Footer

Terorismo: aliaw ken kinadamsak ti isangbayna (Maikatlo a paset)

Komentario ni Melvin Bandonil

 

 

2. Ti religious terrorists- isuda dagitoy dagiti mangar-aramat iti nabayolente a wagas para iti bukodda a panggep. Ipettengda wenno ibagada nga amin nga addangda ken wagasda a nabayolente ket  maysa nga akem ti asinoman a kameng. Ipettengda a dagiti aramidda (uray no nabayolente la unay ken pakatayan ken pakadangran ti adu a katao) ket maysa a diktar wenno mandar ti ibilangda a dios.

Nagduduma ketdi ti nagtaudan dagitoy a religious terrorists. Adda nagtaud manipud kadagiti kangrunaan a relihion idinto ta adda met dagiti nagtaud kadagiti babassit laeng a kulto wenno sekta-pammati. Napartak la unay ti panagadu daytoy a klase ti terorismo. Kadagiti saanda a kapammati ti target wenno kangrunaan a pangipakatanda iti riribuk. Nupay kasta, naisupadi ketdi ti inaramid ti numero uno a religious terrorist ti Iraq a ni Abu Musabal-Sarqawi ta binombana ti mosque dagiti kapammatina tapno laeng mapabasol dagiti saanda a kapammati nga agar-aramid iti saan a makatao a wagas iti panangpasardeng no di pay ket panangtiped iti panggep dagiti militante nga Islam. Dagitoy dagiti ehemplo dagiti religious terrorist: ti al-Qaeda network ni Osama Bin Laden; ti Palestinian Sunni Muslim Organization; Hamas iti Lebanon; Hezbolla iti Lebanon Shiite, Israeli extremist ni Baruch Goldstein (a nangmasinggan kadagiti Muslim nga agkarkararag iti uneg ti mosque ti Hebron idi 1994); ti Jewish group ni Rabbi Meir Kahane; ti Yigal Amir a nangpapatay ken ni Prime Minister Yitsak Rabin ti Israel idi 1995; ti American White Supremacist militias – nga awan ti sabali a panggepda no di agpapatay kadagiti saanda a kamarmaris ta ipettengda dagitoy a dagiti laeng addaan iti kudil a puraw ti kangatuan a klase ti tao. Kadagiti kulto, nalatak unay ti Aum Shinrikyo doomsday cult ti Japan nga isuda ti responsible iti pannakapabettak ti Japan subway babaen ti maysa kadagiti maiparparit a bomba wenno chemical weapons, ti sarin gas. Iti pagiliantayo, maibilang dagiti Abu Sayyaf ta karamanda iti network ni Osama Bin Laden nga al-Qaeda.

 

3. Ti state sponsored terrorism –  Kadagiti dadduma, maysa daytoy a paset ti foreign policy tools babaen ti panagaramat kadagiti guns for hire wenno iti terminotayo a Pinoy, goons for hire. Iti pagilian, adda dagiti sumagmamamno a mapagduaduaan nga aramid a naitudo a ti mismo a gobierno ti isponsor kadayta nga aramid. No pudno ti sasawen ken argumento dagiti Oakwood mutineers, ti Davao bombings ket maysa dayta nga ehemplo ti state-sponsored terrorism. Nagkaadu ti private armies dagiti politiko nga awan ti sabali a panggepda no di mangbutbuteng ken mangaramid iti pakadaksan dagiti inosente a sibilian para iti bukodda a panggep. Kadagiti nagduduma pay a kulto (a kas iti Tadtad, Pulahan ken kaarngina) a simmari iti pudno a panggep wenno akemda, ti counter terrorism. Ngem ti panangaramatda iti akemda a pakairurumenan dagiti inosente a sibilian ket kabilang met daytoy a klase ti terorismo. Iti lubong nalatak dagitoy a grupo a mangiwaywayat iti state-sponsored terrorism: Japanese Red Army (kinontrata ti Libya); Abu Nidal Organization (kinontrata ti Cuba, Iraq, Libya, North Korea, Sudan ken Syria); maibilang met daytoy ti Hezbollah ti Iran, ti Abu Sayyaf ti Pilipinas ken ti Taliban iti Afghanistan (ta ti al-Qaida network ti mangit-ited ti gastosenda).

4. Ti left-wing terrorism – awan sabali a panggep dagitoy no di ti panangrippuog iti kapitalismo ket maisukat ti komunismo. Karaman nga aramid dagiti left-wing ti panagbomba, kidnapping, pammapatay, panagdawat iti kuarta kadagiti negosiante (nga awaganda iti revolutionary tax), mangidaulo kadagiti social unrest ken civil disobedience.

5. Ti right-wing terrorism – ti kabassitan amin a grupo ngem napeggadda. Iti ballasiw taaw, konektado dagitoy iti neo-Nazi iti lumaud. Maysa kadagiti grupo daytoy ti neofacist a mangatakar kadagiti imigrante ken refugees iti lugar a nagtaud iti third world wenno developing countries. Dagitoy dagiti makunkuna a terorista a racist ken anti-Semitic.

6. Ti anarchist terrorism – kangrunaan a panggepna ti panangribbuotda iti establisadon a gobierno babaen ti panangpapatayda kadagiti nangangato nga opisial ti gobierno sada riribuken dayta a gobierno wenno nasion tapno mapataud ti anarkia. Naglatak daytoy a klase ti terorismo idi 1870 agingga iti 1920.
Ti Al-Qaeda

 

Base ti kayat a sawen ti Al-Qaeda, maysa nga Arabo a balikas.

Maysa nga international terrorist network ni Osama bin Laden ti Al-Qaeda. Addaan ti pannakaisukat ti Islamic Fundamental Government kadagiti amin a nasion iti lumaud.

Kalpasan ti Setiembre 11, 2001 a panagbomba iti World Trade Center ken ti Pentagon, ginubat ti America ti Afghanistan tapno dadaelenna ti base ti Al-Qaeda ken ti panangribbuotna iti Islamic Fundamentalist government ti Taliban. Ngem inampon dagiti nasion nga addaan met iti Islamic fundamentalist government ni Osama Bin Laden.

(Adda tuloyna)