Footer

KOMENTARIO: Korapsion: paset ti kultura ti Pilipino?

Nakababain nga akuen ngem masapul a sanguen ti kinapudno a nakaro ti korapsion ditoy pagilian. Ti pay nakaladladingit, mapaliiw a nagramaramen daytoy kadagiti dandani amin nga ahensia ti turay.

Saan ngarud a nakakaskasdaaw ti panangannugot ti maysa nga opisial ti gobierno nga adda korapsion ditoy pagilian agsipud ta kas panangikalinteganna, maysa daytoyen a paset ti kultura ti Pilipinas.

Iti interbiona iti media itay nabiit, inaklon ni Deputy Presidential Spokesman Gary Olivar a nabayagen a problema ditoy pagilian ti korapsion sana innayon a daytoy a problema ket paseten ti kultura ni Pilipino.

“Ang problema po ay nasa kultura natin yan hindi lang sa ating mga institusyon sa ating mga proseso. Ito ay kultura sa pulitika at saka sa pamumuhay,” kinuna ni Olivar.

Iti rimmuar a surbey ti Political and Economic Risk Consultancy (PERC) a nakabase iti Hongkong, maikapat ti Pilipinas kadagiti pagilian iti Asia Pacific a kangrunaan a pagrarairaan ti korapsion.

Maibatay iti nasao a surbey, kakaruan ti kasaknap ti korapsion iti Indonesia, simmaruno ti Cambodia, Vietnam, Pilipinas, Thailan, Malaysia, Taiwan, South Korea.

Ti Singapore ti kabassitan ti korapsion, simmaruno ti Australia sa ti Hongkong.

Ti saludsod: apay a saan a maikkan iti naing-inget nga imatang daytoy a problema ditoy pagilian iti baet a dakkel ti mapukpukawna gapu iti korapsion? Iti maysa a panagadal, limtuad a makapukpukaw ti pagilian iti P40 bilion iti tinawen gapu iti nasaknap a korapsion.

No patien ni Olivar, dakkel ti nagapuanan ti administrasion ni Arroyo iti pannakasolbar ti korapsion iti pagilian ngem adu pay ti rumbeng a maipakat tapno mapugipog daytoy a problema.

Ngem ti makadakes, narigat a sippawen lattan daytoy nga imbalikas ni Olivar. Ta maisungani ti ibatbatadna kadagiti mapaliiw a mapaspasamak kadagiti nadumaduma nga ahensia ti gobierno.

Ti ketdi mapaliiw, ad-adda a kimmaro ti korapsion gapu ta naturtureden dagiti dadakkel nga ikan a mangpabussog iti bulsada kadagiti nakadidillaw a transaksion a nakainaiganda.

Adda dakkel a gapuna no apay a nagbalinen a kasta garapal ti panagpabaknangda: iti agdama nga administrasion, awan pay ti nangato nga agtuturay a naibalud gapu kadagiti illegal ken maikurkurimed a panangpabaknangda iti bagida bayat ti kaaddada iti poder ti gobierno. No adda man, dagiti laeng babassit nga ikan a makuna a sacrificial lamb tapno maalay-ayan ti pungtot dagiti umili.

Kasano koma a mamati dagiti umili nga adda ar-aramiden ti gobierno nga addang tapno malapdan, uray mapabassit laeng, ti korapsion no mismo a dagiti adda iti nangato a koridor ti turay ket nabalkot kadagiti alingasaw dagiti nabuyok a transaksion a naguyasan dagiti kuarta a rumbeng koma a sumrek iti kaban ti turay ngem nagsaltek kadagiti nalimed a bangkoda?

Tatta kuna ni Olivar nga agbalin koma ti surbey ti PERC a karit iti gobierno, nangruna iti sumublat nga administrasion a mangituloy kadagiti inwayat ti administrasion Arroyo a pangkontra iti korapsion.

Ngem makunami met a saan a mapugipog ti korapsion agingga a saan a maipakita ti gobierno – uray asino man ti adda iti rienda ti turay – nga adda tangkenna a mangdusa kadagiti buklis nga agtuturay, uray dagiti adda iti asideg ti koridor, a nangabuso iti posisionda tapno maitandudo ti bukodda a pagimbagan iti baet a mairurumen ti pagilian.

Political will ti kasapulan. Ti saludsod: kabaelan kadi dayta dagiti mangrienda iti turay?#