Footer

AWIS TI DOLIAR (Maudi a paset)

Napasennaay. “Lagipem koma ti sinapataam, Barok.”

“Diakto malipatan dayta, ‘Tang. Dayta ti bugas ti propesionko. Ngem adu ti pamuspusan tapno maipatungpalko dayta. Saan a maymaysa ti aldaw… Ken nalipatanyo kadin, ‘Tang, a dakami nga OFW ti baro a rupa ti kinabannuar. Dakkel a banag ti maipatpatulodmi a  sueldo para iti pannakaitag-ay ti ekonomiatayo.”

“Ammok dayta. Ngem madlaw kadi dagiti babassit ti epekto ti ibagbagam? Anak, ti kasapulan dagiti kailiantayo ket direkta a serbisio. ‘Tay mariknada a dagus…Kasapulannaka ti pagiliam, Barok…”

“Maawatandak koma, ‘Tang.”

“Ammom kadi a mapespespes ti riknak tunggal adda sumina a kalugaran gapu laeng iti nagabay a pannakataming ti doktor? Kunkunak, no adda la koma ti anakko. Ngem anian, ‘ya, ta addaka met iti ganggannaet a pagilian…”

“Ladingitek, ‘Tang, ngem nalpasen a naipagna dagiti papelesko para iti panagsublik.”

RABII. Immallatiwda nga agassawa iti natayan. Adun ti nadanonda. Addan sa aminen a kalugaranda. Nagkurang la ket nagrud dagiti naisagana a lamisaan ken tugaw. Nariknana ti awan panaginkukuna a pannakipagrikna dagiti kabarangayanda.

Kalpasan a natan-awanna ti kompadrena, nangidaton iti bassit a kararag sa rimmuar. Nagbuya kadagiti agsusugal.

“Kaasi met ni Apo Andring,” nangngegna a kinuna ti maysa nga agbuybuya.

“Kasta la ti biag,” naisungbat. “Adda umun-una…”

“Nalasatna koma pay ni Patay no nataming a dagus. Ngem anian, ‘ya, ta nagadayotay’ met iti ili.”

Addayta manen, nakunana iti nakemna. Dimges ti barukongna. Napaanges iti nauneg.

“Ti kunayo ketdi, dayta a talaga ti rukod ni Pari Andring. ‘Ray man ketdi no kuartam amin no nadanonmon ti ugedmo, ipanmo a talagan.”

“Sabagay…”

Nagsubli iti uneg. Dida man siguro iranta a pangngegan ngem masair  met ti riknana. No ammoda la koma a tubngarenna la unay ti ipapanaw ti anakda.

Immabay ken ni Nana Lerma. Kalpasan laeng ti sumagmamano a kanito, nagpakadadan nga agassawa.

“Adda kadi parikutmo, Lakay?” inamad ni Nana Lerma idi addadan iti dalay.

“A-awan, Baket,” insungbatna.

“Ammok, Lakay, nasair manen ti riknam. Ngem bay-am kad’ lattan. Dumtengto ti panawen a makapanunot ‘diay anakta.”

“Kaanonto pay, Baket?” Panagkunak, adayo daytan a mapasamak. Linaon dagiti pagiwarnak ti panagkasapulan dagiti ganggannaet a pagilian kadagiti doktor. Ti amkek, amangan no sadiayen a makakita iti babai nga ipategna ket sadiaydan nga agnaed iti agnanayon.”

Kabigatanna, nariinganna ti asawana nga adda kapatpatangna iti salasda.

“Naimbag nga agsapayo, Lilong,” inkablaaw kenkuana ti bisita apaman a nakita daytoy.

Ni gayam Prely, agtawen iti beinte a kaarrubada, nga anak ni Baket Bekang.

“Kasta met, Apok,” insubadna. “Apay kadi?”

“Mangibagbaga ngarud iti kuarta, Lakay,” ti asawana ti simmungbat. “Aggurigor  ‘diay buridekda. Panggepda nga itaray iti ospital ngem kurang ti kuartada ta di pay kano naala ni lakayna ti sueldona a nagraep.”

