Footer

SARITA: Ti Kabarbaro a Lubong (Maikadua a paset)

Kasangay ti ubing no bigat. Maysa a human rights advocate ti inana, ni Myla. Agkaklase idi da Michael ken Myla iti first year agingga iti fourth year iti Mass Com sadiay University of the Phlippines-Baguio. ‘Best friend’ ti panagtinnawagda a dua idi estudianteda. Kanayonda nga agkuyog a mapan agiskuela ken agpasiar. Agtinnulad iti assignment. Agtinnulong nga agaramid kadagiti thesis, research ken essay. Agsinnakar iti uneg ti klase. Aglanglang a mangan wenno agmerienda. Idi nagraduarda, impamaysa ni Michael ti pagiwarnak, idinto ta impamaysa ni Myla ti trabahona a women’s organizer kadagiti nadumaduma a minasan iti Benguet.

Ngem di naikkan iti panawen a maipatangatang daydiay daan a kansion iti barukong ni Michael. Ta idi simmangpet ni Myla iti maysa nga aldaw, impakaammonan ti panagasawana.

Nakammet ti barukong ni Michael. Dina inatendaran ti kallaysa ti gayyemna, nagawid ketdi sadiay probinsia ken nagpambar nga adda napateg nga asikasuenna. Makabulan santo nagsubli, ngem liniklikannan ni Myla. Sa la nagsubli ti langenda ken ni Myla idi naawis a ninong ni Junjun. Manmano a makita ni Michael ti ama ti ubing ta rabii no sumangpet, rabii met laeng a pumanaw. Kasta ti isasangpet ken panagpanaw ti ama. Isu a di nakakaskasdaaw a naasideg ti ubing ken ni Michael. Lalo ta ipasiarna no dadduma. Italek ketdi ti inana ken ti lolana a makinkukua iti five-door apartment.

Talloda nga agkakabsat da Myla a pasig a babbai. Agpada a nars dagiti dua nga agtartrabaho sadiay London. Biktima ti pammaltog ti amada sangapulo a tawenen ti napalabas. Awan ti nalawag a binanag ti kaso agingga ita. Saan nga establisado ti kinaasino ti pimmaltog ken ti rason no apay a pinatayda. Dadaulo iti militante a transport group ken aktibo iti human rights daydi amada. 

“Gumatangakto iti cake ken ice cream…”

“Uray saanen, ninong. Diakon agbertdey. Madik kayat ti agbertdey.” 

“Intanto ngarud mangan idiay Jollibee…”

“S-saanen. Diak kayat ti Jollibee.”

“McDo wenno Chowking? Agpilikan.”

“Uray dagita madik kayat. Saanakon nga agbertdey…”

“Intayo ag-beach idiay La Union …!”

Limmawag ti rupa a naiyangad ket timpuar ti agpagbingi nga isem. Ngem apagbiit,  nagsubli met laeng ti nasipnget a rupa.

“Apayen? Ania kadi ti parikutmo?”

“Ninong, kaano a sumangpet ni papangko?”

Ninamnama ni Michael daytoy a saludsod lalo no kastoy a dumteng ti kasangay ti ubing, no mangawat iti pammadayaw iti eskuelaan, iti paskua ken iti baro a tawen. Ngem naglibak ni Michael. Maysa met nga arte ti panaglibak. Ta kasano koma nakapappapati ti libak no saan a manglimlimo a kinapudno? Sumangpetto no rabii, irasonna no kua. Ti di mamingga a rabii.

Kinamang ni Michael ti pagidaldalimanekanna iti platito ken baso. Linuktanna ti bassit a refrigerator iti suli iti abay ti para iti uppat a tao a lamisaan, sana impalawlaw dagiti matana iti kanawan a yan ti lababo ken ti oven. Inruarna ti sangapitser nga orens dius ken saggaysada nga slice iti cake. Indissona dagitoy iti center table. Ginuyodna ti pangmaysa a sopa. Di pay nagmata ti sangaili. Isu pay laeng ti posisionna.

“Bumangonka ta agmeriendata…”

“Diak mabisin, ninong…”

“Dius…ken kek…”

Nagmulagat ti ubing. Minatmatanna dagiti taraon. Nagsennaay sa kalpasanna nagkidem manen.

“Apay madim isu?”

“Madik. Kalkalpasko a nagmirienda idiay balaymi,” nagballikid sa timmallikud.

Pinidut ni Michael ti baso. Ngem saan nga immanay ti lamiis ti dius a nangiyanud iti maal-alimutong a tutukel iti karabukobna. Adda ngamin  dakkel a barikawwet ken tulnek a nakatugkel iti alipusposnna. Nangtininedor iti cake. Nangisubo. Kasla dina matilmon no dina a pabulonan iti dius. Sangabaso man pay. Kinamangna ti 17-inch CRT monitor iti kanigid ti T.V./DVD rack. Sinublianna a pinalabsan ti program.

Nataliawna ti panagballikid ti ubing. Nainayad iti panangsapul dagiti saka ti nalabbaga a sinelas. Tinaliawna ti ninongna ngem nagbaw-ing nga insigida.

“Agmeriendaka a…”

“Saanen, ninong. Innakon idiay balaymi…”

“Gumatangakto iti pagsasanguantayo kada mamangmo no bigat. Agawiska  kadagiti gagayyemmo…”

“Saanakon nga agbertdey. Diak kayat ti agbertdey. Uray saanak nga agbertbertdey ta di met agawid ni papangko…”

Natilmon ni Michael ti katayna. Dumog ti inayad a pannagna ti ubing a nangkamang ti ridaw. Ammona ngata a di masungbatan? Wenno ammona ngata a kas iti sigud, “inton rabii” manen ti sungbat? Inayad ti panangilukat, sa manen inayad ti panangirikepna iti ridaw.

Idi sakbay ti panagtutudo itoy a tawen, napan ni Michael sadiay Itogon, Benguet tapno penkenna ti nalimed nga impormasion a sangsangitan ni Myla. Sinapulna ti agnagan iti Ama Wasing a nanguyog kaniana iti makinngato a paset ti Ambalanga river basin. Adda dita ti lugar a naitalek iti lakay nasuroken a makatawen iti napalabas. Iti abaga ti Karayan Ambalanga a kinumotan dagiti pagattao nga agsabsabong a marapait iti daydi a malem, nabuak dagiti alimbubuyog iti panangsintawda ken Ama Wasing kadagiti marapait agingga a nadanonda ti putong, kasla bagi ti bumaro a baka a  puon ti nalayog ken narukbos a saleng. Napatak a maimatangan ti tallo nga ekis a naikitikit iti puon ti saleng. Ngem iti panangsarungkar ni Michael iti lugar kalpasan ti panagtutudo, binaliwanen ti nabileg nga agus ti nagdinakkel a Karayan Ambalanga ti rupa ti lugar. Nagbalinen a kadaratan ken kabatuan. Nagsasaruno ngamin ti napipigsa a bagyo…

       (Adda tuloyna)

 

Comments are closed.

SARITA: Ti Kabarbaro a Lubong (Maikadua a paset)

Nupay naalumamay ti sungbat, kasla napidut manipud iti puseg ti
kamposanto. Nalamiis a sungbat, ngem no halohalo koma, saan a naimas a
kanen ta nalab-ay. Nagsabat dagiti kiday ni Michael a kabuyog iti libbi.

Continue Reading →

No comments yet.

Leave a Reply

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.