Footer

SALAYSAY: Rumangen manen ti Zarzuela Ilokana (Umuna a paset)

Idi dekada ’70 ken ’80,  saan a kompleto ti piesta ti maysa nga ili wenno barangay iti Kailokuan no awan ti maipabuya a zarzuela. Pagaayat dagiti babbaket ti mapan agbuya iti plasa ti ili wenno barangay nupay masansan a pumarbangonen no malpas ti pabuya. Gapu ta agkurang no kua dagiti tugaw, agitugot payen dagiti agbuya iti tugawda iti panagturongda ti plasa tapno laeng komportable ti panagbuyada iti zarzuela. Dagiti adda tagibina mangiyaplagda payen iti ikamen a pangpaturoganda iti anakda idinto nga idalupisakdanto metten iti ikamen. Adu nga Ilokano ti mapagkatawa dagiti komikero nga agparang iti entablado a nairanta a mangmurmuray kadagiti agtuglep nga agbuybuya. Adu ti mapagsangit dagiti agakem a maidaddadanes a kas man maluyaanda iti rigat a laklak-amenda idinto a guraen ken pasaray bugkawan pay dagiti agbuybuya dagiti agakem a napalangguad iti estoria.

Ngem iti itatapog ti dekada ’90, in-inut a naglumen ti bituen dagitoy nga artista ti entablado. Bimmassit dagiti agpiesta a mangarkila kadagiti “dramatic troupes” ket nasukatan iti kombo nga agtokar  no tiempo ti piesta. Mas kinaykayat metten dagiti tattao a buyaen dagiti soap opera da Judy Ann Santos ken Claudine Barreto iti telebision a sinaruno dagiti Spanish telenovela ni Thalia a kas iti “Marimar”, sa ti “Meteor Garden” ni Taiwanese a Barbie Xu ken Koreanovela a sikat ita kas iti “ Kim Sam Soon” ken  “Full House.”

Kalpasan ti Kannawidan Ylocos Festival idi Enero daytoy a tawen, napanunot ti lokal a gobierno ti Ilocos Sur a tulongan dagiti nabatbati pay a grupo ti sarsuelista iti probinsia tapno padasenda manen a parangrangen ti bituen ti Zarzuela Ilocana. Pinaayaban ngarud ni Gob. Deogracias Victor “DV” Savellano dagiti dadaulo dagiti dramatic troupes ket imbagana nga angayen ti gobierno probinsial ti Dur-as ken Victoria iti Benneg ken Salinong ti Kultura: Zarzuela Ilocana Festival. Adda walo a tropa a nangikomit iti panagpabuyada manen iti zarzuela nga usarda dagiti putar nga estoria dagiti teddek daytoy a Literatura Ilocana.

Iti daytoy a programa, saggaysa nga agpabuya dagiti grupo kadagiti mapili nga ili. Naikkan pay ti tunggal tropa iti P20,000 kas tulong pinansial manipud iti gobierno probinsial. Saan la a nagpatingga dita, babaen ti National Broadcasting Network (NBN Vigan) nairekord amin dagiti zarzuela nga isu ti saggaysa a binuya dagiti napusgan a naghurado a nakapilian dagiti kalalaingan a nagakem, kapintasan a musika, estoria ken dadduma pay.

         (Adda tuloyna)

Comments are closed.