Footer

Apas (Maikatlo a paset)

“AMMOKON ti dakes ken naimbag, Tatang. Awan ti makitak a pagdaksan ti pannakisinningedko ken ni Samuel. Nasingpet nga anak. Manmanon ti kas kenkuana a di man la sumimsim iti nasanger wenno agsigarilio. Nadayaw pay a lalaki.”

“Isakitmo kadi? Wenno addan nagkinnaawatanyo?”

“Tatang!”

‘Ita pay laeng, ibagak kenkan a diak kayat daydiay a lalaki a para kenka! Dinaka mabiag ti maysa laeng a mannurat. Maestraka, balasangko, ket rebbengna laeng a mangbirokka iti maibagay kenka. Saan a rumbeng nga agtinnagka laeng iti anak ti puor ti kararuak! Iti anak ti napaay a mannurat!”

“’Nia la ngamin unay, ‘ya, ‘Tang, ti panggurguraanyo ken ni Tata Inong? Awan met ti ammok a nadagsen a nagbasolanna kadakayo. Apasyo laeng ti marikriknayo.”

“Dinak isuro! Ti pagayatak ti surotem! Nalawag?”

“Addaanakon iti naan-anay a panunot, ‘Tang!”

“Laksidenka nga anak!”

Agsangsangit ni Leda a simrek iti kuartona.

MAIRAMRAMANEN  dagiti ubbing, Pari!

Diak ammo no ania ti adda a panagut-utek ti anakko, Pari. Mabainak pay ketdi kenkan. No apay a nagbalin a kasta. Saanak met a nagkurang a namagbaga kenkuana.

Agngudonto met la daytoy a parikut, Pari. Kas met la kaniata idi, a!

Kunak no marakraken ti panagpagayamta idi ginuranak iti diak inranta a pannakapasakitko iti riknam iti sango ti impatpategmo.

Nagbayag man daydi a dita panagsarita nupay agkalugaranta laeng. No di pay bimtak ti Maikadua a Gubat, nalabit a saanen a nagsubli ti nairut a langenlangenta.

Wen ngarud, Pari. Nakaay-ayat no maminsan ta babai ti nganngani nangpugsat iti panaggayyemta. Kas met la kadagiti annakta ita. Nangrugi ti ir-iruken ‘diay barom idi abaken ‘diay barok iti puso ni Anita. Ania ngata ti nasayaat nga aramidenta tapno agtugmok met laeng ti dana dagiti annakta?

Diak ngarud ammo, Pari. Dita met idan a makapulapol. Sabalin ti lubongta!

Lubong? Hmmm, inikkannak man iti idea, Pari.

Ania dayta, Pari? Ibagam, a, tapno matulonganka.

Kastoy, Pari.

 

NAPALABAS 2

“Nalpas met la ti gubat, Pari. Ita, agbiagtayon a sitatalinaay. Awanto koman ti manggamsaw iti kalintegantayo.”

“Kunak no awanen ti panagngudo ti panagtutuoktayo iti ima dagiti Sakang.”

‘Pudno la unay ti pagsasao, Pari, nga iti likudan dagiti ulep, adda sadiay ti init nga umis-isem.’

“Ammom, Pari, maaliawak ita no malagipko dagiti nagdalanantayo. Mano a biag ti naipatli iti kabayyabasan ken kapandanan idi sanebentayo dagiti Sakang a sunsunsonen dagiti Puraw bayat ti panagtakiasda idi nagumokda ‘ta Aparri.”

“Wen ngarud, Pari. Nakallalagip pay ti naminsan a pannakaipidegta koma iti lipit dita baybay. Naimbag ta adda abut a nagkul-obanta. No saan, diak la ammon no di pay nabayag a kinaemnata ti daga.”

“Turangad dagiti Sakang, Pari. Ha-ha-ha!”

“Ti Dios ti nangipalubos nga agbiagta pay laeng, Pari, ta nanamenta pay ti  agbiag. Ken mangipasdek iti pamilia a mangbangon iti nadaleb a pagilian.”

“Babaen ti gubat, nagtugmok met laeng ti dalanta. Natipontayo amin a lallaki tapno irupirtayo ti pagilian a rinabngisda ti dayawna. Ket dita a nagsubli ti sinningedta, Pari. Naynay idi a data ti mangidaulo iti grupotayo iti babaen ni Apo Celing.”

‘Nalpasen ti babak, Pari, ket maymaysa ita ti arapaapko. Ti panangisakadko iti pamiliak tapno maragpat met ti kalkalikaguman a nam-ay.”

“Kastaak met, Pari.”

“Ne, ania daydiay, Pari?”

“Alipugpog!”

MAKAPUNGTOT ni Tata Leon kadayta a bigat ta nadadael ti paglutuanda iti asin nga agassawa. Ni Tata Inong a dagus ti simken iti panunotna.

Rinautna daytoy iti pagtaenganda.

Kasangsangpet met ni Tata Inong a napan nagkalap iti sangka (sanja) a nadanonna.

“Rummuarka dita, Inong, ta agrinnisutta!” inlaaw ni Tata Leon idi addan iti ruar ti inaladan da Tata Inong.

Naisardeng pay ni Tata Inong ti panangdalusna koma kadagiti kilawenda a lagdaw. Napataliaw kenkuana ni Nana Toking, agsalsaludosd dagiti matana.

Sibsibet ni Samuel a napan nangayo idiay bangkag.

Rimmuar ni Tata Inong. Nagtakder iti paraanganda. “Apay kadi, Kabsat?”  inamadna ken ni Tata Leon a nakamesmes. Adda iggemna a badang. “Sinapsapam metten?”

“Sursuronennak kadi, ha, Inong? Dinak awagan iti kabsat kunak met! Ammok, sika ti nangdadael iti paglutuak iti asin. Dika mapakawan kadaytoy nga inaramidmo!”

“Awan ammok iti ibagbagam, Kabsat!” insungbat ni Tata Inong. “Napanak nagkalap idi rabii. Ken maysa, ania koma ti pamkuatak a mangdadael iti pagbibiaganyo?’

“Awanen ti sabali pay nga akingapuanan! Sika laeng, Inong, ti adda gurana kaniak!”

“Diak ugali ti mangipababa iti padak a tao.”

“Rummuarka ketdi ditoy inaladanyo ta agrinnisutta!”

Nangemkem ni Tata Inong. Agpayso, nataytayag ngem isu ni Tata Leon ngem dina kettatan daytoy iti uray ania a laban. Ngem sakbay a matutopanna ti lakay, inawid ni Nana Toking nga inserrek.

Pimmanaw ni Tata Leon a laaw a laaw.

“Kimat laeng ti di mabales!” kinunkunana.

Kabigatanna, nagsibo ti dara ni Tata Inong idi impadamag ti maysa a kapurokanda ti pannakatagtagbat ti sigayna. Dagus a nagturong iti baybay.

Napangayemngem laengen idi makitana ti nagbanagan ti nagbambannoganna a pagkalap.

“Asino ti nakakita iti nangaramid itoy?’ inamadna.

Ngem awan ti makaibaga.

Maymaysa ti immapay iti panunotna. Ni Tata Leon!

Ngem naalana met la ti nagbain iti bagina idi mapanunotna nga awan ti natibker nga ebidensiana. Agpayso, inlalaaw daytoy a kimat laeng ti di mabales ngem di umanay a mangitudo iti lakay.

Napaanges laengen iti nauneg.

Iti panangibakalna iti imatangna iti taaw, dina narikna ti kayaw dagiti dalluyon.

(Maigibusto)