Footer

Dagiti Sangaili Iti Lubong

Aggayyem dagitoy a dua a bayog a naregregen iti kalendario ti edadda. Natarakida nga agpadpada. Agtayagda a dua iti lima a kadapan ken walo a pulgada. Nasabang ti panagbarbarukongda. Namsek dagiti maselda ti kayumanggi a kudilda.

Iti maysa nga aldaw, napanunot dagiti dua ti mapan aganup sadiay Bantay Bullagaw.
“Uray maysa la nga ugsa ken alingo, p’re, mabalinen…” kuna ni Angkuan.
“Wen. Uray sunggo wenno beklat, imbag la a tapaen…” kuna met ni Ikko.
“Sadino ti papanananyo paganupan?” dinamag ni Lakay Candro kadakuada.
“Dita Bantay Bullagaw, uliteg,” kuna ni Ikko.
Kasla saan a mamati ti lakay iti nangngegna.
“Apay, saankayo a mamati, Tang Candro…?” binagi met ni Angkuan.
“Diyo ammo nga awan ti mapmapanen sadiay sipud panagpukaw dagiti tallo a sangsangaili a napan naganup?”
“Sarsarita laeng daydiay, uliteg! Nakaawid ngatan a dagiti sangaili.”
“Adda nangibaga kadakami nga apon kano dagiti alingo ken ugsa sadiay, Tang Candro. Dika madanagan ta yawidankanto iti dalem…” binagi ni Angkuan.
Dua nga aldaw a nagnagna dagiti aggayyem sakbay a nakagtengda iti puseg ti Bantay Bullagaw. Nasamek ti kabakiran. Gapu ta sumipngeten, inkeddeng dagiti dua nga aggayyem ti aginana iti asideg ti dissuor. Saggaysada iti indayon a pagiddaan. Nagaramidda iti atong ken naglutoda iti kanenda. Tubong a bolo ti naglutuan ni Ikko iti innapuy kabayatan a nagkammel iti agatol ni Angkuan. Nagalada pay iti atap a kamatis ken pako a sindada. Dagita ti inda nangrabian.
Nasapada a nagidda. Apagdisso ti bukotda iti indayonda a linaga a tali, agur-urokdan iti bannogda.
Ubing pay ti sardam idi nalukag ni Ikko iti natimudna. Maysa a nakasamsam-it a sonata. Nagalingag. Nagballikig ket tinaldiapanna ni Angkuan. Iti paliiwna, kasla di met agkutkuti ti gayyemna. Intuloyna ti dimngeg.
Pagtataudan ti sonata? Adda kadi met mangnganup a kaduada? Dagitoy ti agay-ayam ti panunot ni Angkuan. Idi saanna a masapulan ti sungbat dagiti umap-appayaw iti mugingna, bimmaba.
“Ikko, mangngegmo ti mangmangngegko?” inyarasaasna nga inkuldit.
“Itay pay laeng a dengdenggek ti sonata.”
“Sadino ngata ti pagtataudanna?
“Kasla dita sirok ti dissuor…?”
“Bumabaka ta inta kitaen no asino ti agtoktokar…”
“Dika mabuteng?”
“Pagbutngak koma?”
“Amangan no white lady?”
“Adda aya met al-alia iti kabakiran?”
“No engkantada nay?”
“Di mayat a! Tapno makakita met dataon iti kunkunada nga engkantada. Intan. Bumabakan.”
Bimmaba ni Ikko. Insaganana ti bunengna ken pinidutna ti plaslait. Inkaratayna ti eskopetana.
Nainayad ti pannagnada a kimmalipkip iti rangkis tapno makaasidegda iti sirok ti agdissuor a danum.
Bigla a nagsardeng ni Ikko ket naglinged iti dakkel a bato.
“Apay a nagsardengka?”
“Agkakatawada, saan kadi?”
“Wen ngarud, tulisan sa met dagitan…”
“Nasisinggit ti timekda ngem saan met a napigsa.”
“Umasidegta pay…”
Nagkaradapda pay. Iti labes ti agdissuor a danum, adda napalanas a gukayab.
“Dita likudan ti dakkel a bato ti yanda. Inta latta?” dinamag ni Ikko.
“Wen a. Addata ditoyen…”
Nagin-inayadda a simmalipengpeng iti dakkel a bato. Anian a siddaawda iti naimatanganda. Tattao nga agtayag iti pagattumeng ti naimatanganda a nanglawlaw iti naraniag a temtem. Lallakayda amin. Atitiddog ti buokda ken imingan. Kuntirad ti boneteda.
“Maysa, dua, tallo…uppat…sangapulo ket duada amin no maibilang daydiay agtuktokar iti pluta…” inyarasaas ni Ikko.
“Pudno gayam nga adda  ansisit…”
“Ania ti aramidenta?”
“Sika man a…”
“Nasaysayaat no agpaliiwta pay. Amangan no agdangran dagita nga ansisit…”
“Nagbabattitda a tattao! Dika pay la ikugtar ida…”
Nagpaliiw pay dagiti aggayyem. Pimmaragsit ti tokar ti ubanan a lakay. Timmakder dagiti sangapulo ket maysa pay a lallakay ket nagiinniggemda. Nagsalsalada a nanglawlaw ti temtem.
Kellaat a naikaglis ni Ikko iti nagbaddekanna a bato. Dina nabalanse ti bagina ket dandani natumba.
Naiturong dagiti mata kadakuada.
Timmakder ti agtoktokar iti pluta ket kunana: “Dumanonkayo, sangaili…”
Nagtinnaliaw dagiti aggayyem. Dagiti matada laeng ti agsarsarita a masilnagan ti rangrang ti atong. Nagtinnung-edda.
“Saankami a dakes a tao, apo…” sipapakumbaba ni Angkuan.
“Umaykayo ngarud ket makipagragsakkayo kadakami…” kuna manen ti para tokar.
Immasideg dagiti aggayyem. Nasiputan ni Angkuan a tinung-edan ti lakay a para tokar ti dua kadagiti kaduada.
“Ramananyo ti arakmi. Makipagragragsakkayo kadakami.”
Saanen a nagkedked dagiti aggayyem.
“Naimas ti arak ti ansisit…” inyarasaas ni Ikko ken ni Angkuan.
Nakipagragragsak dagiti aggayyem. Inimasda ti arak ti ansisit. Iti relo ni Ikko, naipasirna nga ala unan iti parbangon. Ketdi, saan pay laeng nga agdungsa. Masmasdaaw laeng ta saan met a maatianan ti putik a pagtataudan ti arak dagiti ansisit.
(Adda tuloyna)

Comments are closed.