Footer

Apas (Maudi a paset)

MABAINAK iti inaramid ti anakko, Pari. Inaladanna ti panagpagayamda iti anakmo.

Dika agdanag, Pari, ta diakto pulos gumura kenka. Susik dagiti annakta daydiay.

Agyamanak, Pari. Awan man la ti nagnaan ti panagpatagtagainepko kenkuana.

Kunak manen a dika maawanan iti namnama, Pari. Isu nga’d nga addata ditoy tapno tarabayenta ida.

Maymaysa laengen ti nabati a namnamata, Pari.

Ania dayta, Pari.

Ikamangtan Kenkuana ti amin.

Wen nga agpayso. Naimbag man ta napanunotmo dayta, Pari!

‘Ta ngaruden.

NAPALABAS 3

“Di kayat ‘diay anakko ti agadal, Pari. Umanay kanon ti elementaria a nalpasna. Kuartanto met la kan’ ti sapulenna isu nga agkalap laengen!”

“Agpadada iti panunot iti ubingko, Pari! Agsana kano laengen tapno matulongannakami. Isunto kano met laeng ti agtawid iti pagsanaanmi. No agadal, amangan kan’ no mayadayo laeng ket matay ti trabaho a nagbibiagantayo.”

“Adda punto dagiti annakta, Pari. Kuna met ‘diay anakmo iti buniag a dagitinto laengen agbalin nga annakna ti pagadalenna.”

“Saan a nakakaskasdaaw nga agpada ti kapanunotanda, Pari, ta isuda la unay ti agkagayyeman. Kasda la agkabsat!”

“Ket no agkabsatda iti buniag, Pari!”

“Wen, aya!”

“Sabagay, napintas ti biag ditoy igid ti baybay. Nagagetka la ketdi, dimo pakarikutan ti pagbiagmo. Natalinaay pay ditoy.”

“’Payso ‘ta kunam, Pari. Sumangbay met sagpaminsan dagiti allawig ngem kasta a talaga. Mangpasam-it dagita iti biag.”

“Kas kaniata, Pari, kalpasan dagiti bagyo a nagdalananta, addata manen iti ikub ti baybay a mangnanam iti biag. Tapno ituloyta nga imaldit ti pakasaritaan ti binangonta a pamilia.”

NARUGIAN ti pannakaipasdek ti fishport ken dap-ayan. Saan la a dagiti naur-or ti nagtaudan iti pundo. Timmulong ti ama ti probinsia ken dagiti opisiales ti ili iti panangidaulo ni Mayor Damaso. Disnudo ti panagtrabaho dagiti lumugar. Naragsakan ni Tata Inong ta agbanag met laengen ti proyektoda a nabayagen nga inar-arapaapna.

Nadagsen met latta ti papangresan ni Tata Leon ken ni Tata Inong. Ngem baybay-an lattan ni Tata Inong. Awan maganabko no tutopak, sangkakunana iti bagina. Adda pay laeng iti puso ken panunotna ti nasinged a panaggayyemda.

Adda iskediul dagiti agobra. Naaramid a kasta tapno saan a maparalisa ti panagkalap ken panagsana iti Barangay Pandan. Ken tapno awan agsakit ti nakemna.

Naannayas koman ti taray ti amin ngem adda latta a riribuk ni Tata Leon.

Kas iti maysa a malem, nakainom daytoy a napan iti yan dagiti agob-obra a yan met ni Tata Inong a mangiwanwanwan.

“Isardengyo dayta!” inrikiarna. “’Nia ti maganabyo dita? Kaykayatyo laeng a pagnumaranda ti pigsayo dagiti aginlalaing dita!”

Sumilud dagiti balikasna, naisip ni Tata Inong. Ngem biangna laeng ti agpasensia. Intuloyna ketdi nga inwanwan dagiti taona.

‘Agawidkan, Tata!” kinuna ni Dayog ken ni Tata Leon.

‘Agawidkan, Uliteg, ket no maturongmo ti baybay ket malmeska dita!” sabali laeng ti nagkuna.

