Footer

KOMENTARIO: Urban migration, apay a di malapdan?

MAYSA a doktor ni Armando Garcia iti maysa a bassit ken naseksek nga ili iti Ilocos Sur. Adda bassit a klinikana ngem narigat ti panagbiag dagiti lumugar ket kaaduan a napanglaw dagiti pasientena. Kaaduan a manok, bagas, sangabulig a saba wenno makalapanda nga ikan ti pagbayad dagiti pasientena iti serbisiona ken dagiti agas a kasapulanda.

Gapu iti daytoy, saan a kuntento ni Mildred nga asawana iti biagda ket dinagdagna ti lakayna nga agpasiudadda tapno ditoyen ti pangipatakderanna iti klinikana. Saan a sinardengan ni Mildred ti asawana agingga iti saanna a napaannugot ni Dr. Garcia.

Ita, narang-ayen ti panagbiag da Dr. Garcia. Nagturpos dagiti annakna iti maysa nga eksklusibo a pagadalan ket addan natalged a panggedanda ken bukodda a pamilia. Awanen ti panggepda nga agsubli iti probinsia.

Iti sabali a bangir, maysa a mannalon ni Mang Anton iti maysa a barangay iti La Union. Tallo ti annakna Adda iti high school ti inaunaan nga anakna, iti elementaria ti inaudian.

Awan ti padanum iti lugarda ket agpampannurayda laeng iti tudo tapno mamulaan ti talonda. Masansan nga agkurang ti maapitda para iti kasapulanda.

Napanunot ni Mang Anton nga awan ti masakbayanda iti awayda. Inlakona ti dagada ket nakigasanggasat iti Manila a kaduana ti pamiliana.

Ita, agbabbabawi ni Mang Anton ta imbes a sumayaat ti panagbiagda, dimmakes pay ketdi. Narigrigat nga amang ti panagbiagda iti siudad. Agsipud ta nababa ti adalna, awan ti masnop a pagsapulanna. No dadduma, peon iti konstruksion wenno agbagkat kadagiti bagahe iti pier wenno iti tiendaan.

Tagpi-tagpi a karton ti diding abut-abot ti sim nga atep ti bassit a paggiananda iti asideg iti estero. Nakabangbangsit ti sang-aw manipud iti narugit a kanal nangruna iti kalgaw ken malayusda iti matutudo ngem kapilitan nga an-anusanda ti agindeg ditoy ta awan ti sabali a papananda.

Saan a nakapagturpos dagiti annakna ket padana nga awan ti permanente a pagsapulanda.

Kayat ni Mang Anton ti aggawid iti probinsia ngem awanen ti sublianna ta nailakona metten ti kakaisuna a dagana.

Karaman da Dr. Garcia ken ni Mang Anton kadagiti rinibribu a probinsiano a pimmanaw iti lugarda tapno agbiagda iti siudad. Isuda ti makagapu iti nakaro a panaglubo ti populasion kadagiti siudad. Urban migration, kunada iti daytoy.

Ti saludsod: apay nga adu a taga-probinsia ti pumanaw iti lugarda ket makigasanggasatda iti siudad?

Ti kinapanglaw ti biagda ti maysa a makagapu. Gapu iti arapaapda a dumur-as ti panagbiagda, adu dagiti mapan iti siudad nga agbirok iti pagsapulanda. Kadakuada, ti siudad ti yan ti makunkuna a “narabraber a pagaraban”. Ti siudad ti yan ti namnamada a naraniag a masakbayan. Iti pammatida, ditoy ti pakasarakanda iti “sangaputik a balitok” a mamagbaliw iti kasasaadda iti biag.

Malaksid iti dayta, iti siudad ti sentro ti edukasion iti pagilian. Ditoy ti pakasarakan kadagiti dadakkel nga unibersidad ken kolehio. Iti biang dagiti adu a nagannak, ti edukasion ti nabileg nga instrumento tapno umasensoda ken dagiti annakda, makastrekda iti natalged a panggedan ken mapadaras ti panagpangato ken yaasensoda iti puesto.

Ngem gapu iti umad-adu a pumanaw iti probinsia nga agtutubo ken makabael ken propesional nga umili tapno agbirokda iti nataltalged a pagsapulan iti siudad, naparnuay ti makunkuna a brain drain iti ilida.

(Maigibusto)