Footer

Water hyacinth, napintas a pagpatubuan iti uong

Gagangay nga agbiag dagiti water hyacinth wenno water lily kadagiti karayan, waig ken dadduma pay a bagi ti danum. Ngem problema ti saan a malapdan a napaspas a panagadu daytoy a mula a mangabungot iti dakkel a paset dagiti kadanuman a makaigapu iti panagkurang ti dissolved oxygen a kasapulan unay dagiti agbibiag iti uneg ti danum kas kadagiti lames ken agduduma ti klasena a suso. Mangitunda daytoy iti pannakatay dagiti nadakamat a nabiag iti danum no saan a maaluadan. Kasta met a no agdinakkel ti danum  iti tiempo ti panagtutudo wenno isasangbay ti bagyo, dagiti naidarnap a water lily ti kangrunaan a mangbangen iti nasayud a panagayus ti danum a mangidateng iti layus.

Idi 2004, kangrunaan a proyekto ni agdama idi a Vigan City Mayor Ferdinand Medina ti pannakadalus dagiti amin a bagi ti danum iti siudad kadagiti nagkaadu a naidarnap a water hyacinth. Gapu iti kaadu ti naitakdangda, nagparikutda iti pangibellenganda kadagitoy agingga a napagnunummuan a maibilagda. Ditoy a napanunot dagiti mangngalap iti Barangay Pantay Daya nga ipadas dagiti napagango a water hyacinth a pagpatubuan iti uong a maaw-awagan iti Volveriella volvacea wenno straw mushroom.

Iti panagsukisok ni Mrs. Alma Seguismundo, natakuatanna a kas iti panagusar iti garami, napintas met a pagpaaduan iti uong ti water hyacinth.

Iti brochure nga insurat ni Mrs. Seguismundo ken impablaak ti University of Northern Philippines (Tamag, Vigan City) Research and Development Office idi 2006 a maus-usar payen kas instructional material iti Technology and Livelihood Education, Practical Arts, Environmental Science ken Biology subjects, naibinsabinsa dagiti wagas ken addang iti panagpatubo iti uong a nausar dagiti napagango a water hyacinth.

Umuna nga isagana dagiti materiales a mausar kas iti semilia ti Volvariella volvacea, ganagan a urea, napagango a water hyacinth, mushroom beds a naaramid manipud iti kawayan, paggalut, plastic a pagabbong ken ragadera a  panagsibog.

Sumaruno, putden iti sag-12 pulgada dagiti water hyacinth sa galutan iti tengnga no addan tallo a pulgada a kapuskolna. Iyuper dagitoy iti danum iti uneg ti 12 nga oras sa pagarimasaen dagitoy kalpasanna.

Maikatlo, isimpa ti pagmulaan sa ti mismon a panagmula. Pidipiden dagiti naisaganan a water hyacinth iti inaramid a mushroom bed agingga a maap-apan amin a pasetna. Kanawen ti urea a ganagan iti danum (3 a kutsara ti urea iti tunggal galon ti danum) sa isibog kadagiti naiyaplag a water hyacinth. Ikabil kalpasanna ti semilia iti kaaddayo a dua a pulgada. Mangurnos manen iti water hyacinth sa iparabaw tapno agbalin a maikadua a layer sa uliten ti proseso. Mabalin nga umabot iti innem a layer wenno patong ti aramiden. Apaman a maiplastar ti maudi a layer, warakiwakan pay maminsan iti semilia ti amin a paset sa abbongan iti nagputedan ti water hyacinth. Medio sedseden bassit tapno sigurado a dumket dagiti semilia ket dakdakkel ti gundawayna nga agtuboda.

Apaman a malpas ti panagmula, abbongan a naimbag dagitoy iti plastic tapno madanon ti kasapulan a temperatura (35-37 C), kasta met nga agtalinaed ti basa ti nagmulaan. Daytoy ti aw-awaganda iti incubation period.

Kalpasan ti 12-14 nga aldaw addan makita a nagtubo nga uong. Daytoy ti umuna a flushing. Alaen amin  dagitoy. Kalpasan manen ti lima nga aldaw sa adda agpakita nga uong wenno ti maikadua a flushing. Kastanto man met laengen ti maikatlo. Ti maikatlo ti kabassitan ti agtubo.

Napintas ngarud no padasen met dagiti kakailian ti agpatanor iti uong usar ti nadakamat a mula a perhuisio dagiti mangngalap ken agnaed iti igid dagiti karayan ken dadduma pay a bagi ti danum gapu  iti nadaras a panagaduda a pakaigapuan ti panagpatay dagiti lames ken layus. Rugianyo man ngarud ti mapan agisang-at iti water hyacinth ita a kalgaw ta ipadasyo met ti natakuatan dagiti taga-Vigan. Maaddaankayo la ngaruen iti kanayonan a pamastrekan, makatulongkayo pay a mangdalus kadagiti karayan ken waig iti lugaryo.#

Comments are closed.