Footer

Salaysay: Aniat aramiden kadagiti agbagtit? (Maikadua a Paset)

ADDAAN ti agbagtit iti naisalsalumina a pammati, no di man panirigan. Kas met laeng iti panangidasigna iti realidad, adda pammatina a saan a mabinor wenno mailinteg uray pay no saetam unay ti mangilawlawag kenkuana ti umno ken saan. No wen, kunana, wen dayta iti sangom ngem apaman a  nakatallikudka, aramidenna a dagus diay pammatina uray saan nga umno. No bagaamto manen, siempre, wen kunana, ngem apaglikudmo, ulitenna latta. Ngamin, dina metten maidasig ti umno ken saan.

3. Addaan iti utek a saan a gagangay. Ngamin, nakatuon daydiay utekna iti laksid ti realidad. Agsipud ta dina maidasig ti umno ken saan,   tumpuar dagiti karkarna a patauden ti utekna iti laksid ti realidad.  Kas iti kaadda ti gayyemna nga ansisit wenno kibbaan, wenno ania la ditan nga ibagbagana.

Ti saan a nasayaat ditoy no pinati dagiti tao a nalimbong ti panunotna, lalo a saan nga agimbag.

Isu a nasken ti pananga-miris a nalaing dagiti sasawen ken aramidna ta  pakasalbaranna met laeng. 

4. Di gagangayen dagiti obra ken aramidna wenno ugalina. Aglabus dagiti dadduma. Adda met  agpagnapagna wenno agtawataw ket ti la maturturongnan. Kadagitoy nga agtawataw a di metten sapulen ti pamiliana kas iti nagannak, kakabsat wenno asideg a kabagianna, isuda  itan dagiti makitkita iti kalkalsada.

5. Emotional disturbances. Naliday ket agpuppupok, no di man naragsak unay a katawa a katawa wenno kanta a kanta iti awan met paulona. No saan, agsangitsangit.

Iti dayta a panagpuppupokna, nasken a dumlawen ti pamiliana. Ngem saanda koma  nga ungtan wenno dangran no di ket iyaonda iti yanna a nasipnget nga gukayab.  Lalo kadagiti naglak-am iti sobra a depression ta kaadduanna a ditoy a mangrugi ti panagbagtit.

6. Awan ti gaganaygayanna wenno kaykayatna ti agmaymaysa iti aldaw man wenno rabii. Saan nga umasideg uray ayabam.  Kadaytoy a sintomas, kaadduanna dagiti nagsagaba iti nakana unay a depression wenno dina  naibaklay dagiti simmangbay kenkuana a pannubok ti biag.

Ania ngarud ti aramiden no makita kenkuana dagitoy a sintomas?

1. Nasken nga ikkan importansia dagiti sintomas. Agsakbay, maarus pay. Nasken ti madagdagus a tignay a saan ket a maitantantan. Saanmonton a masalbar ti pasiente no magabayen ti oras. Kasapulanda ti  panannakawat, pammateg ken panangilala.

Pammateg. Saan  nga  ungtan ken bugkawan iti “Bagtitka a talaga!” Ammom la  ngarud a bagtit, apay nga  ibagam pay laeng dayta? Apay a dimo ketdi tulongan babaen ti panangipariknam ti ayat kenkuana tapno maiyaon iti situasion a dina met pagayatan wenno saan a pagayatan ti sibubukel a pamiliana  ken ti gimong? Nalaklaka  kadi ti agbabalaw ngem ti mangalaw?”

Pannakaawat. Nagduma ti situasion ti agbagtit wenno mabagbagtit  ken ti nalimbong ti panunotna. Ti rumbeng a mapasamak, isu ti panangipaay iti pannakaawat kadagiti nalimbong iti panunotna  tapno maliklikan ti indulto a saan a rumbeng a mapasamak. Saan met a narigat nga aramidenti pannakawat iti situasionda no la ketdi silulukat ti puso. Ngem no bagtit la ngaruden, bugkawan, kabilen, dangran,  iraked, ikulong wenno ikandado dagiti saka ken imana, pinagbalinen ti tao ti situasion a nakarkaro pay ngem ti ayup. Nangisit ti puso  ti agaramid ti kakastoy ket iti masanguanan, apitennanto met laeng ti inaramidna. Ta ania man nga  inaramidmo iti padam a tao, isunto met laeng ti maaramid  kenka.#

Comments are closed.