Footer

SALAYSAY: Panagtalon a saan a maabuso ti sustansia ti daga ken aglawlaw ti ipangpangruna daytoy 2009 Gawad Saka Awardee (Umuna a paset)

“Kasla diak pay laeng patien a siak ti napili nga Outstanding Young Farmer ti sibubukel a pagilian,” dayta ti nakuna ni Romeo Yapit Jr.,  mannalon a tubo iti Purag, Sinait, Ilocos Sur bayat ti panangipakitana  kadakami ti tropeo nga inyawat kenkuana ni Presidente Gloria Macapagal-Arroyo idi Oktubre 15, 2009. Ni Romeo, agtawen iti duapulo ket siam, ti maysa kadagiti mannalon a binigbig ti Departamento ti Agrikultura babaen ti GAWAD SAKA Awards itay napan a tawen gapu iti naisangsangayan a naaramidanna iti benneg ti agrikultura.

Inrugi ni Romeo ti nagtalon idi 2002 kalpasan a nagsardeng iti kursona a Mechanical Engineering gapu iti di napakpakadaan a pannakaidalit  iti sakit ti amana a ni Romeo Sr..

Nagpanunot ni Romeo iti napintas nga imulana iti talonna tapno makaganar iti dakkel a saan a maabuso ti sustansia ti daga ken ti aglawlaw. Nasimbirna idi agangay a nasayaat a panguartaan ti panagmula iti agduduma a nateng iti sibubukel a tawen ken sandia no iti kalgaw ta  saan a kasapulan ti dakkel a puonan,  saan a kas iti tabako ken mais a nalaing nga agsusop iti sustansia ti daga.

Minulaanna katinnulong ni manongna a Jerome ti 8,000 metro kuadrado a taltalonda iti agduduma ti klasena a nateng kas iti tarong, kamatis ken dadduma pay. Inrugina met ti nagusar iti organiko a ganagan ken pestisidio babaen ti panangipakatna kadagiti teknolohia a naadalna kadagiti taripnong ti mannalon nga inatenderanna.

No apay a kinayatna ti nagusar iti organiko a ganagan, kinuna ti agkabannuag a mannalon a  ti panagaramat iti komersial a ganagan ti makaigapu iti itataud ti nadumaduma a sakit, saan laeng a kadagiti mannalon no di pay kadagiti tattao a mangan kadagiti produkto a napno iti kemikal. Maysa pay, asideg iti kabalbalayan ken adu a taraken a dingo ti ayan ti talonda isu a saan a nasayaat ti agusar iti kemikal ditoy.

Ti Sinait Natural Effective Micro-organism (SINEM) ken SINait EXTract (SINEXT)

Idi Hulio 26, 2008, nangangay ti Parokia ni St. Nicholas iti ili a Sinait iti panangidaulo ti kura paroko a ni Rev. Albert Rabe iti maysa a taripnong dagiti mannalon ket maysa ni Romeo kadagiti nagatendar. Ditoy a naisuro ti panaggaramid iti  Sinait Natural Effective Micro-organism (SINEM) a maysa kadagiti kangrunaan a kasapulan iti panagaramid iti organiko nga abono ken pestisidio ken SINait Extract  (SINEXT) a maus-usar iti adu a banag. Kastoy ti panagisagana iti SINEM kas nailawlawag iti pamphlet a nausar iti seminar:

Dagiti kasapulan:

*Maysa a kilo ti organiko a bagas (mabalin pay nga usaren ti kamoteng kahoy wenno saba a dippig no awan ti organiko a bagas)

*Maysa a lawas ti kawayan a nagango (tay adda buko iti agsumbangir nga ungtona)

*Nadalus a Manila paper

*supot a selopin

*plastic straw

*burisangsang (muscovado) wenno tagapulot

Ti panagisagana:

Lutuen ti bagas sa ikarga ti innapuy iti lawas ti kawayan. Balkoten ti kawayan iti Manila paper sa pasukotan iti plastic a supot ngem mangibati iti sangkabassit a giwang a sumrekan dagiti buot. Reppeten iti plastic straw tapno saan a mawarwar dagiti imbalkot. Mangkali iti abut a sangapulo ket dua a pulgada ti kaunegna ken umanay a pangipaiddaan iti kawayan (masapul a nalinong ken nadam-eg ti lugar). Gaburan nga umuna iti nagango a bulbulong ti kawayan sakbay a gaburan iti daga. Kalpasan ti 7-10 nga aldaw, iyaon ti inkali tapno kitaen ti kasasaad ti innapuy iti unegna. No nagbalin a maris kiaw (yellow) nasayaat daytoy a pamataudan iti beneficial micro-organisms ngem no ngimmisit, ibelleng daytoy ket agaramid laengen iti sabali. Ilaok ti innapuy nga addaan iti beneficial micro-organisms na iti 1 a kilo a burisangsang sa ikabil iti container nga aglaon iti maysa ket kagudua a litro. Pagtalinaeden daytoy iti uneg ti 28 nga aldaw (fermentation period) ngem pasaray lukatan tapno sumngaw.  Daytoy ti aramaten a kangrunaan a ramen ti SINEXT.

(Adda tuloyna)

Comments are closed.