Footer

SARITA: Kulibangbang (Maikapat a paset)

NAKITA ni Ama Nauro ti ipapanaw ni Basao iti kabigatanna ket nabang-aran ti rikriknaenna. Agawiden kunkunana, makaammon no dina masurotan ti desdes a pagawidanna. Pagpipirsayan la ketdi dagiti alingo ken dadduma nga atap nga ayup wenno tukkawan ti karasaen dita kabakiran.

Limmidem ti rupa ni Ama Nauro ta umay manen ti lagip kenkuana.

Kasla makitkitana manen ni Sena, nadigos iti bukodna a dara, dagiti annakna nga agtigtigerger iti butengda…. ken daydi a rabii kalpasan ti kinadamsak a nalak-amda…

“DARSENYO, annakko, iseksekyo ti bagiyo kadagiti nagbabaetan ti saksako. Di’kay agun-uni, ha, ta amangan no mangegnatayo ti drayber,” imbilin ni Nauro kada Amaya ken Dayo. Nagdardarasda a kimmalumbitin iti dyip a nagkarga iti sabsaba a nakaparada iti igid ti kalsada sadiay Echague.

“Wen, Ama,” inyarasaas ni Amaya. Arinsangiten daytoy nga ap-aputenna pay laeng ti sugat iti pingpingna. Mariknanan ti ut-ot ken saem. Nakamuttaleng laeng met ni Dayo a napabutngan iti napasamak kadakuada. Imbag ta bassit laeng a sugat iti takiag ti an-annayenna. Binarabadanna iti nagango nga uplak ti saba ta awan ti naisalbarda a lupotda.

“Dagiti ayup…” nagipangta ti panunot ni Nauro. Nakitana dagiti tao iti minasan nga igpil-igpilda dagiti gabion ken pala a sarsarunuen met ti back hoe. Agpapaggaakda ket agsasaoda iti Iluko, permi ti ragsakda a nakaawat iti gunggona a naggapu iti kapatas ti minasan, pagsasaritaanda ti inaramidda ken ti simrek iti kalapaw da Nauro.

Di nakalasat ni Sena ta napuruan ti bukotna. Isu ti nagdas-al iti tadem ti talunasan a para koma kadagiti ubbing. Kalpasan a naikalida ti bangkay daytoy iti igid ti Karayan Dicamay nga asideg iti napuoran a kalapawda, tinaluntonda ti agus ti karayan a kumamang iti dakkel a Karayan Cagayan.

Riniingna dagiti annakna a nakaturogen idi madanonda ti nagsapalan ti kalsada nga agturong iti Cagayan ken ti kalsada a mapan iti ili ti Reina Mercedes. Naiturogda ti bannogda. Nakadanon metten ni Nauro iti naminsan ditoy idi  intulodna ti maysa nga agkomkompra iti arimuran nga inlakona.

Mas narigatan da Nauro a nakalugan ita, aglalo ket sumipngeten. Katkatawaan la ket ida dagiti makalabas kadakuada no paraenna ti lugan. Ania ngamin aya ti pagbayadda, ket rutayrutay laeng a bado ti naikawes iti nadungrit a bagida?

Imbag ta adda lumabas a bagon  a nagluganan dagiti soldado. Naasian ti panguloda  ket pinasakayna ida. Tumengngan ti rabii idi madanonda ti kampo dagiti soldado iti sakaanan ti Sierra Madre iti San Mariano. Nakipeten ti kasla nakawikaw a kalsada nga umuli kadagiti rangkis nga agturong iti ili ti Palanan, Divilacan ken Maconacon. Agririn da Amaya ken Dayo ta agkiraosen ti tianda. Naibusen ‘tay saba nga inlibasda nga innala iti lugan.

Inabotda ti dua a bulan iti tengnga ti Sierra Madre. Nagbiagda babaen kadagiti maanupanda iti uneg ti kabakiran. Nagpaamiananda tapno tuntonenda dagiti dati a kakaduada sadiay Dicamay a sakupen ti Jones, Isabela. Dida ngamin simmurot kadakuada idi pimmanawda gapu ta asidegen idi dagiti agminminas iti lugarda.

Kinuna idi ni Nauro, ditoy ti nakaiyanakak, ditoy ti pakatayak.

APAMAN a nakapaigid, inggalot ni Basao ti singdan ti balsa iti nakapasok a darekdek iti pantalan ta dinto ket iyanud ti dalluyon no agatab. Panglawaen ti naidalayday a pantalan a simmabat kenkuana, napupudaw a darat a kasla met laeng iti makita iti sango ti gukayab. Nagna bassit sakbay a nadanonna ti natatayag ngem kasla napirsaypirsay a kabatuan. Kimmalay-at kadagiti  immuyaoy a lanut ken timmungraraw a ramut ti kayo tapno madanonna ti kangatuan a paset ti bantay. Matannawagannan ti isla Maloncon a naggapuanna. Kasla al-alun-onen ti taaw ti isla iti kinabassitna.

Simpok iti nararaber a kakaykayuan, nagakar-akar kadagiti pinuon ti kayo a ngangani di marakep ti sangapulo a tao. Makabulsek ti lidem ti uneg ti bakir ta nganngani di sumrek ti raniag ti init gapu kadagiti naraber a bulong ti kaykayo. Dagiti uni ti billit a nabuak gapu iti rissak dagiti nagango a bulong a napayatanna ti nangpunas iti ulimek.

Inulina ti maysa a kayo a dina ammo no ania a klase. Baro iti panagkitana daytoy. Nabaddekanna ngamin ti maysa nga ukis a nagawangan ti kulibangbang ket ammona nga adda kadagiti bulbulong ti aponna. Idi madanonna ti umuna a sanga, nakitana dagiti igges a mangmangan kadagiti bulbulong.

Nagtugaw ket inukagna ti libro. Awan kadagiti ladawan. Baro a klase a kulibangbang, nakunana.

(Adda tuloyna)

Comments are closed.