Footer

SALAYSAY: Ni Ilokano kas Turista iti Nakayanakanna a Lugar (Umuna a paset)

Pampanurnoren ti kalesa a nagkarga kadagiti turista ti Mena Crisologo Street a yan dagiti daan a pagtaengan a naipatakder idi tiempo dagiti Kastila. (Salvador A. Espejo)

Pampanurnoren ti kalesa a nagkarga kadagiti turista ti Mena Crisologo Street a yan dagiti daan a pagtaengan a naipatakder idi tiempo dagiti Kastila. (Salvador A. Espejo)

NARIWET pay laeng ket kas kadawyan, addakami pay iti iddami. Pagammuan, nagkiriring ti telepono. Naklaatak idi mailasinko ti timek ni Virgie! Addada ken ni Maurice iti terminal ti Partas. Alas kuatro ti parbangon gayam a simmangpetda ditoy Vigan.

Dinagdagusko ti nagsukat ket nagluganak iti traysikel a napan iti Partas.

Nairut ti panaglamanomi ken ni Maurice. Saan a limmakay iti panagkitak nupay rimmasay ti buokna. Kas iti dati a naparato latta. Naammuak a nagretiron ket napili a councilman iti Amsterdam.

Agnanaed da Maurice ken Virgie de Kromme iti Amsterdam. Idi nagbakasionkami sadiay idi Abril 1988 babaen ti panangawis da Max ken Fe a kabsat ni Rose, da Maurice ken Virgie malaksid kada Max ken Fe dagiti kaduami a nanglawlaw iti The Netherlands. Ti kotse ni Maurice ti naglugananmi a nangsursor kadagiti napipintas a lugar ti pagilianda. Nasurok a dua a bulanmi iti Amsterdam.

Naammuanmi a panggep dagiti agassawa a pasiaren dagiti historical spots iti Ilokandia, nangruna dagiti daan a simbaan. Nadamdamagda ngamin dagiti daan a pagtaengan ken simbaan ken dagiti nadalus a beaches iti Ilokos.

Kinapudnona, iti balay da Max ti nakakitaak iti napuskol a libro a naglaon kadagiti napintas a pagpasiaran iti Filipinas. Adda idi panggepna nga agbakasion iti Filipinas ngem nagpangadua gapu kadagiti dakes a damag a dumandanon kadakuada babaen ti telebision kas iti panaghold-ap ken panagdukot kadagiti ganggannaet a turista.

Naammuak a dua laeng nga aldaw ti iskediul da Maurice ken Virgie nga agpasiar ditoy Vigan ken iti Ilocos Norte. Karaman dagiti pasiarenda ti Pangasinan, sa iti Bisayas sadanto agpa-Manila ket ditan ti pagrubbuatanda nga aggawid iti Amsterdam.

“Ania ti umuna nga impressionmo iti Filipinas?” sinaludsodko ken ni Maurice. English ti pagsasaomi ta saan a makaawat iti Tagalog.

“Naberde ti aglawlaw. Isuna laeng ta napudot. Ngem nasam-it ti isem dagiti babbai iti Philippines… kas ken ni permanente a girlfriendko,” insungbatna sana pinasikigan ni baketna.

Pinangreman ni Virgie ti lakayna a puon ti nagkakatawaanmi.

Kalpasan ti maysa nga oras a panaginanada, inyawisko ti panagpasiarmi iti aglawlaw ti Vigan. Naglugankami iti traysikel sakam nagturong iti plasa. Immuna a napankami iti opisina ti turismo ti siudad ket nangalakami iti polieto a pakaammuanda kadagiti mapasiar a napintas a disso iti Vigan ken iti kabangibangna nga ili.

Nangarkilaak iti kalesa. Maay-ayatan ni Maurice ta damona ti agsakay iti kalesa. Kiniddawna nga isu ti mangiggem iti rienda ti kabalio. Namagusto met ti kutsero ngem ketdi alisto a mangsublat iti rienda no saan a maiturong ni Maurice ti kabalio.

Bayat ti panangpanurnormi iti Vigan Heritage Village, inlawlawagko a ti kalesa idi ti kangrunaan a pagluganan ket tartaraudi daytoy dagiti karomata idi panawen ti Kastila.

Kalpasan ti pananglawlawmi iti Vigan Heritage Village, napankami iti Crisologo Museum.

Akuek nga iti unos ti panagbiagko, nabayagen daydi naudi a pannakaadakko iti Crisologo Museum. Malaksid dagiti naurnong a pakalaglagipan iti kabibiag dagiti agassawa a Diputado Floro ken nag-Gobernador Carmeling Crisologo, adu dagiti kadaanan nga alikamen ken ramramit a mabuya ditoy.

Simmaruno a tinurongmi ti Ayala Museum. Naranaanmi ditoy dagiti turista nga Intsik. Sabali pay ti nakitama a dua a kameng ti Press a mabalin nga agsuksukisok iti maipapan iti Vigan.

Dimsaagkami iti Barangay Pagburnayan a kukua ken tarawidwidan ni National Artist Fidel Go ket ditoy a binuyami ti panagaramid dagiti trabahador iti putik ken dadduma pay a damili.

Kalpasan ti maysa nga oras a panaglawlawmi, nagsaltekkami iti Plaza Burgos.

“Saan a kumpleto ti panagbisitam iti Vigan no dimo ramananan ti empanada,” kinunak ken ni Maurice.

Napankami iti pagimpanadaan. Binukodanmi ti maysa a lamisaan. Nagorder da Rose ken Virgie iti dua klase nga empanada, okoy ken mainum.

Nagmayat ti panagisawsaw ni Maurice iti empanada ken okoy iti suka a nalasonaan ken napettakan iti sili. Nairuam ngamin ni Maurice kadagiti nagasang a dishes ta dagiti Pakistani ken Thailand restaurants ti paggugustoda a panganan kada Max. Idi addakami iti Amsterdam, napadasak ti nagpuypuyot gapu iti kinagasang dagiti putahe nga inorderda idi nangrabiikami kadagiti nasao a panganan.

Tallo a dadakkel nga empanada ti naibbus ni Maurice idinto a diak pay naibbus ti regular nga empanada a bagik. Saan la a dayta, sinimutna amin a maregmeg agingga iti nakadaldalus ti platona. Daytoy ti maysa nga ugali a raemenmi kadagiti Dutch. Awan ti ibatida a murkat iti platoda.

Idi aggawidkami, nagnakami a nangpanurnor iti Vigan Heritage Village tapno agkita dagiti agassawa kadagiti antigo nga alikamen.

Simrekkami iti maysa a pagtagilakuan iti abel. Adda nagustuan ni Virgie nga abel a bado. Ngem anian a dismayana ta idi agbirok iti maiyataday iti pammagi ni Maurice, pasig met a nailet kenkuana!

(Adda tuloyna)