Footer

SALAYSAY: Ranget iti Bessang Pass: adu a dara ti naibuyat (Umuna iti dua a paset)

Kalpasan ti panangraut ti United States Army Forces in the Philippines, North Luzon (USAFIP,NL) iti linia dagiti Hapones iti Bitalag, Tagudin, Ilocos Sur idi Enero 8, 1945 a sinaruno ti pannakarippuog dagiti puersa dagiti sakang iti igid ti highway, napasamak met ti nadara a ranget iti nagbaetan ti  121th Infantry ken Filipino a soldado kontra kadagiti Japanese defenders iti Bessang Pass iti ili ti Cervantes. Iti dayta nga aldaw, Hunio 14, 1945, innem a pulo ket tallon a tawen ti napalabas, nagpatingga ti aligagaw iti ginget ti bambantay iti pannakaabak ti puersa dagiti Hapones.

Inladawan dagiti Amerikano daytoy a ranget iti Bessang Pass kas maysa kadagiti nakaam-ames ken karirigatan iti sibubukel a gubat kontra iti Japanese Imperial Forces nga indauluan ni Heneral Tomoyuki Yamashita. Aganay 3,400 ti napasag ken nasugatan ditoy para iti wayawaya ken kappia.

Maysa ni Private Loreto Gaburno kadagiti beterano ti maikadua a gubat sangalubongan a taga- Cervantes. Agtawen itan ni Lolo Loreto iti 87.

Segun iti lakay, agtawen iti 18 idi bimtak ti gubat. Kimmappeng iti Company L, 3rd Batallion ti 121th Infantry a nangidaulo iti pannakaraut ti puersa dagiti Hapones iti Bessang Pass. Segun ken ni Lolo Loreto, maysa a Lt. Emilio Narcise ti nangidaulo iti kompaniada.

“Adu a rigat ti napasaranmi bayat ti mano nga aldaw a ranget. Agdepdependekami iti rasion dagiti bolomen. Maminsan la iti maysa nga aldaw ti pannanganmi, pasaray awan pay,” insalaysay ni Lolo Loreto.

Kinuna ti lakay a garand ti iggemna ket adu met a sakang ti saan a sinanto ti armasna nupay dinan malagip ti bilang dagiti napatayna.

“Ti reggetmi a mawayawayaan ti pagilian iti ima dagiti narungsot a kabusor ti kabilegan nga igammi tapno agballaigikami. Adu a babbai ti inabuso dagitoy a Hapones,” innayon pay ti Lakay.

Sitatangig pay ni Lolo Loreto a nangipakita ti maysa a marker iti puseg ti Cervantes a nakaikitikitan ti naganda a beterano. Segun kenkuana siamda laengen a sibibiag a beterano ti Cervantes iti agdama. Umaw-awat ita ti lakay iti P5,000 kada bulan kas old age benefit ket nupay bassit, naragsaken ta binigbig ti gobierno ti naaramidanna iti pannakawayawaya ti pagilian.

(Maigibusto)

Comments are closed.