Footer

Ti Palanca Awards

Ni  Danny B. Antalan

   (Tuloyna)

 

Iti daytoy laeng a tawen, 1,077 ti naisalip iti 20 a kategoria.  Itoy a bilang, napili ti 59 a nangabak a sinurat ti 58 nga awtor babaen kadagiti 57 a judges.  29 ti siguden a nangabak, 29 ti kabarbaro a nangabak.  Kadagiti nangabak, 10 porsiento ti agtawen 20 agpababa, 29% ti agtawen 21-30 anios, 29% ti 31-40 anios, 17% ti 41-50 anios, 10 porsiento iti 51-60 anios ken 5 porsiento iti 61-70 anios.

Daytoy a bilang ti nangrugi laeng iti simple a kontes idi 1951 a nagsasalipan ti mabilbilang a mannurat.  Ita, ti Palanca Awards ti ur-urayen ken pagtitiponan dagiti mannurat, mannaniw, playwriters, essayists, screenplay writers, directors ken producers.  Manipud iti bulan ti Marso a pannakairuar ti pagannurotan, entry form ken authorization form, makumikomen dagiti Palanca preppers.  Agingga iti maudi nga aldaw ti bulan ti Abril ti kaadduan a panangipasada kadagiti entries.  Bulan ti Mayo agingga iti Hulio ti pannakaarisit kadagiti entries.  Umuna a lawas ti Agosto ket mangrugin nga aguray iti sumangpet a surat, tawag iti telepono wenno email a mangidateng iti napintas a damag – “Congratulations”.

Awanen ti kas kadaegen ti kastoy a panagtitipon dagiti adipen ti literatura ken dagiti teddekna a national artists a pakairamanan da Francisco Arcellana, Virgilio Almario, NVM Gonzalez, Amado V. Hernandez, Nick Joaquin, F. Sionil Jose, Bienvenido Lumbera ken Edith Tiempo.  Isuda a mismo, kaadduan no di man amin ti nangab-abak iti Palanca.

Awanen ni Carlos Palanca Sr, ngem naanep nga itultuloy dagiti sulbodna a da Sylvia Palanca-Quirino, Carlos Palanca IV ken dadduma pay a kapamiliana nga addaan iti gagem a mangparaniag iti literatura.

Ania ngamin aya ti literatura?

Kadagiti dadduma nangruna kadagiti ubbing, maysa laeng daytoy a babasaen a mangliwliwa kadagiti tattao nga ammona ti agbasa iti letra.  Agampayag ti nasariwawek a panpanunotda ket agari ti imahinasion iti kayat nga iladawan ken iparikna dagiti awtor.

Ngem kadagiti manmano, ti literatura ti pagsarmingan ti napalabas, dalan ti agdama a panawen, ken tawa ti masanguanan.  Ti napalabas a dinto pulos masublianan ti oras ket mabalin nga isubli ti letra a babasaen.  No ania ti langa, angot, kasasaad, wagas ken napaspasamak idi nagkauna a tawen—agbiag daytoy iti panangisalaysay dagiti mannurat. Isu daytoy ti pakasaritaan ti tao, lugar ken oras.

Dagiti Vikings, saanda a makapan iti papananda no awan dagiti mannurat wenno skalds iti abayda.  Isuda ngamin dagiti mangisurat ti pannakakigasanggasatda kas mannakigubat.  Ni Queen Elizabeth idi panawen ti maaw-awagan Golden Age, ginayyemna da William Shakespeare tapno agampayag ti arte iti panawenna nga itan ket naawagan iti Elizabethan era.

Maysa a kinabaknang ti pagilian a dinto matay iti panaglabas ti panawen ti literatura.  Daytoy ti kinabaknang a mabalin a maipatawid iti siasinoman a tao ditoy rabaw ti daga.

Sublianantayo ti saludsod, no ania ti nagdudumaan ti Palanca, Pulitzer ken Nobel Prize.  Ti sungbat, awan.  Ngem no ti saludsod ket ti nagpapadaan, adu.  Ta isuda ti mangitultuloy kadagiti pakasaritaan ti lubong a kayat a batoken dagiti tattao.  Isuda ti mangipalpalagip kadagiti napalabas a pakasaritaan.  Dagitoy ti dayaw a kayat a gun-oden ti tunggal mannurat ta mamati nga ad-adda pay a tumadem ken sumidap no mairaman ti naganna iti listaan.

Ket bareng kadagiti masungad nga aldaw, addanto metten ti kabukbukodan a pammadayaw iti panagsuratan ti Iluko a mararaem saan laeng gapu iti gagemna no di ket gapu iti tawenna.  Agbalin a prestihioso a kas iti Palanca.  Sipsiputak ti RFAAFIL ni Reynald Antonio iti maika-11 a tawenna ken ti Abuan-Valdez Awards for Iluko Literature wenno AVAIL ni Baldovino Valdez iti maika-15 a tawenna.#

 

Comments are closed.