Footer

Apas (Maikadua a paset)

No kasdiay idi a makalidokda bassit iti tianggi iti tengnga ti purok, sangkasao ni Tata Leon a naragsak koma no naasawana ni Anita, ti sabong a nagpatpatayanda a dua. Agkaraapada ngamin ken ni Nana Caridad nga asawana.

Sakbay a timmallikud ni Tata Inong, impasirna pay naminsan ti aglawlaw.

Naulimek iti barangayan kasta metten iti pagsanaan. Ngem mangrugi metten nga umungor dagiti agbangon a dalluyon.

AWAN sa a talagan, Pari, ti namnama nga agsubli pay ti panagpagayam dagiti annakta.

Malidayanak met ngarud, Pari, iti taray dagiti pasamak.

Ti pagdanagak, Pari, no di makapanunot ti maysa kadakuada ket adda maipatli a biag!

Saan koma met, a, Apo.

Dayta met ketdi ti idawdawatko, Pari. Sapay la koma ta masurotanda manen ti dalan nga inusatanta para kadakuada.”

Dayta met ti ikarkararagko, Pari.

Intan, Pari, ket, ne, nalpasen ti naituding nga orasta. Agsublitanto manen.

Aginniggemta ngaruden, Pari.

NAPALABAS 1

KABLAAWANKA, Gayyem. Naglungpo a lalaki ti putotmo. Nakainanama ti langana!”

“Agyamanak, Gayyem! Yuraynak la biit ta mapanko ikali ‘toy kadkadua ‘ta sagumaymay.”

“Dinak pakadanagan, Gayyem, ta ituloyko a dalusan ‘toy netib a manok.”

“’Puonay ket a tangkennan ti daga, Gayyem. Sinibugak pay sakbay a kinalik!”

“Kalgaw ngaminen, Gayyem. Binungonmon sa met iti papel.”

“Daan a magasin, Gayyem.”

“Arapaapmon sa met nga agbalin a mannurat ‘ta ubing, ‘ya, Gayyem?”

“Kasta ngarud, Gayyem. Bareng addanto met, a, tumaud a mannurat ditoy lugartayo ket imalditna dagiti naglabasantayo.”

“Nagsayaaten no pumayso ti arapaapmo, Gayyem. Ngem ania, ‘ya, ti ipanaganmo ‘ta ubing?”

“Eugenio, Gayyem!”

“Napintas a nagan.’

“Kasta met ti anakmo, Gayyem. Leoncio, nagan ti natibker a lalaki!”

“No ania ti kunam, Gayyem, ket aggiddantanton nga agpabuniag ‘tangay di pay nabautisaran ti aglimabulanen nga ubingmi!”

“’La ket, wen, a, Gayyem, ta kumparenton ti innawagta!”

INWARAS ni Tata Inong ti panagkitana. Naragsakan ta namsek ti sango ti dap-ayan. Kimmablaaw. Nataliawna ni Tata Leon nga adda iti sango iti makannigidna. Nakangirsi.

“Kakabsat,” inrugina, “umuna unay, agyamanak iti idadar-ayyo. Naangay daytoy a miting tapno ipakaammomi ti plano ti gunglotayo. Kas napagtutulaganmi kadagiti padak nga opisiales ‘toy maymaysan a gunglotayo a napanaganan iti Annak ti Baybay wenno AB, maipatakder ti konkreto a dap-ayan ken fishport!”

‘Napintas dayta, Tata!” adda nangilaaw.

“Apay koma dagita?” imbullad a dagus ni Tata Leon. “Kasano koma a mapaadda ‘ta ibagbagam ket di payen maurnos ti dalan nga agturong ditoy puroktayo!”

Ti Ammupay street ti kayatna a sawen.

“Kas napagsasaritaanmi, Kabsat,” natanang ket napnuan kinapakumbaba ti timek ni Tata Inong, “mapataud ti pundo.”

“Dinak awagan iti kabsat, kunak ket!”

Nagkikinnita dagiti naitallaong. Rimtab ti anabaab.

Pinagulimek ida ni Tata Inong. “Babaen ti tagnawa ti pannagna ‘toy proyektotayo,” kinunana idi agangay. “Saan met ngata a nadagsen kadatayo no iti tunggal mapaglakuantayo kadagiti produktotayo ket mangilasintayo iti lima porsiento para iti daytoy a proyektotayo.”

“Madi, a, dayta!” impugtit ni Tata Leon. “Nagrigat la ngaruden ti panagbiag!”

Mangrugin, nakuna ni Tata Inong iti panunotna. Ngem pinasimbengna latta ti riknana.

“Ania koma ti pagsayaatan nga itden dagita taltalabtabem?” impasaruno manen ni Tata Leon.

“Napintas a saludsod,” kinuna ni Tata Inong. “No addanton fishporttayo, ditoyto ti pagdiretsuan amin a makalapantayo! Kasta metten dagiti masanatayo! Ditoy nga umay angkaten dagiti komersiante. Pagbanaganna, makontroltayo ti presio ket saandan a baratbaraten. No makonkretotayo met ‘toy dap-ayan, dayawtayo a pumurok dayta.” Immanges iti nauneg. “Ken mabalintayo latta ti agiinnuman uray no kasta a matutudo. Saan a kas ita a makitkitatayon ti langit iti kinadaan ‘toy dap-ayan. Kalpasanna, irugitayo a dagus a papintasen ti lipit nga agturong ditoy.”

Rimmimbaw manen ti anabaab.

“Agtalnatayo, Kakabsat,” kinuna ni Tata Inong. “Inangaymi daytoy a miting tapno ammuenmi ti timekyo.”

“Ay, diak kayat!” inlaaw a dagus ni Tata Leon. Sinangona dagiti naitallaong. “Diyo met kanunongan, saan kadi, kapurokan?” inwagisna pay. “Nalawag a kayatdatayo a sepsepan!”

Napangayemngem ni Tata Inong. Ngem pinagkalmana latta ti riknana.

Nasiputanna ketdi ni Kapitan Romy a nangabay ken ni Tata Leon. Pinagtalnana daytoy. Naragsakan ta kaduana ti kapitan iti daytoy a gannuatda.

“Ania ti makunayo, Kakabsat?”

“Umanamongkami, Apo Presidente!” inriaw dagiti kapurokanna.

Kasla nakukkokan a bisukol ni Tata Leon. Inyal-aludoynan ti nagawid.

INTULOD ni Samuel, baro ni Tata Inong, ni Leda nga anak ni Tata Leon iti panagawid daytoy iti panaggapuna iti ili kadayta a malem. Nakita ti lakay ket nagburek ti darana.

“’Pay nga intulodnaka daydiay a lalaki?” inkiraud a dagus ni Tata Leon iti anakna idi makalikud ti baro.

“Awan, Tatang,” insungbat ni Leda. “Kapurokantayo met ken maysa pay, aggayyemkami!”

“Diak kayat nga umas-asidegka kenkuana! Pugsatemon ti panagpagayamyo amangan no ania ti pagtungpalan dayta!”

“Tatang!”

“Nalawag ti kinunak! Tungpalennak no kayatmo ti nasayaat!”

(Adda tuloyna)