Footer

Mother’s Day: aldaw a panangbigbig iti kinapateg ti ina

Salaysay ni Ma. Theresa B. Santos

 

APAY  nga adda  Mother’s Day, kunam ngata?

Makunami met: no ti tawen ket addaan iti 365 nga aldaw,  maikanatad laeng ti kinaadda ti maysa a naisangsangayan nga aldaw a nairanta a para laeng iti patpatgen nga ina.

Rumbeng laeng nga isangrattayo ti maysa nga aldaw nga agpaay iti inatayo. Ta awantayo itoy a biag no awan ti inatayo. Ta inatayo ti nakautangantayo iti biag.

Ti inatayo ti kaunaan a titsertayo.

Ti inatayo ti managayat nga ima a mangbatak kadatayo no maitublak-tayo.

Ti inatayo ti salaknibtayo iti panawen ti peggad.

Ti inatayo ti ulestayo iti nalam-ek a parbangon lalo idi maladaga ken ubingtayo.

Isu ti kamangtayo no adda ti parikuttayo.

Ti kaunaan a mamagbaga no nagbidduttayo iti taltaluntonen iti dana ti biag.

Kasano a naaddaan ti Mother’s day celebration?

Adu dagiti nasion ti mangselebrar iti Mother’s Day. Uray datayo a Pinoy, no dumteng ti kastoy nga aldaw, ikkantayo met ti panagyaman ti inatayo ken da lola ken angket gapu iti panangtaripatoda kadatayo idi ubbingtayo.

Nangrugi daytoy a selebrasion idi pay laeng un-unana wenno kadagiti kaunaan nga spring festivals.

Iti Greek mythology, ni Rhea ti maaw-awagan iti maternal goddess. Asawa ni Cronus. Ni Rhea ti ina dagiti amin a diosen ken diosa.

Iti duog a mitolohia dagiti Romans, iruknoyda daytoy nga aldaw iti diosa dagiti ina wenno ina dagiti diosa ken diosen nga isu ni Cybele. Agpaut iti 3-4 nga aldaw ti selebrasion a nakasentro iti panagsubalit ken pananglagip iti panangpadakkel-panang-taripato ti ina ti/kadagiti anakna.

Sadiay England, nangrugi daytoy idi 1600s. Awaganda daytoy iti Mothering Sunday, nga agtinnag wenno agpetsa iti maikapat a Domingo kalpasan ti Nangina nga Aldaw.

Sadiay met United States, ti kaunaan a nangisingasing ti pannakaadda iti Mother’s Day ket ni Juia Ward Howe idi 1872. Ngem, maysa a babai a saan a nagbalin nga ina ti nangidaulo iti pannakapaadda ti Mother’s Day iti US, ni Anna Jarvis. Rinugianna ti seremonia idi 1907 sadiay Grafton, West Virginia, kas panangidayawna iti inana. Kalpasanna, indauluanna ti kampania iti pannakapaadda ti Naisangsangayan nga Aldaw dagiti Inna.

Ti estado ti Virginia ti kaunaan a naaddaan iti holiday. Sa ti sibubukel a US idi indeklara ni President Wilson a kada maikadua a Domingo ti Mayo ti panangselebrar itoy.

Napasamak daytoy idi 1914. Ti carnation ti sabong a napili kadaytoy a holiday wenno selebrasion ta isu ti sumisimbolo iti maysa nga ina.

Iti agdama, nabingayen dagiti dua a maris ti carnation: no puraw a sabong ti carnation, isimbolona ti natay nga ina, idinto ta ti nalabaga ket sibibiag pay laeng nga ina. Di nagbayag, nakomersialismo daytoy. Isu nga idi 1923, nangipila iti lawsuit wenno darum ni Jarvis iti kaaldawan a mismo ti Mother’s day.

Iti agdama, uray no  sinerreken ti komersialismo ti Aldaw ti Ina, saantayo latta met a malipatan a kablaawan ti inatayo iti naimbag nga aldaw wenno Mother’s Day. Wenno saan, lagipentay dagiti namaris nga aldawtayo iti sidong ti nakautangantayo iti biag.

Ita a panawen, maselebraran ti Mother’s Day iti adu a nasion iti lubong iti maikadua a Domingo ti Mayo.

Ken ni inang – mmuuuuahhhhh!!!

Kadagiti amin nga ina: Happy Mother’s Day!

Comments are closed.