Footer

Iti Aldaw ti Puso, Iparangarangtayo ti Ayat, Saan a Kinadangkok

Iti paniriganmi, ti Aldaw ti Puso a tinawen a mapasamak tunggal Pebrero 14 ti kangrunaan nga ibunannag ken selebraran kadaytoy a bulan. Sangalubongan a selebrasion para iti ayat ken panagkaykaysa; panangipaganetget iti pammati, namnama, ayat—ngem kangrunaan iti amin ket ayat, ti ekselente a tagipatgen ken rumbeng nga agtalinaed iti sosiedad; tapno agtalinaed ti kappia ken talinaay, nasken ngarud ti panangisaknap ti ayat.  Daytoy ti pudpudno a kaipapanan ti Aldaw ti Puso – ayat, saan ket a riribuk wenno gubat.

Iti panangamirismi, namungay ti selebrasion iti pannakaibalud ni Padre Valentin gapu iti panangsupringna iti pammilin ni Roman Emperor Caludius I a maiparit ti panangannong iti kallaysa kadagiti lallaki nga awanan asawa tapno mapilitda nga agkappeng iti armada amin tapno mapabileg ti puersa iti gubatan.

Nangannong ni Padre Valentin kadagiti kasar ta napanunotna nga awan kaes-eskan ti gubat a pakaibuisan ti adu a biag ken sanikua; di maitutop a lak-amen ti tao. Napanunotna nga ad-adda a nasaysayaat a pagsaknapenna ti ayat, pammateg ken panangilala ngem ti gubat.

Dayta ti rason no apay a tiniliwda ti padi ken naibalud.

Uray iti uneg ti pagbaludan, pinagsaknapna latta ti ayat babaen ti suratna iti ubing a kanayon a bumisita kenkuana, a nangikur-itanna iti ‘From your Valentine’ nga agingga iti agdama ket maus-usar kadagiti ka-valentina ken ka-valentino.

Iti panangipudosmi, iti met laeng mitolohia dagiti Romans (Metamorphoses, by Apuleius, 2nd century AD) ti namungayan ni Kupido. Saan  a tinungpal ni Kupido ni Diosa Venus nga inana a panaenna ni nalibnos a Psyche. Saan a naisaruag ti kinadangkok, ad-adda a nagari ti ayat. Impakitana ti panangisaknap ti ayat.

Apay nga ubing ti representasion ni Kupido? Ubing ni Kupido ta iparangarangna met a maitutop laeng a tuladen dagiti talugading dagiti ubbing. Awan kadakuada ti gura ken kinadangkok, awan kadakuada ti innapas, agtaltalinaed kadakuada ti awan mulitna nga ayat. Isu a nasken a pagtalineden ti kinaubingtayo iti puso ken nakemtayo tapno agsaknap ti ayat.

No mangisagutayo iti valentine’s card wenno sabong wenno aniaman a regalo, isimbolona a nagubbog ti ayat iti barukongtayo; imbellengtayon dagiti  negatibo a rikna ken panunot iti nganga ti tawa.

Babaen kadagitoy a tuodan wenno kapuonan ti Valentine’s Day, iparangarangna nga ad-adda koma nga isaknap ti panagayat ngem ti gubat. Ad-adda koma nga isaknap ti panagtutunos ken panagkikinnaawatan ngem ti panagsisina ken saan a panagkikinnaawatan. Apay nga aggiginuratayo idinto a mabalintayo ti aggagayyem?#