Footer

SARITA: Kulibangbang (Umuna a paset)

IYAP-APLAG pay laeng ni Sena ti ikamen a buri a pagiddaanda a sangapamilia ngem nairidepen da Amaya ken Dayo iti abay ti dulang. Didan lineppas ti pangrabiida a bunog nga inrapin ni Nauro a kinammel bayat ti panagsaragasagna iti balitok iti darat nga idissuor ti danum nga aggapu iti usok ti minasan a tumpuak iti Karayan Dicamay.

Sinaggaysa ni Nauro a binagkat dagiti narnekan nga ubbing ket napanna ida impaidda. Uray la napaanikki iti dagsen ti tumantanor a kaputotanna. Inaprosanna ti nagrittuok a napiskelan a sibetna idinto a nagkatawa ni Sena a mangkitkita gayam kenkuana.

Dinamag ni Nauro ken ni Sena no sinebsebanna ti tagaang a nanglingtaanna iti kamotig nga innayonna a paglanglanganda. Nagparang ti umamarillo a ngipen manipud iti naungap a nangisit a bibig nga anaraaran ti sinulbong nga adda iti kusayan ti ikamen. Isingsingit ken isimsimpa ti baket ti bagina iti nagbaetan dagiti nakakukot nga ubbing tapno kepkepanna ida.

“Bay-am a dumapo ti beggang, Lakay, paginudo agingga’t bigat. Nagrigaten ti bumaket, aya.” Kumutukot ti lamiis nga akupen ti angin manipud iti sakaanan ti Sierra Madre ket kumaradap kadagiti tanap, turturod ken patag no kastoy a bulan ti nepnep. Imbag laeng a pangdangadangda iti agpatnag a lamiis ti pudot nga aggapu iti tagaang.

“Wen, met ketdi, a, Baket. Mariknak ti lammin no kastoy nga addaak iti takdang. Ditoyka man ketdi abayko ta siak ti kepkepam,” nagballikid ni Nauro ket winadaanna ti nagbaetanda ken ni Dayo.

“Agtalnaka man dita, laklakayan,” nagmusiig ni Sena ngem limmanay dagiti matana a di nasiputan ti lakay ta inkidemnan.

“Napipian sa no intay kumantakanta kadagiti balaybalay bareng kaasiandatayo dita patag, ngem ‘tay agkammel iti karayan iti kunkunada a balitok. Awan la garuden ti kasiguradduanna, no adda met, laklakaenda a gatangen ta naggapukan kadakuada. Arigna alaenda laengen no dadduma. Permi la ket ti panangloklokoda kadatayo.”

Nagmulagat ni Nauro idi makangngeg iti ranitrit iti atep. Bimmaringkuas. Simmirip iti baet ti natidtid a bulo. Nakakita iti anniniwan.

“Adda tao!”

Rimmangrang ti arubayan. Kumaykayamkamen ti apoy kadagiti bulong ti silag nga atep. Naiduron ti tarangkaan ti nakabalunet a ridaw ket limtuad ti nakaiggem iti talunasan.

Dinarup ti nakaabungot a tao ni Nauro ket induyokna ti iggemna a talunasan iti boksit ti lakay. Insarunona dagiti agina. Riaw ken dung-aw ti nangpunno iti aglawlaw. Simmaruno ti ulimek.

Narikna ni Nauro ti gutad ti barukongna a makigidgiddan iti ranipak dagiti mapupuoran a bulo. Gammatanna koma ti saka ti nakaabungot ngem nakatapuaken iti tawa.

Inkarigatan ni Nauro ti nagkarayam nupay nganganin dina maanninawan dagiti agina a binalkot ti asuk. Nakapakleb a nakaarakup ti bagi ni Sena kadagiti ubbing nga awanan metten iti puot. Saanen nga agargaraw ti baket a nadaripespes iti dara.

Linukib ni Nauro ti naakilis a datar a kawayan, ket induronna nga intinnag ti aginana, sa met laeng simmaruno a limbot. Gapu ta napatakder ti kalapaw iti pantok ti turod, nalaklakana laeng nga impagulong ida agraman ti bagina. Kasabaan ti adda iti bakras a nangsarapa kadakuada sakbay a madanonda ti karayan.

“AMA, Ama! Adda natiliwmi a naiyaw-awan a taga-tanap,” umanangsab nga immasideg ti pangisiten a baro iti lakay a nakadalukappit iti puon ti nyog a mangkitkita kadagiti sallapingaw a mangsipsipayyot kadagiti aramang a lumagtolagto iti natarumamis a kadilian kalpasan nga isabbuag ida ti agbettak a dalluyon.

Nakabaklay iti abaga ti baro ti nakasalungayngay nga ugsa – nabati ti bala ti pana iti bagi ti ayup. Nagkiggangen ti nagayus a dara iti nangisit ngem nabaneg a barukongna.

“Amangan, no taga dita laeng kabangibang a Punta Nanantalan wenno dita Punta Naglocsadon ken Punta Bolos!” kinuna ti lakay.

“Diak ammo, a, ta sabali met ti pagsasaoda dita. Diak maitarusan nupay agkakalangatayo.”

“Nangipananyo ngarud kenkuana, Dayo? Narigaten no makitana ti ayantayo,” intaliaw ti lakay. Timmakder. Iti panangwagwagna iti napiskelan a gurongna, nagparang ti uratan a nakuttong a bagina. Kasla labutaben ti allon dagiti buokna.

Kusto met a sumungad ti dua a lallaki. Kasadaran ida ni Dayo. Pinagtengngaanda ti ganggannaet a lalaki a nakapungo a nakatallikud dagiti imana iti lanut. Kapadpada met laeng a kinissit ti init ti kudil dagitoy agraman ti ganggannaet. Kas karumiet ti uneg ti bakir ti Sierra Madre nga adda iti abagatan ti isla Maloncon a pagsasaadanda ti umallo-allon a buok ken ti matana. Ti laeng nagdumaanda, nabalkot iti kawes iti ngato ken baba ti lalaki, saan a kas kadakuada a ti laeng parte ti sellang ken sibet ti naabbongan.

Kinusilapan ni Lakay Nauro ti anakna a nakadumog.

“Di met imbilbilinko kadakayo nga agannadkayo kadagiti ganggannaet? Saanda a mapagtalkan. Imbatiyo koma lattan ida dita kabakiran. Ammom metten no ania ti makagapu.” Limmidem ti rupa ti lakay ket nangasut iti nauneg nga anges iti naingpis a barukongna. Kinitana ti ganggannaet nga impatugawda iti sangona. Winarwar met da Dayo ti galut iti pungupunguanna.

“Nadursokka, lalaki, a nagbasakbasak ditoy lugarmi! Saan nga umanay ti langam, tapno mapapatinakami a maysaka kadakami,” nagtinnupa dagiti sangi ti lakay ket impugsona ti ngalngalngalenna a mama. Limmabbaga ti bato a nagdissuan ti tupra.

(Adda tuloyna)

Comments are closed.