Footer

Iti Dutdot ti Puraw a Kalapati iti Linabag ti Arbis

 Sarita ni Jaime Agpalo, Jr.

(Maikatlo a paset)

 

 

ALAS SINGKO iti malem, ngem adda pay laeng ti lalaki iti kabisera nga agmalmalanga iti plasa, a kasla nauneg unay ti pampanunotenna, nakatugaw daytoy iti sementado a tugawan iti sirok ti mangga. Kumulkuldit ti angin-malem.

Sumagmamano a tattao ti nanglabas kenkuana iti pathway a kadiket ti nalawa nga aquarium iti sanguananna; iti kanigidna, maysa kadagiti kangrunaan a kalsada ti kabisera ken adda met ti abaga daytoy ti provincial capitol, iti bakante a lote iti kanigid daytoy ti ayan ti parkingan ti PUV—public utility vehicles—a naglugananna itay bigat, iti kanawan ti capitol ti hall of justice ken kalsada iti sikigan dayta; iti laksidna ti provincial library; iti ballasiw ti kalsada iti likudan ti lalaki ti munisipio ti kabisera; adda iti bandana iti daya ti duogan a katedral ket iti sikigan daytoy ti sabali manen a plasa.

Timmakder ti lalaki, nakadumog a nagna a nagpadaya. Basta lattan nagna, a nanglabas iti naulimek ken kasla agaw-awis a katedral nga adda kenkuana ti kinatalinaay iti asinoman nga agsadag iti pannarabay, ngem linabasan ketdi ti lalaki ti awis ket binaybayna ti sabali pay a plasa agingga a naisagud dagiti matana iti maysa a paginuman iti daan a pasdek.

Simrek ti lalaki ken nagorder iti serbesa. Sumagmamanon ti nainum daytoy idi napanunotna iti rummuar, ngem iti panagbayadna iti counter naisagud dagiti matana kadagiti binotelia ti imported nga arak. Nagorder iti maysa a nalukmeg a botelia ti Cutty Sark, nga isu ti inkabil ti aglako iti maysa a handbag a papel.

Iti pannagnana nga agpadaya, nasaripatpatanna ti maysa a minibus nga addaan iti karatula nga agturong iti ili ti San Manuel. Limmugan a siuulimek.

Nagdalapdapen ti kidem a sipnget, a kas kasipnget ti panunot ti lalaki. Idi makadanon ti minibus iti atiddog ken kabarbaro-kaar-aramid a kongreto a rangtay ti Karayan Nasaoang iti nagbaetan dagiti ili ti Nasaoang ken Sta. Ignacia, kellaat lattan a nagampara ti lalaki. Dinan inawat ti supli ti inyawatna a plete.

Nagtakder ti lalaki iti sangi ti rangtay a mangbuybuya ti agos ti naadalem a karayan kabayatan ti inna panangitangad ti arak…

You touched my life/ With your softness in the night/ My wish was your command/ Until you ran out of love…

Wen, masukit ti rikna kadagiti maparnuay a pasamak, lalo kadagiti saan a namnamaen, ket maipasngay ni tarumpingay a mangmunimuni ti pakabuklan ti amin, tumpuar dagiti saludsod a narigat a masungbatan, kas koma iti: Apay a dumteng ti didigra iti biag ti tao idinto a dina met kiniddaw daytoy? Apay a marpuog dagiti namaris nga arapaap a nabukel iti panagsalukag ken panagagawa?