“Didak isuro!” inkusilap ti lakay. “Dikay’ ket agyaman ta addaak a mangbagbaga kadakayo!’

‘Ngem nabartekkan, Uliteg!”

‘Saanak a nabartek! Ammok pay laeng ti ar-aramidek ken dagiti sasawek!” Dakayo ketdi ti agawid ta masmasnop laeng ti agsagsagrap iti nam-ay. Kankanenda met la ti pundo! Pua!”

Nagpalting ti panagdengngeg ni Tata Inong. Saannan a mapalabes ni Tata Leon! Sobran!

“Tantanangem ti agsasao, Leon!” intebbagna.

“Ne, ne, ne, apay ngay a napasugkianka, Inong, ket awan met ti innagnaganak? Ti nagsida’t sili, isut’ naadatan; ti nagkutak, isut’ nagitlog, kasta kadi?”

“Aglablabeskan, Leon. Agob-obrakami a ling-et ken bolsami ti agsaksakripisio! Saan a kas iti lawlawatem!”

“’Pay nga’d a nagasanganka? Agplastarka man ta makita no asino ti pudpudno a lalaki!” imbales ni Tata Leon. Nakangirsi.

Lallalon a bimmara ti pispis ni Tata Inong. Ngem tinipedna latta ti riknana ta malagipna pay laeng ti naglabasda ken Tata Leon. Gayyem la ti gayyem, kinunana.

“Mabutengka? Awan ngarud, a, ti serserbim!”

Ditan a naiburuang ti pinenned ni Tata Inong a riknana. Timmayab ti kanigid a gemgemna iti timid ni Tata Leon. Napaangek a dagus daytoy iti daga.

Pasarunuan koma pay ni Tata Inong ngem isu met nga umkis ni Nana Caring nga asawa ti kumparena. Kaduana ti balasangda.

“Saan!” nagdardaras ti baket a nangapungol iti naipasubsob nga asawana.

Isu met a sumungad iti daya ni Nana Toking a kaduana ni Samuel.

“’Naan-anom ti gayyemmo?” inyarakup ti baket iti asawana.

“Pasensiakan, Mari Caring, iti napasamak ni kumpare. Nalabes ngaminen,” kinuna ketdi ni Tata Inong ken ni Nana Caring. “Diakon natengngel ti bagik.”

Nagtungtung-ed laeng ni Nana Caring.

Inyawat ni Tata Inong ti kannawan a dakulapna ken ni Tata Leon tapno tulonganna daytoy a bumangon. Ngem minatmatan laeng ti gayyemna. Awan met timtimek dagiti agbuybuya. Ur-urayenda ti sumaruno a mapasamak.

“Awatemon, ‘Tang,” kinuna ni Leda iti amana.

Nagtugaw ni Tata Inong iti sanguanan ni Tata Leon. “Agkinnaawatanta koman, Leon,” kinunana. “Isublita koma ti napalabas.”

“Lakay, ipangagmo ti gayyemmo.”

“Agtitinnulongtay’ koma a mangparang-ay iti barangaytayo, Leon,” intuloy ni Tata Inong. “Saanko la a dayaw no malpas ti agdama a proyektotayo. Dayawtayo amin! Agserbi pay daytoy a pakalaglagipan kadagiti pimmusayen a dakkelta a lalaki. Maipanaganto kadakuada dagiti proyekto tapno agnanayon a sibibiagda iti lagiptayo ket ditayto malipatan ti kinabannuarda. Ti turedda a nangirupir iti pagilian!” Immanges iti nauneg. “Isuda dagiti teddek ditoy lugartayo.”

Ulimek.

“Kabagis, dengdenggennak kadi? Inkari pay ‘diay anakmo iti buniag a suratenna a libro ti pakasaritaan dagiti ammata.”

Kinagiddan ti nagminar nga isem iti bibig ni Tata Leon ti yaaplaw ti angin a nangilili kadagiti pandan ken bayyabas.

Nagdirdir-i dagiti agbuybuya.

Ngem no nasiputanda la koma ti nabagas a panaginnisem da Samuel ken Leda, ad-adda koman ti ragsakda…#