Footer

KOMENTARIO: Paubing a paubing dagiti agsigsigarilio

Naalarma ti Departamento ti Salun-at gapu iti duktal a paubing a paubing dagiti naigamer iti sigarilio. Saanen  nga ang-angaw dagiti datos a nakalapda, nangruna unay ti DOH-Cordillera a numero unon iti intero a pagilian a kaaduan kadagiti agtutubo nga agsigsigarilio.

Iti datos ti sibubukel a Pilipinas, addan 46% nga agtutubo nga agsigsigarilio. Nangaton nga ilgat dayta a porsiento. Ngem ti nakaalarmaan unay ti DOH ti natakuatanda nga immabut iti 58% dagiti agtutubo iti Cordillera nga agsigsigarilio! Nangatngato iti 12% ngem iti national data. Sisasango la ket ngarud daytoy ahensia rehional iti dakkel a parikut.

Ta apay met itan a mapaspasamak ti kastoy kadagiti agtutubo iti kabambantayan a pakairamanan ti Siudad dagiti Saleng ken Tabuk? Adda la ketdi dakkel a rason daytoy a yaaduna a nasken a makita a dagus ken maidatagan iti solusion tapno maatipa wenno maikabassit ti bilang dagiti agtutubo a naigamer iti daytoy a bisio.

Ngem kasano? Dayta ti dakkel unay a kuestion a nasken nga ipaayan iti naan-anay a sungbat ken serioso a panagsukisok, ken nainget a panangamiris ken panagadal. Ta no saan a maipaayan iti solusion daytoy a problema, dakkel la ketdi a parikut ti salun-at ti pataudenna kadagiti agtutubo iti rehion.

Saan a mailaksid itoy a parikut ti mangay-aywan iti salun-at dagiti umili, ti DOH. Posible pay ti pannakababalaw daytoy nga ahensia gapu iti alegasion a kaawan ti ar-aramidenda wenno panagbaybay-ada para iti pannakasolbar daytoy a problema.

Ta ania ngamin aya ti sigarilio? Apay a nainget a supringen ti DOH iti panagusar iti daytoy?

Nainget a supringen ti DOH ti panagusar iti sigarilio ta daytoy ti maysa a kangrunaan a taudan dagiti nagduduma a sakit a makapatay. Saan a nasayaat iti salun-at ti sigarilio ta maipasidong iti narisgo a kasasaad ti asinoman nga agaramat. Iti panagsigarilio a  mabayag, tumaud dagiti nagduduma a rikriknaen wenno sagubanit a no saan a maagasan a dagus, daytoy ti kangrunaan a rason ti ipapatay.

Segun iti datos ti United Nations, rinibribu a tattao ti  matmatay maigapu iti panagsigarilioda. Maysa kadagiti dua a lifetime smokers ti matay itoy a makailuod a bisio. Ti rigatna, kagudua kadagitoy a matmatay ti pumusay a nakaub-ubing agsipud ta naalada iti sigarilio dagiti saksakitenda, nangnangruna dagiti nagduduma a kita ti kanser a kas iti bara, karabukob, puso ken dadduma pay. Narisgo pay para iti alta presion ta gapu iti maipauneg a tar ken nikotina nga isuda ti mangserra kadagiti ur-urat a daloyan ti dara. Kadagiti matmatay iti sakit ti puso, tallo kadagiti uppat a tao ti matay maigapu iti panagsigarilioda.

Nakakaalarman dayta a banag.

Daytoy ti kangrunaan a rason idi no apay a nainget la unay ti kampania ti DOH maikontra iti panagsigarilio kas iti “Yosi Kadiri” idi panawen ni Juan Flavier a kas sekretario. Ngem idi nagtugaw ni Flavier iti Senado, limmukay manen ti kampania kontra sigarilio. Ti makadakes, lalo nga immadu dagiti agsigsigarilio ket paubing-a-paubing ti edad dagitoy!

(Maigibusto)

Comments are closed.