Footer

Ti adal nga insangbay ni Sendong (Maudi a paset)

Komentario ni Jobert M. Pacnis

 

Ngem duapulon a tawen manipud idi. Ket no nagkuti koma ti amin idi, di kad’ dadakkel itan dagiti nasao a kayo. Dakkel koma itan dagitoy a katulongan a mangtiped kadagiti didigra nga isangbay ti pannakaabuso ti nakaparsuan. Ngem ania ngarud, naigalad metten kadatayo ti tungtungkua. Sa ita, tinnudo ketdi no asino dagiti rumbeng a mapabasol. Nagalas a galad!

Pagpiaanna ketdi, naigalad met kadatayo a Pinoy ti kinamanagtulong. Itoy a napasamak idiay Mindanao, layus manen dagiti simmangpet ken agsangsangpet pay laeng a tulong (kas iti napasamak idiay Japon idi nagingginedda a nagaluyoanna). Iti kallabes a Paskua, adu dagiti saanen a nagsagana iti kasta la unay tapno itulongda laengen kadagiti nadidigra. Makakulding iti rikna ti inaramid ti maysa nga ubing nga intulongna kadagiti biktima ti layus dagiti sensilio a nabayag nga inurnongna iti alkansia a para koma kadagiti gatangenna a para kenkuana iti Paskua.

Daytoy koma a kinamanagtulongtayo ti aramatentayo tapno maalawtayo ti agsungsung-aben a nakaparsuaan. Ayna, di kad’ nagsayaat!

Pasamak daytoy a pagsarmingantayo amin. Saan ket koma a dayta agpipinnabasol ti ubraentayo.

Daytoy koma a pagteng, riingenna koma met ti amin tapno gesdanen ti panangabuso iti nakaparsuaan. Maisardeng koman dagiti panag-logging, panagminas (aglalo kadagiti ili iti Tanap). Saanen nga urayen a mapasamak manen ti sabali pay a didigra sakbay nga agkutitayo.

Seknan koma metten iti konsensia dagiti mangidadaulo kadatayo. Isuda dagiti kangrunaan a makagapu dagitoy a pasamak.

Ditoy Tanap, saan a mailimed ti kanayon a pannakalayus dagiti ili a madalanan ti Karayan Cagayan. Ta apay? Awanen ti kayo kadagiti kabambantayan. Bassit laeng a tudo, addaytan ti sangataaw a danum. Itoy laeng  pannakapasamak ti trahedia idiay Mindanao, nalayus manen dagiti nasao nga ili iti Tanap gapu iti masagsaginnit laeng a tudo.

Ngem ti nakakalkaldaang ita ditoy a paset, kannigid-kannawan dagiti panagminas.

Makapasuron daytoy ta iti maysa a session (a naitelebays) dagiti opisial, inaklonda a dida pay gayam ammo no kaano a makuna nga small scale wenno large scale ti panagminas. Small scale kano dagiti inaprobaranda. Ngem barko met ti agbumbunag kadagiti naminas a magnetite iti igid ti baybay ken karayan.

Kasapulan ti naiget a panagbantaytayo, kuna ketdin dagitoy nga opisial.

Inaprobaranda pay la ngarud dagita nga small scale (a large scale met gayam ti operasionda) a panagminas no mismo a nagtaud kadakuadan a dida pay ammo ti makuna a large wenno small scale.

Itay nabiit, bassit laeng a damag ti pinarnuay ti pannakarneb ti barko a pagiluglugananda kadagiti naminasda. Kasla dagiti biktima idiay Mindanao a nagaburan. Ta apay ngata? Narigat ti agsasao.

Ketdi, naragsakan dagiti maseknan nga umili itoy a pannakarneb ti nasao a barko a mangitaltalaw kadagiti daratda a mangkurkurikor iti pundasionda iti layus.

Saan nga ipalubos ti Apo daytoy a pannakaitalaw dagitoy daratmi, kinunada.

Ala, sapay la koma ta agsardengen dagitoy nga aramid. Saan koman nga urayen pay ti sabali manen a trahedia sakbay nga agkutitayo.

Maseknan ti amin itoy a pasamak. Rugiantay’ koma iti uray bassit laeng nga inisiatibotayo ti pannakasalbar ti nakaparsuaan. Mulaantayo itan dagiti agkakalaegan a bambantay wenno dagdaga iti aglawlawtayo. Maaddaan koma iti ngipen dagiti opisial tapno aramidenda dagiti obligasionda.

Ngem no awan latta, ta lumabas laeng kadagiti matatayo dagitoy a pasamak, padaanantayo latta ngaruden ti sabali pay a didigra. Padaanantayo lattan ti sabali pay a leksion nga ipaay ti sabali pay a Sendong.#