Footer

Ti Libut ken ti Oratio Imperata (Umuna a paset)

“Madama ti libut ditoy Gonzaga (Cagayan)! Awan tudo, aglibut tattao…  Dita Ilocos Sur, adda kadi met libut, ‘nong? ” inteks kaniak ti nasinged a kamannurat ken premiado a mannaniw, ni Danilo Caburian, idi umuna a lawas ti Pebrero itoy a tawen. Napan nagbakasion iti Tanap ti Cagayan.

“Apay ‘ta libut?” inteksko a dagus idinto a nagrupangetak. Kaddigosko ket idi miraek ti aglawlaw sumipngeten.

“Aglibutda ta agkiddawda iti tudo! Tikagen…!” insubalitna.

“Agretratoka ngarud ta ipatulodmo ditoy Tawid!” nakunak. Kas idi sinuratna ti maipapan iti whale shark wenno turati idiay Agoo, La Union nga ilida. Ngem ti imasna, awan ti pangalaanna iti kamera ken awan ti kamera ti selponna. Insanamtekko laengen ti napait nga isemko.

Ngem adda sumagmamano a saludsod a nagapon iti panunotko. Uso pay aya ti libut kadagitoy nga aldaw? Ken ania ti kaipapananna iti pammati? Makatulong kadi met ti libut iti sangsanguen a dakkel a kalamidad nga ibunga ti El Niño?

Saludsod dagita a nasken a masungbatan ken mailawlawag. Isu a kutkoten ti napalabas.

Manipud idi ubingkami agingga iti agtutubokami pay, kanayon met datao a makipartisipar ti libut. Adda pay iggemko a sigagangat a kandela kabayatan ti libut. Ilibutmi a sangabarangayan ni Apo San Antonio de Padua  no awan pay la ti tudona iti pannakaselebrar ti piestana iti Hunio 13. No kadayta a tiempo a natatayag ken nalakayanen dagiti bunubon nga iraep, nagbugi payen dagiti dadduma ken kaaduanna ti magangon, aglibutkami a pagkiddawanmi iti panangibabaet ti Nainlangitan  ti kaasina ket iburayna koma ti solusion iti parikutmi.

Ngem iti panaglabas ti tawen, nalipatan dayta a tradision. Tradision kunak iti libut ta dayta ti nariingan a pammati. Kaykayat itan dagiti mannalon ti agpadanum kadagiti talon ken bangkagda babaen kadagiti generator wenno water pump no awan pay la ti tudo kadagita nga aldaw. Gagangay ngamin a bulan ti Mayo, addan bayakabak ket agtubon ti rettab ken bumerden ti kataltalonan. Nupay kasta, maselebraran latta ti piesta ni Apo San Antonio a patron ti barangaymi iti Hunio 13.

Ta ania ngamin aya ti kaipapanan ti libut iti pammati? Kinapudnona, maysa laeng daytoy a popular devotion a makunkuna. Saan a liturgy nga aspeto ti pammati. No popular devotion, saan a pulos a biangan ti simbaan. Saan met a maaramid ti libut babaen ti pammilin dagiti papadi wenno obispo. Discretional wenno kabukbukodan nga aramid dagiti deboto. Nupay kasta, dagiti met laeng lay leaders iti komunidad ti mangidaulo ti pasken.

(Adda tuloyna)

Comments are closed.