Footer

Naindaklan ti Addang ti LU

Kolum: Iti Duyog ti Singasing

Ni Jaime M. Agpalo, Jr.

 

Naindaklan  ti addang ti probinsia ti La Union a panangpreserba ken panangtaginayon iti kabukbukodan a dila ni Ilokano—ti kabukbukodantayo a sao, Iloko. Napinget ni Gob. Manuel C. Ortega a mangiyimplimentar ti naipaulog a Sangguniang Panlalawigan Ordinance No. 026-2012, establishing Iloko as an official provincial language of La Union and institutionalizing its use in relevant sectors, alongside national and official languages. Ita a tawen a naan-anay a maipatungpal daytoy ordinansa iti probinsia..

Nakakaapal ti regta ti provincial government a mangsaluad ken mangpreserba ti kabukbukodan a dila ni Ilokano, babaen ti panangiyetnagna ti memo kadagiti amin nga opisina, iti man nasional wenno iti lokal, iti kapolisan ken sangsangana, agraman dagiti pribado a sector a mangitagtaguyod iti panangilala iti pakakitaan ti napatpatneng a kinaasino babaen ti pannakisarita iti Iloko kadagiti katransaksion ken dagiti aktibidad iti maseknan.             Local language code, kunada man daytoy a pammilin. Banag a nabaked nga addang tapno saan a malipatan ti bukod a sao, nga iti daytoy a panawen ket in-inuten a makibkiban.

Daytoy kano a tawen a naan-anay ti naannayas a  pannakaipagnana. Napintas a gannuat ta maikkat ti panagbabain dagiti saan a nairuam a makipulapol, dagiti awanan  ken nababa ti adalda, amin amin ket maaddaanen iti naannayas a panagpapada, panagkikinnaawatan ken sinninged. Amin daytoy bunga iti panangiyasideg dagiti empleado iti bagbagida kadagiti umili nga inda pagserbian .

Wen met ketdi a, namaymayat met laeng ti agdengngeg iti diskurso, panagsarita wenno ania la ditan a katukadna a termino, ngem kadagiti agibasa lattan iti naisagana, a no dadduma, saan la ngaruden a maawatan ti ibagbagana, makapaturog pay lalo no dina pay ammo a taliawen met ti tallaong. Isu a no dadduma, madlawan payen nga agsasarita a bukbukoddan dagiti dumdumngeg wenno agteteks wenno nakakidem a mangur-uray iti templada ti palakpak santo agpalakpak met uray no dinanto met la naawatan no ania dayta palpalakpakanna wenno agpalakpak ta nalpasen ti awan gaganaygayanna, saan a makaparegta a panagsarita.

Ngem no kabukbukodan a sao ti usaren a panagsarita santo pay la buyogan iti abilidad no kasano nga allukoyen ti tallaong a dumngeg, mas epektibo daytoy a panangidanon iti mensahe.

Saan laeng a ti manarsarita ti addaan iti tiansa a  mangiyasideg ti bagina iti tallaong; uray ti tallaong ket iyasidegda met ti bagida iti manarsarita.

Daytoy a pagannurotan ket nakiddaw pay iti isusurot dagiti mannursuro ken estudiante. Kaipapananna ngarud ti panagpakada, panagpukaw ti makapasugkar a panagmulta iti asinoman nga estudiante iti sekundaria nga agsao iti Iloko. Kasano met iti tertiary level?

Uray kadagiti radio ken telebision ket nakiddaw a maaddaanda met iti guarantee air time iti Iloko a mangsuporta iti nasao a pammilin. Awan met ngata ti saan a sumurot itoy ta nakataya ti dakkel nga udiens. Kadagiti pagiwarnak, nakiddaw a maaddaanda iti uray maysa laeng a panid a naisurat iti Iloko.

Kadagiti amin a media organization a sumurot iti nasao a pammilin, nalaklakada a makaala iti ads wenno makipartisipar kadagiti biddings para kadagiti maipablaak nga ordinasa ken legal notices.

Kas kuna ni Dr. Rizal, asinoman a di mangisakit iti saona, nakarkaro pay ngem iti nalaes nga ikan.

Kasta koma amin, aya?#

Comments are closed.