Footer

Nasipnget iti Likudan ti Rehas

Komentario ni  Melvin Bandonil

 

Addan iti likudan ti nabengbeng a rehas ti New Bilibid Prison ni Gen. Carlos Garcia. Maysa a pammaneknek nga aggargaraw ken kumugkugtar pay laeng ti linteg. Saan a masaksakit wenno iti nadagdagsen a panirigan, saan a dagiti laeng babassit nga ikan ti kabaelanna a kemmegen, kas iti napalabas  a nagbalin laeng a pabuya de sarsuela dagiti naidatagan iti asunto a kalpasan nga impaag ti apuy, in-inut a napukaw ti asuk.

Ngem naikarsel ti heneral kalpasan iti nasalimuot a diskusion ti nagduduma a nakaidarumanna. Saan a ti kaso a plunder ti nakaibaludanna no di ket panaglabsing iti Articles of War 96 – conduct unbecoming an officer and a gentleman, ken Articles of War 97 – conduct prejudicial to good order and military discipline, gapu iti dina panangideklara ti pudno a sanikuana (assets) ken saanna a panangilanad a maysa a green-card holder wenno permanent-resident status iti USA.

Kalpasan ti lima a tawen pannakadengngeg ti kasona, ikaronan iti dua a tawen ti nagbasolanna.

Ngem mamatikami unay nga adda la ketdi dadakkel nga ikan iti likudan ti saan pay laeng a nakedngan a kasona a plunder. A dagiti kasona a panaglabsing iti articles of war ket sabali pay a kita ti panangilinged iti kinapudno wenno panangabbong-panangkalub iti agal-alingasaw nga angot ti basura a mismisuotan ti gimong.

Praktis kadi ken karaman a disiplina iti AFP ti makunkuna a ‘what you see, what you hear, leave it here?’ Awan ti nakita, awan ti nangngeg. Ta kalpasan a simrek iti inaladan, innannugot metten ti amin a daytoy ti linabag ti panagbiag.  Praktis ken disiplina a nangrugi idi pay la angged (time immemorial).

Kadagiti saan a nakaibtur, ti pananggibus iti bukodda a biag ti napanunotda a sanggiran; ngem saanda ketdi nga inrakurak ti kinapudno. Rasonda ti propesion a sinapataanda ken tapno saan nga isuda ti pagtaudan ti pannakarebba ti pundasion. Kinammetda daytoy a sanggiran a kas urbon a sakripisio tapno saan a marpuog ti sistema ti organisasion a nadanonanda.

Daytoy a praktis ken disiplina ket narikut ken nasalimuot unay a duparen ta iti panangkalkal ti kinapudno, adu dagiti matakuatan nga alintatao ti kinapudno; matakuatan dagiti sumagmamano pay a nagaramat pay iti kabal a pinangabbongda iti kinaasinoda, dagiti dadakkel nga ikan a makitkita a taudan ti panagkalasawan ti gimong.

No ikumpara ti sistema ditoy pagiliantayo iti sistema dagiti pagilian nga addaan iti napudno a panagserbi iti pagilianda ken mangsaluad kadagiti umilida, adayo a lugar ti ayantayo ta adda nga agrekrekurida iti saan a maitutop a dana. Daytoy a praktis ket namunganay iti saan a kinapudno a panagserbi, a nangrugi pay laeng idi un-unana.

Nagbalinen a kultura idi agangay – nagbaliktad ti amin, ta kabayatan a ti kannawan nga ima pappapintasenna ti imahe ti rupa iti espeho, nalimed met ti tignay ti kannigid a mangpabungkong ti bulsa. No ania daydiay rumbeng nga itakder ket saan nga isu ti masurot.

Ngem saan a lagidawen a mammaminsan ti nariingan a sistema ta addan dayta a naibudi iti lasag ti puli – gapu iti nagduduma a bunga ti nagpasaran iti napalabas, nangruna la unay ti nagduduma a kolonisasion. Ti nagpasaran ket naigameren iti kinaasino ket limmansad iti laslasag.

Pagarigan laengen, nangrugitayo iti makuna nga agwaywayas a gobierno ngem iti panaglabas ti panawen, naduktalan ti amin a pannakailako ti pagilian para iti bukod a pagimbagan. Ket maipalnaaw asinoman a tubeng iti gawat. Ammo ti kaadduan a makaammo iti pakasaritaan wenno history daytoy. Ti history ket ibagana ti amin.

Saan nga agbiddut, saan nga agkusit ti kinapudno.

Ket agingga nga awan ti tumakder a nabileg a mangbinor iti killo wenno iti naikari a panagbalbaliw, a kas iti panagbalbaliw ti pagilian ti Singapore ken dadduma pay a nasion, agtultuloy latta ti daan a praktis ken sistema a nariingan.

Ing-ingpenmi a maaringan ken karaman koma ti pagilian iti panagbalbaliw a kas iti panagbalbaliw dagiti nasion iti Middle East. Iti likudan ti rehas, maaninag dagiti anniniwan ti panagbalbaliw, ngem saan pay laeng a masirayan ti agtangkayag nga init, ta liningdan dagiti adu a nangisit nga anniniwan.

Urayentayo no asino ti tumakder iti sanguanan – no adda pay ken saan pay a dimmanon iti gimong ti panagngangabit.

Di pay makakikit wenno tipping laeng iti dakdakkel a kinapudno ti kaso ni Gen. Garcia a nasken koma a marippuog tapno maragpat ti kalkalikaguman a naan-anay a panagbalbaliw.#