Footer

SALAYSAY: Apay a Saan a Malapdan ti Panagraira ti Krimen? (Maikadua a paset)

Sabali laeng ti kinabuntog ti
pannagna ti hustisia a mangdusa kadagiti nakabasol. Kuna pay ketdin
dagiti dadduma nga umili a nabunbuntog pay ngem pag-ong ti
panagdur-as dagiti kaso dagiti kriminal.







Ngem iti sabali a bangir, adda
dagiti kaso a nagdaras a marisut agsipud ta matangtangad ti pamilia
dagiti nakasuan.

Mapatured dagiti kriminal nga
agaramid iti krimen agsipud iti kaunday ti panawen a pannakaibanag
dagiti maipila a kaso maikontra kadakuada. Kasta met nga agtultuloyda
nga agaramid iti krimen no kasdiay nga adda dakkel nga ikan wenno
opisial a mangilusot kadakuada iti abut a nakaipisokanda.

Dakamatentayo ti kabaraan tatta
nga isyo ti mapapati a panagpasuksok kadagiti prosecutors iti
Department of Justice mainaig iti kaso dagiti annak dagiti babaknang
a maaw-awagan iti Alabang Boys.

Kuna ti Philippine Drug
Enforcement Agency (PDEA) a napadaras ti pannakataming ti nasao a
kaso gapu iti alegasionda a pannakaited iti pasuksok kadagiti
prosecutors, banag a pinaglibakan dagiti naud-udi.

Kas panangpabilegda iti alegasion
a panagpasuksok, kinuna ti PDEA nga adu dagiti immun-una a kaso ti
droga a naidatag iti DOJ ngem saanda pay a nakutkuti idinto a
nagdaras a tinamingda ti kaso dagiti Alabang Boys a sumagmamano
laeng a bulan a napasamak sakbay ti panaggibus ti napalabas a tawen.

Adda pay dagiti gundaway a
nakapigpigsa dagiti ebidensia a nakalap dagiti autoridad ngem gapu
iti teknikalidad, maibasurada laeng. Kasta met a basbassit ti
gundaway a madusa dagiti nagit-ited iti parabur kadagiti politiko,
nangato nga opisial iti turay, dagiti masulsolan a hues, polis ken
abogado. Agbalin a natured ti managdakdakes gapu ta adda namnamaenna
a kamanganna a mangtulong kenkuana no matiliw ken mausig.

Maikatlo ti socio-cultural factor
a kunada. Kuna dagiti autoridad iti krimen a dagiti maikaniwas nga
aramid ket patauden ti sosial ken sikolohikal a gapu a kas iti di
panagkikinnaawatan iti pagtaengan. Kuna dagiti eksperto a patauden ti
marakrak a pamilia ti di umisu ken immoral a pannakapadakkel ti ubing
nga agtungpal iti pannakaiwawana iti nalinteg a dalan, kas iti
pannakaisungsongna iti dakes a barkada kenbisio.

Kadagiti siudad ken nadur-as a
lugar, adu dagiti agtutubo a sedsed iti kalkalsada, naigumon iti
dakes a barkada gapu ta saanda a naragsak ken awan ti kappia a
mariknada iti pagtaenganda maigapu iti kaawan ti pammateg a mariknada
kadagiti nagannak kadakuada. Adu ngamin dagiti nagannak, a gapu iti
ayatda a sumayaat ti panagbiagda, a maitedda amin dagiti material a
banag kadagiti annakda, igubetda ti agtrabaho ken agsapul ket awanen
ti panawenda para kadagiti ubbing. Adu dagiti annak a dimmakkel a ti
babaonen laeng ti kinaludludonda.

Adda panawen a makarikna dagitoy
nga annak iti ibubusor ket agpanawda iti balayda, sapulenda ti
pammateg ken atension kadagiti kabarkadada. Yan ti rigatna no dakes a
barkada ti nakaisungsonganda, masursuruanda nga agaramid iti
maikaniwas nga agtungpal iti krimen.

Madakamat ditoy
nga adda met responsibilidad dagiti edukador, grupo ti relihion ken
uray ti media iti panagpangato ti krimen no dida aramiden dagiti
annongenda iti pannakaidalan dagiti agtutubo iti nasayaat a kababalin
ken nadalus a pampanunot. Uray iti warnakan, radio ken telebision,
maitudo pay a pagtaudan iti dakes nga inpluensia a mangpatignay iti
agtutubo nga agaramid iti dakes kas iti pannakaipangpangruna iti seks
ken kinadamsak kadagiti pelikula ken teleserye, dagiti makagargari a
babbai a dandani makita aminen nga ilemlemmengda kadagiti anunsio,
sobra a panagipadamag kadagiti nadamsak a krimen ken pannakaipabuya
iti pelikula ti

kabibiag dagiti managdakdakes.

(Maigibusto)