“Kasta kadi?” inyisemna. “’Kam ngaruden, a, Baket, ta maitaray a dagus ‘diay ubing. Narigaten…”

“Agyamanak, Lilong,” uray la makasangit ni Prely. “Agbayadak met la a dagus…”

“Dika agdanag, Apok,” inyandingayna.

Apaman a nakalikud ni Prely, nalagipna manen ti anakda. No adda la koma ti anakmi, nakunana, saan koman a mayalud-alod ti ubing.

Nariknana ti idadagsen ti barukongna. Ngem, ala, nakunana met laeng, bareng maleplepanmi ti pagkurkurangam, Anak, babaen ti panangtulongmi kadagiti agkasapulan babaen kadagiti ipawpaw-itmo kadakami.

Limmag-an ti riknana kadayta.

Idi umaldawen, nakaawatda  nga agassawa iti text message ni Jethro.

MustakaU, ‘Tang, ‘Nang? KailiwkaUn. Dkay agdnag ta nsyatak met d2y. Advans hapi bertD, ‘Tang. Aniat’ kyatmo a sagut?

Insungbatna: Kaasi ti Apo, nakaradkad met latta, Anak. Umanayen ti kaaddam iti panagkasangayko.

Awanen naurayda a sungbat.

“Adu siguro ti pasienteda,” inyandingay ti asawana.

Ngem napangilangil. Sa la ag-text ti anakda no awan trabahona. Maiparit a nakaiggemda iti selpon bayat ti panagobrada, dayta ti kuna ti anakda iti naudi a panagbakasionna.

Idi damo a tawen ti anakda iti ballasiw-taaw, sinagutan daytoy ti VCD player idi agkasangay. Rolex iti sumuno a tawen. Sa kompiuter a sa la mausar no adda proyekto dagiti agad-adal a kakaanakan ni Jethro. Nauman kadagiti material a banag a sagut iti kasangayna. Koma, agawiden nga agpayso ti anakda.

UMAS-ASIDEG ti kasangayna. Kanayon a teksanna ti anakda. Sangkaibagana ti panagawid koman daytoy.

Naragsakan iti maysa a text ti anakda: Promise, ‘Tang, addaak2 iti ksangaymo!

Insungbatna: Dkanto koman agsubli pay…

Naiteksbak: Happy Birthday, ‘Tang. Sa awanen a pulos.

Napangilangil laengen. Ngem di napukawan iti namnama nga agsublinto met laeng ti anakda iti bukodna a pagilian tapno agserbi.

ALAS SINGKO iti malem. Adda iti balkon ti balayda. Iti panagsammakedna iti barandilias, naipasabat kenkuana ti bang-i dagiti dawa nga ipalpalayupoy ti angin. Immanges iti nauneg. Nabang-aran ti riknana. Kasla makitkitanan ti isem kadagiti bibig dagiti padana a mannalon. Nakainanama ti ikarkari dagiti dawa.

“Mapankami pay, Lilong!” naipukkaw iti baba.

Timman-aw. Dagiti gayam nanguyog iti pasiente ti anakda dagiti agpaypayapay iti ruanganda. Ladawan ni ragsak ti maanninawan kadagiti rupada.

“Sige, Appok!” nakipinnayapay.

“Agyamankami, Lilong!”

“Awan aniamanna. Dios ti manarabay kadakayo!”

Napalaus a ragsak ti nangbalkot kenkuana. Isu met nga umabay ni Nana Lerma. Nakaisem.

“Nagsublin ti ganaygaymo, Lakay,” kinuna daytoy.

“Ammom no apay, Baket…” napalua a nakalagip iti inkari ti anakda iti kalkalpas a panagkasangayna.

Diakon agsubli pay, ‘Tang, ‘Nang. Ditoyakon. Iti mabiit, agsimpaak metten. Mapankonto sukonen iti Ilokos ti agbalin a manugangyo. Kayatko, ditoy nga agsulbod ti bangonek a pamilia…

(Gibusna)

Comments are closed.