Idi agangay immapon ti ulimek iti ubing a sardam nga is-iseman itan ti lalaki, nga iti in-inut ken managgaysa a sarugaddeng nga addangna a nangbaybay iti rangtay ti Karayan Nasaoang, agingga idi dandanin makatengnga iti atiddog a rangtay. No ania ti bileg dayta nga isem a maanninaw kadagiti bibigna, iti limmawag a rupana, ti laengen misterio ti rabii ti makabatok iti inna kaipapanan; lalo ket kasla nabirokannan ti sapsapulenna a kaipapanan…

I tell myself I’m free/ Got the chance of livin’ just for me/ No need to hurry home/ Now that you’re gone…

Nasapulannan, wen, iti sumagmanon a lawas nga inna panangbukibok ti tunggal darikmat iti panagtaktakderna a maymaysa iti dakulap ti lubong, kayatna nga ibuksilan dagiti naadalem a saludsod nga immapay, dagiti nagsisilpo a kasla kadena nga ‘apay’ ngem binay-anna itan dagita a saludsod, a kas panangibbetnan ti kinapateg ti kinaasinona—no koma billit a puraw a kalapati ket kalikaguman daytoy ti nawaya nga agpayakpak iti law-ang ket saannan nga ikaskaso pay ti narignas-naparut a dutdotna nga agin-iniin nga ay-ayamen ti pul-oy ngem iti dagsen dagiti nagtinnag a  linabag ti arbis a kimpet iti nangidagem iti dutdot agingga iti natnag iti baba. Wen, no matmatan ti rupa ti lalaki ita, maibuksilan a panawenen iti inna panagawid—wenno panagsubli iti naggapuanna; ngem saan kadi a biddut dayta a minulmolan ti mugingna?

Knife/ Cuts like a knife/ How will I ever heal/ I’m so deeply wounded/ Knife/ Cuts like a knife/ You cut away the heart of my life…

Biddut? Biddut kadi dayta iti nasugatan a puso ken rikna? Biddut kadi dayta iti agsapsapul iti kaipapanan—ti sungbat ken subad ti kinapudno ti inda sinapataan iti sanguanan ti altar? Nasakit ti masugat, ti maiwa iti kutsilio ni ayat, ket ti apges a marikrikna sapulen ti bagi ti gin-awa iti lubong a makaited iti namnamaen a pagkaptan wenno salbabida iti iduduprak ti naapres a dalluyon ti biag; naapges unay a marikrikna ti puso nga inubon ti kutsilio ta tunggal tedted ti dara ket katukad ti pannakaakas ti anges—inton awanen ti agtedted a dara ti puso nagpatingganto metten ti anges.

Ala, wen, biddut daytoy. Kutsilio ti panagbiddut, a narway a masarakan iti gimong. Agdadata a biddut. Ta isu dayta ti kinapudno. Ti agdadata a kinapudno.

Ngem marikna kadi daytoy, maamiris dagiti agsapsapul iti pannakawayawaya ti nabalud a riknada? Saan kadi a nawaya ti tunggal tao? Nawaya, nawaya ta adda kabukbukodanna a panunot a mangiturong kenkuana iti sab-ok ti kaipapanan, ngem saan a mautob daytoy ti tao a sinallukoban ti limdo—a maysa met daytoy nga agdadata a kinapudno, saan kadi? A kas iti marikrikna daytoy a lalaki…

When I pretend/ Wear a smile to fool my dearest friends/ I wonder if they know

It’s just a show

I’m on a stage/ Day and night I go through my charades/ But how can I disguise/ What’s in my eyes…

Mailibak ti rikna ngem saan dagiti mata, ta isuda ti ridaw ti kararua…!

Ti agdadata a kinapudno, mapalpaliiw ni kagawad Ben, nasarangsang ti katawa ti lalaki a boarder-na, ngem iti likud dayta a katawa, adda mailadawanna a nauneg a giwang a saanna a masinuo no ania dayta nga abut, para asino dayta nga abut.

Iti edad ti kagawad a sarado a limapulo, adu metten ti padasna iti biag, a pagibasaranna iti konklusion kadagiti dumteng a pattapatta, a kas iti lalaki a boarder-na: iti likudan ti isem daytoy, aggargarakgak ti ngumayngayebngeb nga apuy a kasla mangipapaay iti pananguram iti sibubukel a kinatao—wen, adda gumilgil-ayab nga apuy a mangur-uram ti kinatao ti lalaki!

(Adda tuloyna)

Comments are closed.