Footer

Kumari, agannad iti makasabidong a ramit-eskuela

ITOY a panagseserrek, nagballaag ti Ecowaste Coalition, grupo a mangkitkita iti pakaseknan ti salun-at,  kadagiti nagannak iti panagbalbaliw ti klima ti lubong ken ti isyo iti kemikal wenno dagiti makasabidong, nga innem kadagiti 11 a ramit dagiti ubbing iti panagbasada a kas koma iti lapis, notbuk, krayola, ay-ayam, ken dadduma pay, ti addaan iti nangato a level ti lead.

Pagrukopen ti lead dagiti urat ken ti kadaksan, dadaelenna amin a paset ti bagi gapu iti nangato nga imetna a sabidong. Sigurado a ditay’ kayat a mapasamak dayta kadagiti annaktayo.

Iti report ti Ecowaste Coalition babaen ken ni Chin-Chin Gutierez, nalatak nga aktres, mabalin a dagitoy met la nga ay-ayam ti mangirissing kadatayo ken ni beybi no ditay’ maaluadan!

No malagiptayo,  nagballaag ti Department of Health (DOH) itay napan a tawen iti risgo nga itden dagitoy nga ay-ayam kadagiti ipatpategtay’ nga annak. Kinapudnona, naikkat iti merkado dagiti dadduma nga ay-ayam ta natakuatan a makasabidong dagitoy.

Sa ita, adtoy manen ti isyo ket dagiti pay met kasapulan dagiti annaktayo iti panagbasada ti addaan iti ramen a lead.

Iti naaramid a panangtesting kadagitoy a ramit-eskuela (napartuat ditoy pagiliantayo) idiay Unibersidad ti Cincinnati, Ohio, USA, rimmuar a  ti namaris a jigsaw puzzle nga aramid ti maysa a kompania idiay Cebu ket addaan iti lead a 6,039 agingga iti 45,671 parts per million (ppm). Ti normal a level ti lead a kabaelan ti bagi a sagrapen nga awan dakes nga epektona ket umabot laeng iti 90 ppm.

Kaaduan a naaramid iti plastik dagiti ay-ayam dagiti annaktayo. Ket no plastik kunatayo, naaramid daytoy manipud iti polyvinyl chloride (PVC).  Natakuatan nga addaan dagitoy a PVC iti phtalates (thalates), maysa a kemikal a mailalaok tapno lumamuyot ti ay-ayam ket ad-adda a makaay-ayo kadagiti ubbing. Ti dakesna, daytoy a kemikal ti mangparnuay iti sakit iti kidney, dalem, angkit, kanser, ken pakapsutenna ti immune wenno ti natural a panglaban ti bagi kadagiti umatake a sakit. Nangruna la ket ngaruden no nalaokan pay iti lead.

Nasuroken a 40 a tawen a maus-usar ti PVC iti panagaramidan ti ay-ayam.  Nalagda ngamin daytoy. Nalaka pay a dalusan ti produkto a pakaaramatan itoy,  ken nalaka a pormaen iti kayat a disenio.

Segun ken ni Dra. Bessie Antonio ti East Avenue Medical Center, ti pannakayekspos dagiti annaktayo iti lead, mangibunga iti pannakadadael ti utek, nababa nga IQ, naginad a panagdur-as ti ubing (iti panagbasa wenno panangawat kadagiti maisuro kenkuana) ken mabalin a managsaksakit iti masakbayan.

Malagip pay nga idi pay Disiembre 1999, impawilen ti Europian Union ti pannakausar ti phthalates iti ania man a produkto a nairanta a para ubbing. Nain-inget pay a naipatungpal daytoy a linteg itay Enero 17.

Akuen ketdi dagiti otoridad ti salun-at a narigat a maammuan dagiti ay-ayam a naaramid iti PVC wenno nalaokan iti lead. Irekrekomendada ti panangkitatay’ koma a naimbag ti gatangen nga ay-ayam wenno ramit ni beybi. No adda markana a vinyl, V wenno 3, dimon gatangen ti ay-ayam. Bay-amon nga agsangit ni beybi ngem ti maisebba ti salun-atna.

Saan laeng a dagiti mabalin nga isakmol ni Beybi ti delikado. Uray pay dagiti kunaentayo a makaited iti liwliwa babaen ti uni kas koma ti pluta a naaramid iti plastik, wenno ti selposelpon, ken dagiti pagkulay kas iti krayola.

Tapno ngarud maprotektarantayo ni beybi,  agbalintay koma a responsible a nagannak. Adtoy ti sumagmamano nga aramiden tapno mailikliktay’ iti disgrasia dagiti annaktayo:

1. Kitaem a nalaing ti label.

2. Siguraduem amin a paset ti ay-ayam a nasayaat ti pannakaipuesto wenno pannakaikabitda.

3. Kitaem no addaan daytoy iti natadem nga iking a mabalin a makasugat iti anakmo.

4. Kitaem dagiti annuroten iti ay-ayam.

5. Ibelleng a dagus dagiti naibungon a plastik iti ginatang nga ay-ayam.

6. Liklikam ti gumatang kadagiti makaparnuay iti pudot.

7. Piliem dagiti ay-ayam a maibagay iti edad ti anakmo.

8.  Birokem ti naimarka a NON-TOXIC.

9. No sumabat iti agong ti angotna dayta a ramit, dimon gatangen. Sigurado a nangato ti imetna a lead.

Ibalakad pay dagiti eksperto a kitaentayo koma a kanayon dagiti annaktayo. Namaymayat nga amang nga awan maobratayo iti agmalem ngem ti maisakripisio dagiti ipatpategtayo nga annak.

Ngarud, kabayatan nga awan ti naan-anay a kabaelan ti gobierno a mangeksamen amin kadagiti agruruar a ramramit wenno ay-ayam dagiti annaktayo—no dagitoy ket makasamal wenno saan—akmentay’ koma ti rebbengentayo a nagannak. Agbalintay’ a naridam wenno managsukisok. Saan a gapu ta nalaka ti produkto, sige gatangentayon a para kadagiti annaktayo.#