Footer

Iti Rigat ken Nam-ay (Umuna a Paset)

Patiek unay a ti ayat namsek kadagiti di namnamaen a pasamak. No awan ti natibker a pundasionna, marippuog ti lubong dagiti maseknan. Ngem ti ayat a natenneb iti kari ken panangilala ken nagramut iti pammati ti Dios, sumam-it pay.

Dua tawenmin nga agdendenna a kas agassawa ken ni baket idi agpasiarkami idiay Baguio. Mayo 1993 daydi; kapudot ti panawen. Napagnumuanmi ken baket ti umanges met bassit kalpasan ti awan ressatna a panagtrabaho.

Agpadakami a mannursuro ken baket iti ilimi a San Gregorio. Haiskul ti isurok idinto nga elementaria kenkuana. Makuna ngarud nga awan parikutmi iti panagbiag. Malaksid itoy, nalaingak pay nga agmulamula iti bangkag ken adda bassit a talon a suksukayek. Ti kayongko a kasinsin ni baket ti mangtultulong kaniak.

Ti laeng rigatna, awan pay anakmi a pannakaliwliwami koma no kasta nga aggapukami iti trabaho. Pamrayanmi lattan ti makirinrinnay-aw kadagiti kaanakak, annak ni ading, a maay-ayatan nga agay-ayam iti paraanganmi gapu iti kinaadu ti bunga dagiti kayo iti aglawlawmi.

Nagkaadalanmi ken ni Maria Gina, ni baket, iti haiskul. Iti damok a pannakakita kenkuana, awan man la ti simgar a dutdotko. Saan a pananguyaw, ngem medio adda pugpugotna. Gapu siguro ta tultulonganna dagiti dadakkelda iti talon.

Black is beauty? Diak ammo.

Numero uno idi ni Maria Gina iti seksionda. Siak? Toppuak iti section one a yanko. Ngem saan met ketdi a siak ti kadambelan. Kinapudnona, maikasiamak idi agturposak iti elementaria. Makuna a napabutnganak laeng. Kasano, nagtitipon iti seksionmi dagiti balediktorian idi elementariada. Agpipinnangatoda iti isbo! Ti ket suronkon! Mapeluanak man idi.

Idi ag-third yearkamin, nayalis ni Maria Gina iti seksionmi. Diak ammo no nairanrana laeng wenno sutil ni gasat. Idi urnosennakami ni Ma’am Shirley, nagabaykami ketdin!

Nupay adda pannakasuronko, diak lattan nagtagtagari. Saan met a panangbagkat iti bukodko a bangko ngem adda met kupikopko a langa. Kunkuna ngarud dagiti maestrami a kabisbisngayko ni Rizal, ti nailian a bannuar. Ala-del Pilar kan’ pay ti rupak. Ania ketdin a tangar dagiti lapayagko!

Adda met ketdi ebidensia. Agsasallupang dagiti annak ni Eba nga umas-asideg kaniak. Saan laeng a dagiti kaadalanmi, uray dagiti adda iti lower years. Pasaray agparparimrim dagiti labsak a grupo dagiti babbai.

Nalaing met ketdi a makibagay ni Maria Gina. Uray no diak idi a pagpagunian ta masuronak ngarud, isu ti umuna a makipatang kaniak. Adda dita nga agpadawat iti papel. No saan, awisennak nga agkuyogkami nga agmerienda. A kanayon met a paayek. Amkek a kumayakay dagiti babbai no makitada a kakuyogko!

Ti ketdi nadlawko, awan ti pannakagurana. Nalaing latta kaniak.

Nadlawko ketdi nga immadayo ti rikna dagiti kaadalak a babbai. Didakon padawatan iti papel a kas idi second yearkami pay laeng. Agselosda, dayta ti amnok.

Idi makatngan ti klase, diakon maawatan ti riknak. Kayatko a kanayon a makitak ni Maria Gina. Ania daytoyen a marikriknak? kinunkunak iti bagik.

Malaksid iti dina panagpaatiw iti klase, agminar payen ti kinapintasna. Saanen a kas idi damok a makita a nakataytayengteng ti kudilna. Nagluposen. Idi laeng met a madlawak ti kimmampuso a rupana, ti narungpi a bibig, ken ti tinubtubay a bagina. Saan gayam a paatiw kadagiti babbai iti pagadalan! Aglalo ket ngatan no adda pangistimarna iti bagina.

Nagbalinak a naasideg ken ni Maria Gina. Naisursurotak kenkuana iti library a diak man la pulos a nastrek idi dikam pay nagkaadalan. Mangnamnamaak latta idin kadagiti kopiak (wenno ad-adda a makuna a kinopia dagiti kaadalak a babbai para kaniak). Dita a nariknak a duma ti agbasabasa kadagiti libro.

Bigbigek, iti dayta nga inaramid ni Maria Gina ti ngimmatuan dagiti gradok. Nagangayanna, nakagam-udak iti top fifteen idi agrikep ti klase idinto a maikalima isuna.

Iti kadayta a bakasion, kanayonko a sarungkaran iti balayda. Nasayaat met ti impakpakitana kaniak. Kasta met dagiti nagannakna.

Iti maudi a tukadmi iti haiskul, isun ti panangipudnok iti riknak kenkuana. Diak la koma pay idi nga ipeksa ngem isu siguro ti kiniddaw ti panawen.

Addakami idi iti bahay-kubo iti likudan ti JICA building a yan ti kuartomi. Reprepasuenmi ti assignmentmi iti Math. Naklaatak laengen idi damagenna no ania a talaga ti riknak kenkuana. Kanayonda kano ngaminen a sutilen ‘diay lugarda. Gapu dayta kadagiti mangmangngegda a daniwko iti radio a maisagut laeng kenkuana.

Impudnok ti riknak. Nga ay-ayatek. Nga isu ti amin iti biagko. Ti bugas dagiti daniwko.

Kunak no makagura. Ngem nasam-it ketdi nga isem ti insubadna. Agtatapawak idi iti ulep iti panagriknak. Kastoy gayam, kinunkunak iti bagik. Diakon masdaaw no apay nga adu ti agbaliktad ti lubongna gapu ken ni ayat.

Nagbalin a naragsak ti relasionmi ken ni Maria Gina. Ngem nagsina ti dalanmi idi agkolehiokamin. Nagbasa ‘diay Laoag idinto nga iti Tuguegaraoak.

Mayat ti sinnukatmi iti surat idi damo (ta di pay uso idi ti selpon). Ngem idi agbaybayag, manmanon nga agsubalit.

Nagbalin a naliday dagiti simmaruno nga aldawko.

     (Adda tuloyna)

Comments are closed.