Footer

EDITORIAL: Ti Rupa Ti Masakbayan

Saanen nga ang-angaw ti panagadu dagiti ubbing ken agtutubo a saan nga agis-iskuela. Nadaras unay ti yaaduda. Ammuen koma no ania ti rason a naawananda iti reresgaan a saan nga agiskuela. Maikkan koma iti solusion no kasano a matulongan dagiti agessem ngem saan a kabaelan dagiti nagannak nga ibaon ida iti eskuelaan gapu iti kasasaadda iti biag. Iti kaadu ti bilangda, iladawanna a saan a nasirnaat ti klase ti gimong a paggarawan iti masakbayan. Saan a naipangag ti kinapateg ti insawang ti nailian a bannuar a dagiti agtutubo ti namnama ti pagilian.

Iti uneg ti napalabas a siam a tawen, nagbalin a 6.2 milion ti bilang dagiti saan nga agis-eskuela manipud iti 1.4 million, segun iti data ti NSO.

Nangatngato ti bilangda iti data iti panagadal ti 2002 Annual Poverty Indicators Survey. Segun iti data ti panagadal, agtawen iti 6 agingga iti 24 dagitoy nga agtutubo a nailaksid iti eskuelaan ken kinaimbag nga itden ti edukasion.

Laglagipen koma a dagiti ub-ubbing ken agtutubo ti kangrunaan a taudan ti socio-economic development and technological innovations iti masakbayan. Isu a kangrunaan koma nga ipaayan ida iti edukasion tapno ad-adda pay a maragpat ti ingpen a panagdur-as. Dakkel la ketdi ti maipaay ti national growth  nga apag no maikkan dagitoy iti edukasion. No awan ti edukasion awan ti solusion kadagiti parikut ti gimong.

No maiyaw-awan iti dana ti biag ti dakkel a bilang dagiti saan a sumsumrek iti eskuelaan dakkel a buong ti ulo ti sanguen ti gobierno iti masakbayan. Lalo nga agraira dagiti nagduduma a bisio. Nariribuk a biag ti maanninawan iti gimong a nailuod iti bisio nangruna iti droga.

Nasken koma a pagtuonan iti imatang daytoy a banag. Nasken a mabalbaliwan wenno mangabaruanan daytoy a tignay ti gimong. Nasken nga awan ti mabati iti panangarakup iti kinarang-ay, ta  agbalin laeng a padagsen iti gimong a paggargarawan no adda dagiti nailaksid ken nabaybay-an.

Saantayo koma nga iyaleng-aleng ti pakdaar. Agtignaytayon,  di bay-an lattan a lumobo ti estatistika tapno di  agturong iti pakaitebbagan ti taltaluntonen ti gimong, kas kadagiti dadduma a pagilian a napinget ti tignay ken gunay dagiti agtutubo a naiyaw-awan iti umno a dana. Dagiti agtutubo a mangiburburay iti buong ti ulo—lalo dagiti nailuod iti druga.

Ta sadino koma pay ti pagturongan dagiti saan a nakaadal? Kinarigat a panagbiag. Ket asinoman nga agbibiag iti kinarigat ultimo tirad ti patadem ket kumpetanna tapno laeng masilpuanna ti anges. Maysa met a rekursos ti pananggammat iti tirad ti patadem tapno maliklikan ti agdama a nakailumloman a kapitakan.

Nasken ngarud ti panagtignaytayo tapno saannatayo a sallukoban ti nasipnget a tangatang iti masakbayan. Laglagipentayo koma  a knowledge is power. Ipaay ngarud dayta a bileg kadagiti ub-ubbing ken agtutubo.#

Comments are closed.