Footer

SALAYSAY: Biogas digester technology: libre a pagluto babaen ti rugit ti baboy

No agtarakenka iti baboy, umanay a pangmismisuotan kenka dagiti kaarrubam ti madi nga angot nga aggapu iti kulongan dagiti tarakenmo a dinguen. No dadduma ireklamodaka pay iti barangay.

Saanton a problema ti kaadda iti angot ti kulongan ti tarakenmo a baboy. Babaen ti teknolohia nga inrugi ti University of Northern Philippines-Research and Development Office nga inawaganda iti Biogas Digester Technology, saanton nga agreklamo dagiti kaarrubam uray pay agtarakenka iti baboy. Apay ketdin a saan ket masolbar metten ti parikut ti madi nga angot? Ti imasna, maaddaanka payen iti libre nga LPG a paglutom iti inaldaw-aldaw. Makainutka pay iti gastos.

Ania aya daytoy a Biogas Digester Technology?

Ti Biogas Digester Technology ket isu ti panamagbalin nga enerhia ti gas wenno angin manipud iti rugit a maurnong iti piggery. Biogas ti  maysa a by-product manipud iti organiko a rugit ti baboy. Ti composition ti biogas: methane (CH4), 55-70%; carbon dioxide (CO2), 30-45%; hydrogen sulphide (H2S), 1-2%; nitrogen (N2), 0-1%; carbon monoxide (CO), traces; and oxygen (O2). Mabalin daytoy a paggapuan iti LPG a mausar a pagluto. Kas iti LPG, asul wenno kulay ube ti maris ti apoy manipud iti daytoy a teknolohia.

Idi 2008, babaen ti panangpondo ti Philippine Council for Agriculture Resources Research and Development (PCCARD) ken Ilocos Agriculture Resources Research and Development Consurtium (ILARRDEC), dinisenio da Dr. Alfredo Rabena, Engr. Mario Guzman, Engr. Norma Esguerra ken Dr. Manuel Bajet ti 8 cubic meter a digester a pakaipupokan ti gas ken 1.34 cubic meter waste receptacle a pakailasinan ti liquid effluent daytoy iti farm ni Maximo Rabanal ti Pantay Daya, Vigan City. Ni Mang Maximo ti nagbalin a farmer co-operator a nayat a mangipadas iti nasao a teknolohia iti pagtaraknanna iti 10-15 a baboy. Kasapulan ti minimum a 7 a baboy tapno adda umdas a mapataud a methane gas a mangsuplay iti mamitlo a panagluto iti maysa nga aldaw. No mapan met iti nangatngato a lebel ti energy conversion, mabalin a makapataud iti koriente manipud ditoy.

Segun ken ni Rabena, nakabusbosda iti P71,123 tapno malpas ti digester, waste receptacle ken dagiti tubo a kumamang iti gas stove a naipuesto iti kusina da Mang Maximo. Masapul ngamin ti napintas ken puro a pannakapalitada ti kongreto a digester tapno agpaut ken malapdan ti posible nga ibebettakna no sumngaw ti gas manipud ditoy. Liniklikanda met ti agusar iti tubo a naaramid manipud iti nickel wenno chrome gapu ta adu a chemical reactions ti maparnuay a mabalin a mangpababa iti biag dagiti tubo ken mangpabayag iti pannakapataud ti methane gas ken sulfur disulfide. Umabot iti 50 a tawen ti kapaut daytoy no la ketdi standard ti pannakaaramidna.

Kinuna ni Rabena a rumbeng a kumonsulta dagiti agpaaramid kadagiti eksperto sakbay ti panangisayangkat iti proyekto.

Iti panangilawlawag ni Dr. Rabena, umabot iti makabulan kalpasan a maipan ti digester  santo makapataud iti gas ti rugit. No kayat met a nadardaras ti panagrupsa ti rugit, mabalin ti agusar iti initiators wenno microorganisms a mangpadaras iti pannakarunot ti rugit. Babaen itoy, umabot laengen iti nasurok dua a lawas agingga iti tallo a lawas sakbay nga adda mapataud a gas manipud iti digester. Malaksid a saankan a gumatang iti paglutom iti inaldaw, mabalin payen a pagnegosiom ta ditoyen ti paglutuam iti bagnet wenno longganisa a para lako. Additional product value, kuna ti Department of Trade and Industry.

Saan laeng a ti libre nga LPG ti benepisio a maala manipud iti daytoy a teknolohia. Kas naibaga itay, mailasin ti danum a partena ket daytoy ti mabalin nga isibog kadagiti mula a nateng  kas iti sili, tarong, paria ken dadduma pay kas organiko a ganagan. Nanginngina ti presio dagiti organically produced vegetables ta pagaayat a gatangen dagiti consumers aglalo kadagiti health conscious.

“No adukayo nga agtartaraken iti baboy iti lugaryo, mabalinyo met ti mangipasdek iti centralized digester tapno ditoy a maurnong amin a rugit. Babaen ti kastoy a wagas, makainut iti gastos ti pagluto ti sangakarrubaan ken makatulong pay iti pannakalapped ti dakes nga epekto ti panagbaliw ti panawen ta malapdan ti panagwaras ti makasabidong a gas iti angin ken saanen nga agpukan iti kayo a pagtungo,” kinuna ti mangidaulo iti UNP Research and Development Office.

Sakbay a naipasdek ti biogas digester iti piggery ni Mang Maximo, makaus-usar ti pamiliana iti maysa a tangke ti LPG a paglutoda iti uneg laeng ti 20 nga aldaw. Nalawag ngarud a dakkel ti nainutda idi rugiandan nga usaren a pagluto ti gas manipud iti biogas digester.

Kinuna ni Mang Maximo nga idi idiaya ti UNP ti panagbalinna a farmer-cooperator ti nasao proyekto, saan a nagpangadua a nangawat ta ammona a makatulong daytoy kenkuana tapno maawan ti parikutna iti madi nga angot malaksid a dumakkel ti kitaenna iti panagtarakenna iti baboy.

“Agyamanak iti panangitalek kaniak ti UNP iti daytoy a proyekto. Kadagiti padak nga agtartaraken iti baboy, padasenda koma  daytoy tapno mariknada met ti nam-ay nga ipaay daytoy a proyekto kadakuada,” kinuna ni Mang Maximo.#

Comments are closed.