Footer

KOMENTARIO: Ballaag ti mabbatanen a reserba ti lana iti sangalubongan (Umuna a paset)

Kalpasan daytoy 2010, mariknan ti yiirut kadagiti produkto ti petroleum, daytoy ti imballaag ti chief economist ti respetado nga International Energy Agency (IEA) a nakabase idiay Paris. Ti IEA ti natudingan nga ahensia a mangbantay ken mangadal iti sasaaden ti suplay ti enerhia iti sangalubongan. Buklen daytoy dagiti tallopulo (30) a nababaknang a nasion. Sagudayen ti ballaag nga iti masanguanan, di masasaan a mapasamak ti pagam-amkan a catastrophic energy crunch a mangpilay iti global economic recovery. Ngamin saan laengen a nagteng dagiti major oil fields iti sangalubongan ti peak produktionda no di pay nalpasandan. Daytoy ti makagapu iti marikna a yiirut  dagiti produkto ti petroleo.

Iti panangadal ti IEA iti kasasaad ti enerhia, lumtuad a napaspas la unay ti panagaramat wenno immadu nga amang ti mausar a petroleum products ket dimmanonen iti pattapatta a peak production kadagiti 800 a major oil fields iti sangalubongan, nasapsapa nga adayo iti 10 a tawen ngem kas iti ninamnama. Gapu itoy, lima ngata pay a tawen ti mapalabas sakbay a mapasaran ti dakkel nga oil crunch no saan a maliklikan ken maited nga insegida ti naan-anay a solusion kadaytoy a parikut.

Iti agdama, ti pannakatimbeng ti produksion ti petroleo ti makatiped iti daras a pannakaibus daytoy ngem saan met a maikanatad ta lalo met nga immadu dagiti agaramat itoy. Isu nga inkapilitan nga iyad-adu dagiti oil producing countries ti produksionda ngem agbaliwen ti presiona ta protektaranda met ti reserbada a lana. Iti daytoy a sistema, mapasaran ngarud ti amin ti ingangato ti presio kadagiti produkto ti petroleo.

Sakbay a dimteng daytoy a pagam-amkan a situasion, silulukat ti sangalubongan a merkado ti petroleum. Nalaka pay laeng ti panaglakuan ken panaggiginnatang kadagiti produkto a petroleo. Saan a matiptiped ti produksion. Saan met a matiped ti presio ket nalaka pay laeng dagiti magatang ta abunaw ti produksion.

Nabuangay ti Organization of Petroleum Exporting Countries (OPEC) idi 1960 sadiay Baghdad, Iraq. Buklen itan dagitoy a nasion:  Algeria, Angola, Ecuador, Iran, Iraq, Kuwait, Libya, Nigeria, Qatar, Saudi Arabia, United Arab Emirates, ken Venezuela. Dagitoy dagiti dadakkel a nasion a kadakkelan iti reserba ti produkto a petroleum.

Kangrunaan a motibo ti panangipasdek dagitoy a pagilian iti OPEC ti panangkontrolda iti presio ti petroleum. Banag a saan nga inayonan dagiti dadduma pay nga exporting countries a kas iti Egypt, Mexico, Oman, China, Malaysia ken Colombia daytoy panggep ti OPEC. Dagitoy a saan a kameng iti OPEC dagiti kangrunaan a players iti panaglakuan idinto ta kontrolado laeng ti produksion ken lako dagiti OPEC members.

Dimteng ti peak production dagiti kangrunaan a players a non-OPEC members. Kiddawenda itan ti ingangato ti produksion ti OPEC members. Mayat ti OPEC nga ingato ti produksionda ngem iti nanginngina a presio. Agsipud ta bassiten ti reserves dagiti non-OPEC members, kapilitan nga immannugotda ket inkapilitan a gumatang ti sangalubongan ti nangina a presio nga agtaud kadagiti OPEC members.

Iti panagpaso ti peak reserves ti lana dagiti non-OPEC members, inkabassitda ti produksionda agsipud ta tipdenda metten ti aglako. Agpaay laengen iti kasapulanda ti dakkel nga ilgat ti nabatbati kadakuada nga oil reserves.

(Maigibusto)

Comments are closed.