Footer

Panagsuek ti balor ti pisos, babassit nga umili ti maapektaran

Itay Agosto 25, nagpababa manen ti pateg ti pisos iti P55.42. Dandani immabut iti kinababa ti pateg ti pisos idi Enero 2001 idi nagsagaba ti pagilian iti krisis a politikal gapu iti panagprotesta dagiti umili iti Edsa a nakaigapuan iti pannakapadisi ni dati a Pres. Joseph Estrada iti puestona.

Idi Marso 18, bimmaba ti pateg ti pisos iti P55 gapu iti panangraut ti Estados Unidos a kaduana ti Great Britain iti Iraq gapu iti rason nga agiduldulin daytoy a pagilian kadagiti armas a pangukom.

Nupay kasta, ngimmato met laeng ti balor ti pisos iti P52.3 agsipud iti apagbiit a pannakaparukma ti Iraq.

Ngem idi Abril 25, nagsuek manen ti pateg ti kuartatayo iti P53 iti doliar gapu iti panagraira ti sakit a Severe Acute Respiratory Syndrome (SARS) sa in-inut nga immungar met laeng agingga iti maikadua a lawas ti Mayo.

Manipud ditan, rinugianen ti pisos ti nagsuek gapu iti amak iti bumasbassit nga internasional a reserba gapu kadagiti utang a kasapulanna a bayadan, sayangguseng ti kudeta a pimmudno gapu iti yaalsa dagiti agdagup iti nasurok a 200 nga ubbing a military officials ken soldado a nangukoparanda iti Oakwood Hotel, ti panangsuspenso ti Court of Appeals ken ni Central Bank Governor Rafael Buenaventura gapu iti mapapati a panagpaserrada nga awanan iti umisu a proseso iti Union Bank, ken iti kaudian ti imbutaktak ni Senador Panfilo Lacson a panagidulin ni First Gentleman Jose Miguel Arroyo iti nasurok a P200 milion a saan a nabusbos a kontribusion iti kampania idi nagkandidato ti asawana iti kinabise presidente idi 1998.

Dagitoy ti kangrunaan nga itudtudo ni Pres. Gloria Macapagal Arroyo a makagapu iti panagsuek ti balor ti pisos.

“Ti daksanggasat a digo ti destabilisasion ken kinnadduaan a politika ti nangapekto iti gapuanan ti pisostayo (?),” inyannugot ni Ms Macapagal idinto nga inyunay-unayna nga “adu ti nasken nga aramiden tapno magun-od ti panagnormal ken pannakakonsolidar dagiti gannuattayo iti linteg ken urnos ngem ad-adu pay ti maganabtayo no agtitipkel dagiti institusiontayo para iti produktibidad, reporma ken kinatalingenngen.”

Kas panangipakitana nga agtigtignay ti gobierno a manglapped iti panagsuek ti pisos, imbilin ni Pres. Arroyo iti Bangko Sentral ng Pilipinas iti panangdusana kadagiti ispekulador ken iti panangaramatna iti nairanta nga instrumento ti kuarta a pangpatalingenngen iti currency exchange market.

Ngem umanay kadi dayta?

Agpayso, simmardeng ti panagsuek ti pisos ngem mabalin a temporario laeng daytoy no awan ti kooperasion dagiti umili ken dagiti adda iti oposision.

Itay laeng Agosto 27, indagadag dagiti kameng ti “sangsangkamaysa nga oposision” ti panagsukat ti rehimen tapno mapukaw dagiti riribuk a mangpaspasagaba iti pagilian. Dagitoy dagiti politiko ken supporter ni napadisi a Pres. Estrada.

Iti daytoy met laeng nga aldaw, nagdeploy dagiti tropa ti gobierno iti Edsa Shrine iti Ortigas Avenue agsipud iti impormasion ti Intelligence a panggep dagiti pasurot ni Estrada ti aguummong iti nasao a lugar tapno okuparenda daytoy ken dagiti pasdek iti asideg kas iti Asian Development Bank.

No kastoy ti mapaspasamak a di kinatalingenngen ti kasasaad ti pagiliantayo, maapektaran ti ekonomiatayo a mangguyod iti panagsuek latta ti pisos.

Ti yan ti paitna, saan dagitoy a politiko ken pasurot ti destabilisasion ti agsagaba iti dakkel no di dagiti babassit ken napanglaw nga umili.#