Footer

Buis… Buis… Buis…

Kolum : Sinursuran

Ni Jobert M. Pacnis

(Umuna a paset)

 

PABIGAT. Dadagsen. Krus nga ibakbaklay. Babantot iti biag.

Kasta ti kunaem kadagiti mangngagas (doktor) no nabuyamon ti maysa nga ads ti Bureau of Internal Revenue a rimmuar itay nabiit.

Wen, a, ta iti nasao nga ads, awit ti maysa a mannursuro ti maysa a doktor bayat ti panagisurona. Iti likudan, makita ti dakkel a gidiat ti baybayadanda a tax wenno buis. Ni manursuro a nagbassit ti sueldona, dakdakkel nga amang ti baybayadanna a buis ngem iti doktor a dakdakkel ti paspastrekenna iti inaldaw.

Baliktad, sa pay la balinsuek?

Iti iruruar daytoy nga ads, dagus a nagsao ti Philippine Medical Association (PMA) iti panangidaulo ni Dr. Leo Olarte. Unfair, saan a maikanatad dayta, kasta ti punto nga impeksa ti grupoda.

Saan kano amin a mangngagas ket dakkel ti sueldoda. Wenno dakkel ti mapaspastrekda. P15,000 – P20,000 kano laeng iti binulan aglalo dagiti adda kadagiti government hospitals. Ket kas kadagiti ordinario nga empleado, regular met a ma-buisan ti sueldoda.

Dakkel daytoy a tungpa kadagiti adda iti tay-ak ti medisina aglalo ket adda dayta addang nga iwaywayat ti PMA a makikaykayammet iti BIR tapno maurnos dayta isyo ti buis dagiti mangngagas. Ken tapno madalusanen ti madi a damag iti biangda.

Iti biang ti BIR, inkalinteganna daytoy nga adsda. Namunganay kano daytoy nga ideya iti reklamo a maaw-awatda nga adu kadagiti mangngagas ti di mangmangted iti resibo kadagiti singsingirenda kadagiti pasiente.

No kasta, saan ngarud a maideklara daytoy a napastrekda. Saan met ngarud a mairaman a mabuisan a kas sagsagudayen ti linteg.

Iti groseria, wenno no gumatangtayo, kalintegantayo nga ordinario nga umili ti dumawat iti resibo ti binayadantayo no aggataden daytoy iti P25 agpangato. Ken iti uray ania a transaksion a pakainaigan ti serbisio ken produkto a maga-tadan.

Iti pannakaresibo dagitoy ba-bassit a banag, masigurado met ti pannakabuisna a pangalaanto met ti gobierno iti pondo para kadagiti proyekto nga isayangkatna para met laeng kadagiti umili.

Di kad’ uray kasano ti kinanumo ti maysa nga umili ket dakkel latta ti maitulongna no ammona ti kalinteganna!

Ngem iti sabali a bangir, saan kano a nainkalintegan daytoy nga ads ta ibabana met la unayen ti kinatao dagiti maseknan. Kasla ketdin isudan dagiti kadadaksan a taxpayers iti pagilian.

“Ipamatmat laeng ti ads,”  nga asino man a di agbaybayad iti husto a buis, dadagsen kadagiti napudno iti pagrebbenganda. Ken ti datos a nausar, naibase iti pudno a pasamak. Saan a pammarpardaya laeng,” kuna ni Kim Henares, komisioner ti BIR,

Itoy a punto, di kad’ umir-irteng latta ti pasamak a pinarnuay ti ads. Awan ti agpaabak iti agsumbangir a partido.

Segun met iti maysa a panangarisit iti mapaspaspasamak, ti kano problema iti pagilian, dagiti dadduma nga opisial iti gobierno. Panagriknada kano, kasda la ari ken reyna— nakarkaro pay. Dida ikankano ti rikna dagiti madalapusda.

Kas pammaneknek, adu kadagiti adda iti pagbaludan, iti police blotter, ti saan man laeng a nadengngeg ti puntoda sakbay a nasentensiaanda. Naikursongda lattan dita a dida man la naikkan iti gundaway a mangikalintegan iti bagbagida— ta adu ngarud dagiti naturay (kasla ari ken reyna) a nakaam-ammo lattan.

Ay-ay latta ni nanumo nga umili wenno dagiti makuna nga adda iti marginalized society.

(Adda tuloyna)

Comments are closed.