Footer

Ti Arte Ti Komunikasion Ilokano 101 (Maika-11 a paset)

TAPNO nasamay ti pannakikomunikasion, pannakitungtong, panangited iti mensahe ken panangawat iti mensahe, nasken nga adda  dagitoy a ramen wenno  kaadduan kadagitoy a ramen tapno magun-od ti napudpudno a kaipapanan ti komunikasion.

1) Addaan iti panggep ken nalawag a rason no apay a kasapulan ti panagsisinnukat iti mensahe wenno no apay a nasken a maisakab ti pannakikomunikasion.

Panggep, kunada man iti kastoy. Addaan iti nalawag a panggep iti pannakikomunikasion.

Serioso dayta a panggep  tapno iti kasta magun-odan  met laeng ti umiso ken kapkapnekan a feedback wenno sungbat.

No maminsan,   mapasamak ti panagkinnomunikasion ti dua wenno ad-adu pay a tao iti inda panagsabat. Anansata, asalto a napasamak daytoy a panagsinnabat. Iti sibilisado a gimong, adda latta panangited iti respeto no di man naingayyeman a pannakikomunikasion, berbal man a kas iti "Hi!" "Hello!" with matching appear and kidday dagiti dadduma. Kasapulan ngarud ti naserioso a pannakikomunikasion iti daytoy a gundaway tapno maited ti mensahe  a sipupuso a saan a nag-hello laeng iti aleng-aleng. Siempre no nangitedka iti respeto ken naingayyeman a "hello", daytay nagtaud iti puso ken maipakita ti nalawag a panggep, nga isu dayta ti respeto, nainggayyeman no di man nainkabsatan wenno nalablabes pay ngem kabsat a pannakikomunikasion.

2) Maitutop la unay ti maibagbaga kadagiti dumdumngeg wenno agbuybuya wenno dagiti addaan iti pakagaw-atan ti mensahe.

Daytay saan unay nga adayo a saan a maawatan ti umawat iti mensahe. Daytay kapkapnekan a kaadayo tapno daras a maibuksilan ti it-ited a mensahe.

No adayo daydiay  maysa ket agpinpinukkawda lattan ngem dida met ngarud agkinnaawatan, siempre, awan ti mamaay dayta a wagas ti komunikasion.

3) Adda nakasagana a sungbat kadagiti lapped iti pannakitungtong

Siempre no serioso ti mangited iti mensahe, ilisina iti pannakalapped ti bagi wenno ti mismo a mensahe.  Kas   koma  no palimed daytoy, siempre, iti amin a pamuspusan, idanonna met ti mensahe a sililimed ken awan iti makalapped kadayta.

Iti immuna, adu dagiti nainaganan a lapped, ket daytoy ti isapulan iti sungbat apaman a dumtengda. Kontra lapped. Ken nasken a maidanon dayta a mensahe iti wagas a maiparbeng ken umno a panagited tapno magun-odan   met laeng iti umno a sungbat.  

4) Nasken la unay a sibubukel ti mensahe ken umno a wagas ti panangidanon.

Tapno agtuloytuloy ti komunikasion. No saan a nalawag a maawatan, maputed dayta a komunikasion ket awan met laeng ti mamaayna. Kasla ti "hi" ken "hello" ti dua nga agdardaras a nagsinnabat a di man la naginnisem iti inda panagtinnimek.

Umno a wagas ti panangidanon. Daydiay saan a   kas iti nadakamat iti ngato. Daytay addaan iti panawen a panangisawang iti mensahe ken panawen a mangilawlawag ken sumungbat ken umawat iti sungbat.

Umno a wagas. Saan met a nagubsang a panangited iti mensahe. Daytay awan ti pammutmuteng wenno  negatibo nga  intension no di laeng ti panagsinnukat iti kapanunotan tapno maaddaan iti impormasion a pagadawan iti pagkasapulan iti inaldaw-aldaw wenno iti positibo laeng a banag.

5) Nasken a nalawag daytoy, nalawag a maawatan ken mangngeg.

Isu met laeng ti nadakamattayo itay a nalawag a panangidanon iti mensahe ken nalawag met laeng panangawat iti mensahe.

6)  Nasken nga  iparang ti nangited iti mensahe ti kinaasinonana.

Karakterisasion. Wen, kanayon nga intay ibagbaga a maammuan ti kinaasino,  ugali, tabas  ti maysa a tao,   babaen ti  panagsasao ken panagpampanunotna. Daydiay laengen inna panagsao, no naalumamay ti panagsungsungbat ti tao, ammomon a nadayaw daytoy ken nalabit, addaan iti umno a tarabay iti naimbag a sursuro.

7) Nasken a napudno ket addaan iti kabukbukodan a kapanunotan ken keddeng no apay ken kasano a takderanna ti mensahe

Wen met a. Nasken a matakderan ti ited a mensahe. Ta amangan no damagen ti nangitedan iti mensahe ti detalye ket awan  met  gayam ti ammom maipapan iti dayta a banag, pagtinnaganna, maputed dayta a komunikasion. Kas pagarigan, aw-awisem nga inkay agbakasion sadiay Christmas Island. No damagenna no sadino dayta a lugar, ammom ti ibagbagam  ken kabisadom no kasano a mapankayo ken kasano nga agawidkayo, ken ti aglawlaw dayta  nga isla a sakup ti Australia iti asideg ti isla ti Java.

8)   Maitutop nga  ibagbaga iti katungtongtong – umno a balikas, dialekto wenno lengguahe.

Balikas. No daydiay  imbagam ket sungbatanna iti sabali wenno out of topic, samonto ipilit ti topiko a dina met kayat a topiko, awanen ti nagmamaayan ti komunikasion, awanen ti serbina.

Lengguahe wenno dialekto. No sika nga Ilokano ket kasaom iti Iluko ni Waray a di makaawat ken di makasao iti Iluko, awan ti mamaayna a komonikasion dayta.

      (Adda tuloyna)

,