Footer

EDITORIAL: Kasapulan ti disiplina, panagsakripisio

Iti report manipud iti National Statistics Office, ngimmato ti inflation iti 11.4% no maikumpara idi Hunio idi napan a tawen ket daytoy ti kapardasan nga isusuyop ti inflation iti 14 a tawen.

Kangrunaan a makagapu ti inflation ti nakaro a panagpangato ti presio dagiti commodities kas iti taraon, pabalay, food beverage, tabako, serbisio ken dadduma pay.

Kitaentayo dagiti sumaganad:

*Ti bagas nga agpateg laeng iti P100 idi Hunio idi napan a tawen, agpateg itan iti P143 itay Hunio daytoy a tawen wenno ngimmato iti 43%.

*Mais: ngimmato iti 34.3% maikumpara iti 27.1% idi Mayo.

*Ikan: ngimmato iti 10.8% manipud 9.6%

*Nateng ken prutas: 12.5 % manipud iti 10.1%

*Karne: 11.4% manipud iti 10.4%

*Bimmaba ti naglakuan iti gatas iti 13.5% manipud iti 7.5% ken ti itlog iti 13.7% manipud iti 7.7%.

Iti umuna nga innem a bulan, ngimmaton ti average inflation rate iti 7.6% idinto a puntiria laeng ti gobierno ti manipud 3-5% laeng iti sibubukel a tawen.

Dakkel a nakaapektaran ti Filipinas ti isusuyop ti presio ti bagas iti sangalubongan agsipud ta ti pagiliantayo ti maysa kadagiti kadakkelan ti ang-angkatenna a bagas iti baet ti sangkapatalged dagiti agtuturay a dimmakkel ti produksion ti bagas ditoy.

Dakkel pay a makagapu iti panagpangato ti presio dagiti commodities ti isusuyop ti presio ti lana iti world market. Itay laengen umuna a lawas ti Hulio, dimmanonen ti presio ti lana iti P145 kada bariles ket adda amak a ngumatngato pay gapu iti imbatad ti ari ti Saudi Arabia a dida pabor iti pannakaiyad-adu ti produksionna ti lana ken iti damag a bimmaba ti urnong ti Estados Unidos a lana ken iti posible a panangraut ti Israel iti Iran, maysa kadagiti kadakkelan  nga oil producing a pagilian.

Aganay 90% iti kasapulanna a lana ti gatgatangen ti Filipinas gapuna nga aniaman a pagngatuan ti presio ti lana, sigurado a maapektaran ti pagilian ket sumurot ti presio dagiti amin a commodities.

Iti ingangato ti presio dagiti commodities, kas iti taraon, ken transportasion ken dadduma a kasapulan iti pagtaengan, ad-adda manen a siruten dagiti umili ti barikesda, nangnangruna dagiti agbibiag iti babaen ti linia ti kinakurapay, idinto nga umad-adu ti sumango iti kinaawan panggedan wenno pannakaikkat iti trabaho.

Kasapulan nga iparpardas ti gobierno nga iyimplementar dagiti proyekto pang-agrikultura kas iti pannakaipasdek dagiti irigasion, pannakaited iti dakdakkel a tulong/subsidy kadagiti mannalon tapno mapaaduda ti apitda; dagiti proyekto inprastruktura kadagiti aw-away tapno nadardaras a maibiahe dagiti mannalon dagiti produktoda ken mangted iti ad-adu a panggedan a pakiteggedan dagiti umili.

Ngem kangrunaanna, kasapulan ti disiplina ken panagsalimetmettayo iti koriente ken gas iti uneg ti pagtaengan wenno opisina, panaginut iti gasolina ken krudo dagiti addaan lugan, operators ken agpaspasada iti traysikel, dyipni, minibus ken dadduma pay a lugan.

Iti daytoy a panawen, kasapulan ti panagtitinnulong ti amin tapno saan a lengngesen ti nangato a presio ti pagilian nangnangruna datayo a marigrigat nga umili.#

Comments are closed.