awitna para iti aso. Ni Irish, bimmattaway met ti gimmick a sigud nga aramidna. Masapa nga agawid ket adda latta  pasalubongna nga ay-ayam, bado, lasos a para iti aso. Inggatangan pay ni Irish iti adu a kallugong ken shades a nagduduma ti marisna. Maay-ayatan met ti aso. Kasla  fashion model.

Nagduduma met a makan ti isangpet ni Lovelyn para iti aso. Kanayonna a suruan iti sala ken pannagna a nakangato ti kamauna a saksakana.

Ragsak ti insangbay ti aso. Agsisinnublatda a mangubba kenkuana. Inaldawda a digosen. Dagiti annak, maysanmaysa ti agdisnudo nga iti siledna ti maturogan ti aso. Ngem ni Manang Lucing ti masurot. Kaabayda ken ni Mang Bert ti simmangbay kadakuada nga aso.

Ket naisubli ti ragsak iti uneg ti pamilia ni Manang Lucing: aglalanglangdan a mangan— iti pammigat, pangaldaw, ken iti pangrabii. Sangkapamiliada nga agbuya iti telebision wenno pelikula. Anian a ragsak ni Manang Lucing. Naisubli ti ragsak ti pamiliana. Gapu dayta iti aso.

Ngem saan nga agnanayon ti kinaragsak. Dumteng met ti liday iti biag ti tao. Natuntonan ti makinkukua ti aso. Inkapilitan nga inted ni Manang Lucing.

Naliday unay ni Manang Lucing. Kasta met ni Mang Bert. Ni Irish, ni Denver ken ni Lovelyn. Idi agangay, nagsublida met laeng iti sigud nga aramidda tapno iliwagda ti sakit a marikriknada.

Awan ti maaramidan ni Manang Lucing. Kinaemna lattan ti bibigna. Awanen ti maaramidanna.

Paskua manen. Intay manen selebraran ti piesta iti pannakaipasngay ti Messiah. Dimteng manen ti biag ni Cristiano iti panagmaymaysa ti riknada, ti kapanunotanda ken iti turongen ti biagda: ti kappia, panagayat ken namnama. Sangsangkamaysa a rikna, panunot ken nakem.

Ngem kalpasan iti paskua, ania ti mapasamak? Panagsubli iti sigud nga aramid. Kas iti pamilia ni Manang Lucing. Maysa nga aso ti simmangbay iti pamilia tapno laeng maisubli ti kinaragsak, panagkaykaysa ken kappia iti uneg ti pagtaenganda. Ngem kalpasan a naisubli ti aso iti makinkukua, nagsubli met laeng iti sigud a kasasaad ti pamilia.

Kastoy met ti biag ti pamilia Cristiano. Adda paskua a pakaimuntaran iti kappia, panangisagut, panagkaykaysa ken panagayat a sangsangkamaysa. Ngem kalpasan ti paskua, agsubli met laeng iti sigud a kasasaad.

Saan koma nga urayen iti biag ti sumangbay nga ayup, ti paskua wenno asino wenno ania la ditan a sumangbay a mangited kadatayo iti ragsak, kappia ken panagiinnayat. Ta dagitoy a naitalimameng a values ket addada laeng iti puspusotayo. Apay nga urayentayo pay laeng ti sumangbay? Mabalintayo met ti agragsak, agiinnayat ken maaddaan iti kappia uray no awan iti ayup a sumangbay?

Apay nga urayentayo pay laeng ti paskua, idinto ta mabalintayo met iti agragsak, agiinnayat ken maaddaan iti kappia uray no saan a paskua?

(reference: Lk1: 39-45)