Footer

TUNGTONG-ARUBAYAN: Politika idi ken ita, awan ania a nagdumaanda (Maudi a paset)

Tapno masolbar ti isyo, napagtitinongan ti pannakaangay ti maysa nga asemblea tapno mapagpapatangan no masuktan ti Katipunan iti rebulosionario a gobierno.

Naangay ti asemblea iti Barrio Tejeros, San Francisco del Malabon (General Trias, Cavite itan), idi Marso 22, 1897.

Dakkel a biddut ni Bonifacio no apay nga immannugot a mapan ti grupona iti Cavite a pakaangayan ti asemblea. Umuna, ditoy ti baluarte ni General Aguinaldo a dadaulo ti Magdalo faction. Maikadua, pagaammona nga awan ti magudilan ti grupona iti aniaman a mapasamak iti asemblea agsipud ta maarusda unay iti bilang. Ngem nagtalek ken namati ni Bonifacio nga isu ti maitandudo a mangidaulo iti rebolusionario a gobierno.

No ammona la koma a naplanon ti pannakaikkatna a Supremo ti Katipunan. Mapapati nga uray dagiti balota a naaramat iti eleksion ket nasuratanen sakbayna. Uray dagiti pasurotna a mangsuporta koma kenkuana ket nagballasiwda iti sabali a grupo bayat ti eleksion.

Iti dayta nga eleksion, naibayog ni Aguinaldo a presidente ti rebulosionario a gobierno. Kas pakunsuelo, napili met ni Bonifacio a direktor iti Interior. Ngem uray ti pannakapilina iti dayta a puesto ket kuinestionaran ni Daniel Tirona, kadua ni Aguinaldo. Saan kano a rumbeng a ni Bonifacio ti agpuesto iti dayta a saad ta saan met nga abogado.

Daytoy ti nagpungtotan ni Bonifacio ket no saan a naatipa, pinaltoganna koma ni Tirona. Inalistuan ni Tirona ti naglibas.

Gapu iti pannakainsultona, indeklara ni Bonifacio a madisolbar ti asemblea ket mawaswas amin a naaprobaran ken naresolbar.

Kabigatanna, nagmimiting da Bonifacio ken dagiti kakaduana ket inaramidda ti Acta de Tejeros a nakailanadan ti panangwaswasda iti resulta iti Konbension iti Tejeros gapu iti mapapati a panangmanipular da General Emilio Aguinaldo ken dagiti kakaduana. Alegasion pay dagiti kakadua ni Bonifacio a nasuratanen dagiti balota sakbay ti eleksion.

Gapu iti daytoy, mapapati nga imbilin ni Aguinaldo ti pannakaaresto ni Bonifacio. Rinaut dagiti pasurot ni Aguinaldo ti nagkampuan ni Bonifacio ket nabagsol ti tengnged ni Bonifacio, napapatay ti kabsatna a ni Ciriaco ken namalmalo ni Procopio.

Nabista ni Bonifacio iti basol a sedision ken panangliput babaen dagiti kakadua ni Aguinaldo ket nakedngan a nakabasol ken mapaltogan.

Imbaba ni Aguinaldo ti sentensia ni Bonifacio ngem inallukoy dagiti asideg kenkuana a dinan baliwan ti sentensia tapno saan a magudua ti gunglo.

Napaltogan ni Bonifacio idi Mayo 10, 1897.

Ita, iti baet ti nasurok sangagasut a tawen, kapaliiwan nga awan unay ti nagbaliwan ti politika ditoy pagiliantayo. Nakaro latta ti panagpolitika dagiti lidertayo iti gobierno.

Agingga ita, awan latta ti panagkaykaysa dagiti lidertayo agsipud iti ilulutuad dagiti nadumduma a grupo nga idauluanda ken nakaitalimengan ti bilegda.

Idi ken ita, kastoy latta ti politika ditoy pagilian. Kastay kunadan, sabali a rupa ngem isu met la a klase ti politiko.#