Footer

Ti dangadang kontra panagsigarilio

Nasurok a 17 million dagiti Filipino nga agsigsigarilio, daytoy ti resulta ti panagadal ti 2009 Philippine Global Adult Tobacco Survey (GATS) no mano ti dagup amin dagiti agsigsigarilio iti pagilian. Napateg ngamin unay ti datos dagiti agsigsigarilio tapno masakbayan dagiti agrebbeng iti salun-at ti posible a bilang dagiti agsagaba wenno matay iti sakit nga agtaud iti panagsigarilioda ken masirmatada a nalaing ti kasayaatan nga aramiden tapno maikabassit wenno malapdan ti pannakailuod dagiti umili itoy a bisio. Ti panangiliklik iti sakit ken posible a nasapa nga ipapatay ti kangrunaan a rason ti surbey.

Ti rigatna, natakuatan iti dayta a surbey ti GATS nga addaan ti pagilian iti 17.5 a porsiento nga agsigsigarilio nga ubbing nga agedad iti 13-15, pammaneknek a pimmayso ti ballaag idi a paubing a paubing dagiti nailuod itoy a bisio.

Apagsagpat pay laeng iti kinaagtutubo dagitoy, addada pay laeng iti sekundaria. Agatsinuso a makunkuna. Awananda pay laeng iti naan-anay a nakem. Adu kadakuada ti nairayrayo laeng kadagiti kapatadanda wenno barkada. Addada pay laeng iti agpang a mangpadas iti aniaman a kabarbaro a banag a dida napadasan. Dagiti dadduma, pinadasda gapu iti durog ken bilin dagiti kabarkadada.

Serioso ken aktibo a pannakibadang dagiti amin nga eskuelaan babaen ti panangiyadalda a makadakes iti salun-at ti panagsigarilio ti makita a solusion iti daytoy a problema.

Ta makasennaay nga imatangan ti ubing nga agedad sangapulo ket tallo nga addda iggemna a sigarilio ken agipugpug-aw iti asuk, imbes nga iggemna koma ti libro wenno kuaderno wenno adda iti uneg ti audio visual room/computer room nga agres-research iti leksionna. No sirmataen, nalidem ti masirmata a masakbayan dagitoy nga ubbing.

Nupay adda ti Republic Act 9211 wenno Tobacco Regulation Act of 2003 a mangiparparit iti panagsigarilio kadagiti eskuelaan iti primary, secondary ken iti tertiary schools, adu ti saan a mangitaltalek iti daytoy a linteg. Karaman iti linteg a maiparit ti aglako iti sangagasut a metro iti eskuelaan, public playground ken dadduma a pasilidad nga ayuyang dagiti ubbing.

Ngem iti panagpaliiwtayo, uray iti asideg ti ruangan dagiti eskuelaan, adda dagiti aglaklako iti sigarilio. Agpuesto pay dagiti aglaklako iti tingi-tingi a sigarilio wenno ambulant vendors a takatak boys (aglako iti sigarilio ken kendi), iti maudaodan dagiti estudiante.

Iti daytoy a punto, ti eskuelaan, dagiti mismo a nagannak, ken uray ti gobierno local ket nasken wenno nasisita nga aramidenda ti biangda tapno agballigi ti anti-smoking campaign iti eskuelaan. No awan ti serioso nga addangda kontra itoy, ekspektaren nga iti sumaruno a panagsukisok ken panagadal maipapan iti panagsigarilio ket lomobo ti datos.

Iti napalabas a tallo a tawen, ti nangiyetnagen ti Department of Education iti tallo nga agsasaruno a pammilin tapno maipasigurado iti pannakaipatungpal ti ti RA 9211. Ngem iti laksid itoy adu pay laeng dagiti estudiante a makitkita nga aglabsing iti daytoy a pammilin.

Dagitoy man dagiti pammilin ti DepEd: Department Order No. 73, Series of 2010, the ‘Smoking Ban in Public Schools’ a naipaulog idi Mayo 28, 2010; ti DepEd Memorandum No. 124, Series of 2011, ‘Integrating the Anti-Smoking Campaign in the Oplan Balik-Eskwela Program, a naisyo idi Mayo 31, 2011, ken; ti Department Order Number 6, Series of 2012 nga inyisyo ni Education Secretary Armin Luistro – ti order a napauluan iti “Guidelines on the Adoption and Implementation of Public Health Policies on Tobacco Control and Protection against Tobacco Industry Interference.”

Dayta Tobacco Industry Interference ti sisibiag a lapped ti panggep. Ta no kasano iti regget ti DepEd, dagiti nagannak ken dadduma pay a tumultulong itoy, kasta met ti regget ti tobacco industry nangruna dagiti manufacturers a mangidur-as iti bukodda a produkto.

Itoy a kaso, adayo pay nga aglawag ti nainget a kampania maikontra iti panagsigarilio.#             

Comments are closed.