Footer

Taraon ti Panunot: Nagapuanan ken Balligi (Umuna iti dua a paset)

Maysa kadagiti kaay-ayok a baliksen iti kolum a ‘Taraon ti Panunot’ ti maipapan iti nagapuanan ken balligi. Agduma ti kaipapananda. Agsupadi ken aggiddiat ti pakaiturongan tunggal maysa.

Nabaked unay nga ehemplo itoy a kaso ti nasao daydi Helen Hayes, US actress (1900 – 1993). Kuna daydi Ms. Hayes: My mother drew a distinction between achievement and success. She said that achievement is the knowledge that you have studied and worked hard and done the best that is in you. Success is being praised by others, and that’s nice, too, but not as important or satisfying. Always aim for achievement and forget about success (Ti nagapuanan ket maysa a sursuro nga inadalmo ken napasnek a trinabahom ken inaramidmo iti kasayaatan iti amin nga adda kenka. Iti sabali a bangir, ti balligi ket panagraem ken panagdayaw kenka dagiti dadduma, nasayaat met dayta, ngem saan a kasta kaimportante ken pakapnekan. Masapul a puntiriaen ti nagapuanan ken lipaten ti balligi).

Adu dagiti mangkamkamat ken agur-urnong iti balligi. Adu pay dagiti mangipannakkel iti balligida. Ngem agpatinggada laeng dita. Saan a masigurado a pannakapnekda. Saan nga umukuok iti kaunggan ti sabali ti balligida.

Saan a kas iti nagapuanan a nagtaud iti kaunggan ti ragsak a marikrikna. Sumalput iti kinatao ti magubuay a pannakapnek. Saan nga inted wenno impaay ti sabali. Nagtaud a mismo kenka dayta a pannakapnek. Isu a napatpateg. Ta sika a mismo ti nangaramid ken nakarikna iti kinaisangsangayanna. Dayta a kinaisangsangayan ti dinayaw ken impateg ti sabali nga isu ti pakalaglagipanda kenka ita ken iti agnanayon.

Ehemplotayo itoy a topiko daydi Eulogio Sasi, Jr. wenno ad-adda a maawagan iti ‘Tay Gipo iti Roxas, North Cotabato. Naisangsangayan daytoy a  mannalon ta napataudna ti dakkel a naganna kadagiti lima a kontinente iti lubong. Uray ngata no maungawen amin a nagbiag iti lubong iti agdama a panawen, addanto pay laeng a nakapreserba ti nagapuananna para kadagiti sumarsaruno a kaputotan. Dayta a nagapuananna ket rinaraem ken dinaydayaw ti sangalubongan.

Ngem saan unay nga am-ammo daytoy a mannalon iti pagilianna malaksid iti North Cotabato a lugarna ta napili a Most Outstanding Farmer Achiever ti Provincial Government of North Cotabato idi September 1, 1993. Ngem saan nga inkaskaso ti national government ti nagapuananna. Saan a naitaltalek. Adda met ketdi komendasion nga agpaay koma kenkuana iti Senado nga impila ni Senador Manuel “Lito” Lapid idi Marso 3, 2009 ngem nakapending pay laeng agingga ita.

Ngem binigbig ti sangalubongan  ti dakkel a nagapuananna. Pinadayawan ti pagilian ti Norway daytoy a mannalon bayat ti umuna a selebrasion ti Svalvard Global Seed idi Pebrero 26, 2008.

“Maysa kadagiti nakallalagip a timek,” kinuna ni Norway Minister of Agriculture and Food Lard Peder Brekk bayat ti kaunaan a global seed vault seminar nga inatenderan dagiti 150 a sangaili a nangirepresentar ti 33 a nasion iti lima a kontinente. Adda pay da Presidente ti European Community Jose Manuel Barrosso; Director General ti United Nations Food and Agriculture Organization Jacques Diouf; ken ni Nobel Peace Prize Laureate Dr. Wangari Maathai.

“He was a farmer who, despite having only four years of formal education, discovered a rice variety that proved to be high-yielding and pest resistant, the sample of which is among the thousands of seeds kept at the global seed vault,” kinuna  pay ni Minister Brekk.

Nangipaneknek nga uray nababa laeng ti nagteng nga adal (nagpatingga laeng iti Grade Four), adu dagiti inatiwna a nagraduar kadagiti unibersidad ken kolehio.

(Maigibusto)