Footer

SALAYSAY: Panagtalon a saan a maabuso ti sustansia ti daga ken aglawlaw ti ipangpangruna daytoy 2009 Gawad Saka Awardee (Maudi a paset)

Kalpasan ti 28 nga aldaw isaruno nga isagana ti SINait EXTract (SINEXT).

Dagiti Kasapulan

*200 gramo ti SINEM

*3 a kilo burisangsang/tagapulot

*100 litro a danum

Ti Pamay-an

Paglalaoken dagiti ramen iti maysa a container wenno burnay sa kaluban iti Manila paper sa kaluban tapno saan a mastrek ti rugit. Bay-an daytoy iti uneg ti 21 nga aldaw para iti fermentation ngem lukatan iti kada tallo nga aldaw tapno sumngaw. Kalpasanna, mabalinen nga usaren daytoy daytoy iti uneg ti innem a bulan.

Segun met laeng iti naiwaras a pamphlet, mausar ti SINEXT kas bioorganic fertilizer, pagpasuyot iti kulungan ti baboy tapno saan a naangot ken mapaksiat dagiti ngilaw ken lamok,  pagpainum iti manok ken dadduma pay a dingo kas antibiotics, pagpaksiat iti insekto kadagiti mula a nateng (inayon laeng ti tricoderma T15, maysa nga innoculant a naggapu iti PhilRice), mausar a pagpasabong iti mula ken pagparunaw iti kinnan (enhance digestion). Kinuna ni Romeo nga umanayen ti 20ml  ti SINEXT nga ilaok iti 16 litro ti danum a kargaen ti knapsack sprayer ket isu ti ipasuyotna kadagiti agduduma a natnateng a mulana ket presto nasustansia ken awan pagbutngam a mangan iti produktona Daytoy ti kangrunaan a nagbiliban dagiti evaluators ti salip ken nangitandudo ken ni Romeo tapno mapili kas outstanding young farmer ti pagilian idi 2009.

Panangpreserba iti Kamatis babaen ti Taep

Adda dagiti gundaway nga udu unay ti suplay ti ka-matis aglalo no adu met dagiti mannalon nga agmula. Mangitunda daytoy iti panagsuek ti presio ti kamatis ket pasaray P2 laengen ti paggatangda iti kada kilo. No dadduma malunglungsot laengen dagitoy kadagiti igid ti taltalon ket awanen ti maaramidan pay ni mannalon no di ti mangkudkod iti di  met nagatel a teltelna.  Maysa ngarud a wagas ti pinadas ni Romeo tapno mapaginad ti panagluom dagiti mulana a kamatis. Usar ti taep, sinalansanna dagiti bunga ti kamatis sana ginaburan dagitoy iti taep. Pinadasna met a ginaburan iti napadapo a taep ti dadduma. Ti resulta, napreserba dagiti bunga ti kamatisna. Ti berde a bunga a ginaburanna, lumlumdag pay laeng kalpasan ti lima a bulan. No dua piso laeng ti presiona idi arintapusen ti kalgaw ay ket nalakonan iti P20-P80 iti bulan ti Agosto-Oktobre a tiempo ti panagtutudo. Itay napan a tawen, nakaganar ni Romeo iti di nakurkurang ngem P30,000 iti maysa a tonelada nga impreserbana malaksid a naaddaan pay ti pamiliana iti libre a kamatis uray pay no saanen a panawen ti kamatis. Nangitunda ngarud ti naimballigian nga eksperimentona iti nayon a ganansia a no saanna koma a naaluadan, mabalin a nakalugianna iti dakkel. Naammuanna pay iti eksperimentona a tay  kamatis a maaw-awagan iti “diamante” ti kapintasan nga ipreserba.

Dadduma pay a mulana

Sabali pay a pagganganansiaan ni Romeo ti mulana a sandia. Idi sakbay ti baro a tawen, inapitna dagiti bunga ti mulana a sugar baby a sandia iti talon nga addaan iti kalawa a 3,000 metro kuadrado. Gapu ta nagusar iti SINEM ken SINEXT, nakagastos laeng iti P5,000 a pinaggatangna iti bukel, gasolina a naaramat iti panagsibog, ganagan ken pestisidio. Idi maikissayna ti gastosna, mapan a P60,000 ti netona. Ita, dandanina manen mailako ti pasarunson a mulana iti daga nga aglawa iti 1,000 a metro kuadrado.

Adda pay tarong a mulana a makatawen a pagap-apitanna iti ilakona. Ti ar-aramidenna? Dina itulok a matikagan. Uray namagan ti daga ken mangrugin nga aglaylay itultuloyna latta a tartaripatuen ken sibsibogan ket agtultuloy met ti panagbungana isu a maisambotna latta iti kangina ti tarong. Kas iti dadduma a mulana, agus-usar met laeng daytoy iti SINEM ken SINEXT kas ganagan ken pestisidio.

Ala padasenyo man met dagiti teknolohia nga ar-aramaten ni Romeo bareng maipadakay met kenkuana a makaganansia iti dakkel.#