Footer

Alimunmon

Sarita ni Errol L. Abrew

(Maikatlo a paset)

 

Ket kadagiti saan met a naala nga empleado, ta masapul a nakalpaska met iti haiskul ti umuna a kitaenda iti aplikasionmo, kas kadagiti mangangalap a nagtalinaed latta iti puseg ti baybay, tapno masebseban ti apalda iti nagtengan dagiti kapatadanda, ginuyodda met nga ingkapilitan ti nakigasanggasat iti panagusar iti bungbong tapno makaliksabda iti dakkel a kantidad iti kabiitan a panawen iti inda panagkalap.  Ngem ania kadi met, apok, immadu dagiti agindeg a pangkarnabal a kunada: pawad, pukol kas kada bulding ken bulsek ken no manon a biag ti naibuis a kasukat ti nalabon a maitakdang iti tunggal kanalbuong a mapisang iti barukong ti taaw.  Ngem, narigat nga anawaen ti apal, apok, ket iti ritual iti inaldaw a biag nga adda maiyanak, agsakit, agimbag, pumusay, agtalaw, agsubli, sangpetan-panawan ti panawen, adda latta iti likud dagitoy.

Tallo a tawen laeng ti operasion ti panagtangingi idiay Cabatiti ket dandani nasagatda aminen uray pay iti puseg ti sellangna.  Nagpaabagatanda sadiay Aringay aginggana idiay Agoo sada nagpaamianan kadagiti Barangay ti Pilar ken Payocpoc idiay Bauang. Nagbalin ti MASAMICOR a maysa kadagiti sangagasut a kadadakkelan a kumpania iti intero a pagilian.

No agpa-Christmas partyda idi, kadawyan nga agpa-raffleda.  Ket naminsan, nagasatan ni Tatang ti nangabak iti umuna a premio a beinte uno pulgada a de-kolor a telebision, maysa manen kadagiti arkos iti panagbalbaliw a dimteng iti biagmi.  Ngem saankam’ a nagsingir iti dies sentimos wenno benteng idi immay nagbuya dagiti kakaarrubami.  Immanayen a bussogmi ti arimbangaw ken garakgakda iti pannakaray-awda kada John en Marsha tapno uray iti apagapaman laeng ket malipatanda dagiti pakatuokan ti panagbiag.  Ketdi, kas kadawyan a panagsangaili idi, apok, agpakape pay ketdi ni nanang, ta nabiit pay idi iti merkado daydiay instant coffee.  Ngem siak, kaykayatko daytay giniling a Barako, nabangbanglo ti ayamuomna, raman ti talaga a kape.  Ngem kadagitoyen a panawen, manmano metten a masarakan.

Maysa nga aldaw, addaak iti haiskul idin, nagawid a kasla maleddaangan iti itsuranan’ Tatang—

Ania ti problema lakay? sinaludsod ni Nanang a bulonna ti nangiyawat iti umas-asuk a kape, maysa a sumipngeten a naggapu iti trabaho.  Birbiroken met ni kakaek a Badas daytay tsinelas ken labakara, annongen a sinublatna kaniak kas paset ti kunan’ Nanang a panangmuli iti napintasto a kababalin iti panagdakkel.

Pepay, agserra kanon ti operasionmi ditoy La Union, ta iparitdan.

Sinno’t mangiparit?-

Ingkalikagum kanon ti sekretario ti turismo ken ni Apo presidente a maisardengen ti panagminas iti kadaratan ta madadael ti baybay.

Ket sangkakunayo met idi nga agtubo ken umadu met laeng dagiti tangingi, Tang? insampatawko met.

Wen barok, ngem adda kano kabarbaro a programa’t turismo a panagpatakder kadagiti beach resorts ket madadael ti porma ken sukog dagiti aplaya iti pannakaminasda, sa ket manmano metten ti nakatakder a kaykayo.

Wen nga agpayso, nakunak ta sumanaggaysa metten dagiti duogan a niog a nakatakder iti aplaya.  Naibuang aminen a rimas ken damortis, ultimo a dagiti ruot, saanda metten a makatubo.

Ket kasano ngaruden, Abe? naalian metten ni nanang.  Ken uray siak, diak met mailinged ti nagalikaka.  Kasanon ti panagkolehiokon?

Iyalisda ti operasion idiay Tagudin. Damdamagenda no mayatak a sumurot sadiay. Ti opresirda, ipangatodak kas supervisor dagiti amin a driver-operators.

Apay kasla kadi met idiay San Fernando a makadaong dagiti barko idiay? ni nanang.

Agaramidkami iti conveyor belt a dumanon kadagiti barko nga agpundo iti adalem a paset ti baybay.  Sadiay a magna dagiti tangingi.

Sumagmamano a bulan kalpasan a naideklara ti linteg militar, addaak idin iti maikadua a tawen iti kolehio idi maawatko ti surat ni nanang a nagkunaanna a simmardengen ti operasion ti kumpania da tatang.  Sapasap metten ti pannakaiparit ti panagminas iti tangingi.Dayta kano kas paset ti reporma iti Baro a Kagimongan.  Karaman ditoyen ti dadduma nga operasion ti kumpaniada idiay Leyte ken Samar.

Imbag la ketdin apok, ta adda met idin ti kabsat ni nanang a maestra sadiay Nigeria.  Isu ti timmulong iti dadduma a gastosko iti kolehio.  Ngem gapu ta iti rigatko met a mangbenbennat iti gastosek, ta da Badas ken Polon ket kolehioda metten idiay Baguio, ingkapilitan a nagsubliak manen nga agkanta kadagiti folk houses iti siudad a pangnayonko kadagiti kasapulak.  Duapulo a pisos ti tangdanko iti tallo oras a panagkantak kada Biernes, Sabado ken Domingo.  Wen, ingkakaubingak ti panagduyosko nga agkanta, apok.  Idolok idi ni Bob Dylan:  How many roads must a man walk down before he can be called a man? How many seas must a white dove sail before it can rest in the sand? 

Wen husto ta kunam, apok, kas naestoriak kenka idin, uppatkami idi.  Saan pay nga Asin ti naganmi.  Four Voices idi ngem siak ti nangidarirag a sukatanmi a maisurot iti initials dagiti nagnaganmi: Andong, Sencio, Inday, Nanding. Sa maysa, pudno met, adda asin, apgad a makaaprad dagiti kankansionenmi.  Tagalog da Andong ken Sencio, i-Bisaya ni Inday, sisiak ti Ilokano. Adda idin dagiti kansionko a maipanggep iti aglawlaw. Ammom met ti nakaparsuaan ditoy Ilokosen, apok, nailet dagiti talon, nakiddit ti danum, napukanen dagiti kaykayo’t barikir ken banbantay a pagsungrod iti pugon, pagay ken tabako met laeng ti imulmula’t kaaduan.  Saan la ket a bumdeng a rummuar dagiti kansion a mangdungdung-aw iti pannakarames dagiti kabakiran, mangbanbanang-es iti pulosion iti siudad ken mangipukpukkaw iti kaadda dagiti toxic waste sadiay Poro Point ken Clark Air Base.  Ngem madlawko a daytoy Sencio a lidermi idi ti madi a sumurot iti folk a kayatmi koma a pakaam-ammuanda kadakami kas grupo.Wa class ken baduy kano kunana.  Maymayat no combo koma kunana ta isu met ti uso idi.

(Adda tuloyna)

Comments are closed.