Footer

EDITORIAL: Saganaan: nakiddit a produksion ti natnateng

Pagam-amkan ita dagiti agmulmula iti Benguet iti idadakes pay ti situasion mainaig iti produksionda iti nateng gapu iti nguminngina a a presio dagiti farm inputs, nangruna ti ganagan.

Karaman a simmuyop ti presio ti ganagan iti kallabes a bulan gapu iti ingingina ti presio ti lana iti world market.

Gapu iti daytoy, nangted ti gobierno nasional iti fertilizer subsidy tapno maalay-ayan ti problema dagiti mannalon iti pagganagan tapno saan a bumaba ti maapit kadagiti mulada a pakaibilangan ti pagay ken nateng.

Ngem napaliiw nga iti pannakaited ti fertilizer subsidy, kellaat met nga ingngato dagiti accredited fertilizer dealers ti presio ti ganagan iti nasursurok ngem 75 porsiento ket agparparang nga awan ti pakapalag-anan a maited ti subsidy kadagiti mannalon.

Manipud iti P1,000 kada sako, magatang itan ti ganagan iti P2,150 a kuna ti maysa nga agmulmula a mangpatay iti industria ti nateng.

Maysa kadagiti kangrunaan a naapektaran iti kinangina ti ganagan dagiti agmulmula iti nateng iti Benguet. Adun a mannalon ditoy ti napilitan a mangipabassit iti kalawa ti minulaanda a natnateng nga umabot payen iti 60% gapu ta saanda a kabaelan ti nangina unay a presio ti ganagan. Kayatna a sawen, 40% iti dati a kalawa ti talon ti saandan a minulaan iti daytoy a tawen.

Adda payen dagiti mannalon a napilitan nga agbirok iti sabali a pagtaudan iti pagbiagda gapu ta makitada nga awan ti gin-awaanda iti panagtalon. Dagiti dadduma, pinanawandan ti talonda ket immalisdan iti siudad tapno agbirokda iti nataltalged a pagsapulan.

Madakamat ditoy nga agtataud iti Benguet ti 80 porsiento iti suplay ti natnateng iti pagilian. Iti ibabassit ti lawa ti namulaan iti nateng, saganaan ngarud ti nababbaba a produksion nga agtungpal iti panagkurang dagiti nateng a mailako kadagiti tiendaan. No agkurkurang dagiti nateng, kapilitan a sumuyop ti presioda iti tiendaan nga ad-adda a mangpaingpis ti nakiddit a matgedan dagiti umili.

Kasapulan nga agtignay ti gobierno tapno maalay-ayan daytoy a problema ti industria ti nateng agsipud ta apektado ditoy dagiti aganay 250,000 a mannalon a pagam-amkan a mapukawan iti pagsapulan. No agdalikepkep lattan dagiti agtuturaytayo, manamnama ti ibababa ti produksion kadagiti masungad a bulbulan nga ad-adda laeng a mangparigat kadagiti umili, nangruna kadagiti marigrigat.

Kasapulan nga idakdakkel ti gobierno ti fertilizer subsidy a maited kadagiti mannalon. No maikkanna dagiti sabsabali a sektor iti dole-out kas iti subsidy iti koriente, dagiti agpaspasada iti dyip ken bus, rumbeng laeng nga ipangrunana dagiti mannalon a maibilang a duri ti pagilian.

Dagiti mannalon ti sadag ti pagilian iti taraonna. Ikkatem daytoy nga industria ket agbisin la ketdi dagiti umili.

Awan ti gobierno a napigsa ken natalged no agkiraud ti boksit dagiti tattao. Daytoy ti panunoten a nalaing dagiti agtuturaytayo.#

Comments are closed.